![اخلال در خط تولید دارو](/img/newspaper_pages/1401/03-khordad/25/rooyi/05-01.jpg)
اخلال در خط تولید دارو
اصلاحنشدن قیمتها، گرانی تامین مواداولیه و افزایش هزینههای جانبی، تولید دارو در کشور را کاهش داده و منجر به کمبود برخی از اقلام دارویی شده است
![اخلال در خط تولید دارو](/img/newspaper_pages/1401/03-khordad/25/rooyi/05-01.jpg)
مریم سرخوش-روزنامهنگار
سرعت تولید در شرکتهای داروسازی کند شده، نتیجه آن کمبود برخی داروها در داروخانههاست. دلیل کمبود دارو این روزها دیگر نه شیوع کرونا و افزایش بیماران، بلکه اعتراض تولیدکنندگانی است که میگویند بهدلیل برطرف نشدن مشکلات، خطهای تولیدشان تعطیل شده است؛ اتفاقی که منجر به کمبود سراسری بسیاری از اقلام دارویی شده است. بهگفته آنها تعطیلی کمیسیون قیمتگذاری دارو و اصلاح نشدن قیمت دارو، اختلال در تخصیص ارز دارو، افزایش کمسابقه نهادههای تولید دارو، افزایش حقوق، دستمزد، گاز مصرفی، حملونقل، هزینههای گمرکی، ارزش افزوده 9درصدی برای مواداولیه دارویی و... امکان ادامه تولید را از آنها سلب کرده است. این در حالی است که براساس اعلام وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو، دولت اصلاح قیمت دارو را ضروری میداند اما باید بهگونهای انجام شود که با افزایش پوشش بیمه، هیچ تغییری در پرداخت از جیب بیمار نداشته باشد. محمد عبدهزاده، رئیس هیأت مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران در اینباره از ارسال نامهای سرگشاده به رئیسجمهوری خبر میدهد و به همشهری میگوید:«صنایع دارویی تمایلی به کاهش و توقف تولید ندارند، چرا که تولیداتشان با جان و سلامت مردم در ارتباط است اما برای تولید درست و مناسب باید از حداقلهایی هم برخوردار باشد؛ ازجمله تخصیص بهموقع ارز و بهای تمامشده که خود دولت مصوب میکند و باید مثل دیگر صنایع برای دارو هم لحاظ شود.» همایون سامهیح، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم اوایل هفته جاری از وارد شدن ضرر به کارخانجات دارویی خبر داده و گفته بود: «در وضعیت فعلی قیمت دارو باید تغییر ۲۰ تا ۳۰ درصدی و حتی ۴۰ تا ۵۰ درصدی ایجاد شود تا کارخانهها با مشکل مواجه نشوند و امکان ادامه تولید دارو در کشور وجود داشته باشد.» این در حالی است که بهرام عیناللهی، وزیر بهداشت روز گذشته درباره کمبودهای دارویی در کشور از برگزاری جلسه با ستاد تنظیم بازار خبر داد و تأکید کرد: «برنامهای برای تامین داروهای مورد نیاز مردم داریم، البته بیمهها باید پوشش را به سمتی ببرند که مشکل مردم حل شود.»
شرکتهای تولید دارو ثبت سفارش نمیکنند
«بهاحتمال زیاد در کوتاهمدت، بسیاری از خطوط تولید دارو متوقف میشوند.» این موضوعی است که محمد عبدهزاده، رئیس هیأتمدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران به همشهری میگوید و ادامه میدهد:«از بهمن سال گذشته که اختصاص ارز دارو دچار اختلال شد، ما نامهنگاریهای زیادی کردیم اما پاسخی نگرفتیم. به همین دلیل مجبور به ارسال نامه به رئیسجمهوری شدیم.» بهگفته او، اختصاص ارز منظم نیست و در بحث بهای تمامشده هم که تولید وابسته به مواداولیه، هزینههای جانبی، بستهبندی، نهادههای تولید، حاملهای انرژی و... است، نگاه کارشناسی وجود ندارد: «نمیشود دولت همهچیز را افزایش دهد اما دارو به همان قیمت قبل باقی بماند. این نتیجهای جز ورشکستگی، تعطیلی کارخانهها، کمبود و فقدان دارو ندارد.» او در پاسخ به این سؤال که چه میزان افزایش قیمتها میتواند منجر به رفع مشکلات تولیدکنندگان شود؟ توضیح میدهد:«این مسئله در گروههای مختلف دارویی متفاوت است. در داروهایی که بهصورت شربت است، افزایش قیمت شکر تأثیرگذار است که اکنون 3برابر شده. در سرمها مواداولیه پتروشیمی که متاثر از پلیاتیلن و پلیپروپیلن است، در بورس عرضه و قیمت آن از سوی خود دولت تعیین میشود. دیگر هزینههای تولید هم وجود دارد که چندین برابر شده و باید به نسبت افزایشها، قیمت دارو هم بهروز شود.» این مسئول درباره اینکه چه داروهایی در کشور دچار کمبود هستند، یا احتمالا با کمبود مواجه میشوند، میگوید: «بسیاری از شرکتها بهدلیل اینکه بیشتر محصولاتشان در حاشیه زیان قرار گرفته، با مواد قبلی که داشتند، اقدام به تولید کردهاند اما دیگر سفارشی را ثبت نمیکنند و بالطبع تولیدی هم نخواهند داشت. همین حالا تولید سرم در کشور بهشدت کاهش پیدا کرده و به اندازه نیاز بازار نیست. شربتهای آنتیبیوتیک کمیاب شدهاند و این شروع اتفاقی است که ما نگران آن هستیم.»
اصلاح قیمت دارو مبتنی بر تورم
بهرام دارایی، رئیس سازمان غذا و دارو هم مطرح شدن مشکلات و چالشها از سوی داروسازان را طبیعی و منطقی میداند و از رفع مشکلات این صنعت در آینده نزدیک خبر میدهد. او با اعلام اینکه صنایع دارویی یکی از دستاوردهای ایران است که با فناوری بالا و حضور نخبگان تولید دارو اداره میشود، به همشهری میگوید: «از این گروهها حمایت میشود، یکی از این روشهای حمایت، اصلاح قیمت است. این اصلاح قیمت براساس لایحه بودجه 1401همراه با اصلاح پوشش بیمه انجام خواهد شد. یعنی ممکن است قیمت قفسه دارو افزایش پیدا کند اما پوشش بیمه باعث میشود که مردم برای داروهای تحت پوشش هیچ هزینه اضافی نسبت به سال گذشته پرداخت نکنند.» دارایی ادامه میدهد: « 3ماه است که اصلاح قیمت انجام نشده و بهزودی قیمت دارو مبتنی بر تورم اصلاح خواهد شد. این تغییر کمک میکند تا تداوم و گسترش تولید را داشته باشیم. کمبود دارو هم بهدلیل بحث تولید داخل است که با اصلاح قیمت برطرف خواهد شد.» او درباره پیشبینی مطرح شده از سوی سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی مبنی بر تعطیلی برخی خطوط تولید دارو از تیر هم میگوید:«طبیعی است که داروسازان نگرانی و چالشهایشان را مطرح کنند، اما بهطور حتم اجازه نمیدهیم تولید آنها به مشکل بخورد. در اینباره جلسات مکرری را با رئیسجمهوری و ستاد تنظیم بازار برگزار کردیم که به نحو مقتضی در کوتاهترین زمان ممکن اصلاح شود.»