![دوستی با قدرتهای آسیایی](/img/newspaper_pages/1399/09-azar/19/GARN/02-04.jpg)
دوستی با قدرتهای آسیایی
اولین سفر یک مقام بلندپایه جمهوری اسلامی به چین در سال64 رقم خورد
![دوستی با قدرتهای آسیایی](/img/newspaper_pages/1399/09-azar/19/GARN/02-04.jpg)
علیرضا احمدی
نوروز1364 که با شکستن دیوارصوتی تهران، خاموشی و شلیک سامانههای ضدهوایی به دلیل تهاجم جنگندههای عراقی آغاز شد، با موج جدیدی از جنگ شهرها از سوی بعثیها همراه بود. عراق نخستین مرحله جنگ شهرها را از اوایل اسفند1363شروع کرده بود و این حملات تا 17فروردین1364 ادامه یافت. دراین مدت حدود 29شهر و چند روستای ایران بارها مورد هدف قرار گرفتند که علاوه بر اینکه هزاران شهید و مجروح برجا گذاشت، خسارات مالی فراوانی هم به کشور تحمیل شد. این موضوع در کنار حملات مکرر عراق به تاسیسات نفتی بهویژه در جنوب کشور، اوضاع اقتصادی سختی را برای ایران رقم زد.
در چهارمین روز فروردین، نفتکش ایسترن استار درحالیکه بهسمت خارک میآمد، هدف قرار گرفت و به نفتکش ولر نیز لحظاتی پس از جدا شدن از اسکله حمله شد. در 18تیر نیز عراقیها به نفتکش ام وطن ترکیه که در اجاره ایران بود و پس از بارگیری در خارک به سمت جزیره سیری (پایانه جدید نفتی ایران که در منطقه دور از تیررس عراقیها ایجاد شده بود) در حرکت بود، حمله کردند. این حملات درطول سال64 بهکرات تکرار شد، بهطوریکه پایانهها و تأسیسات نفتی ایران درجنوب کشور و بهویژه درخارک تا آخرین روزهای اسفند1364، بیش از 120بار از سوی جنگندههای میگ25 عراقی مورد حمله قرار گرفت و خسارات سنگین اقتصادی به کشور تحمیل کرد.
توسعه روابط سیاسی - اقتصادی با قدرتهای آسیایی از مهمترین تحولات سال1364 بود که با سفرهای چهارگانه هاشمیرفسنجانی، بهعنوان رئیس مجلسشورای اسلامی و نماینده امام(ره) در شورایعالی دفاع و در واقع فرمانده عالی جنگ به کشورهای تأثیرگذار آسیایی کلید خورد. نخستین سفر که به لیبی انجام شد، بازتابهای وسیعی یافت و حتی به قطع روابط عراق و لیبی انجامید و هاشمیرفسنجانی درمصاحبهای پیرامون دستاوردهای این سفر گفت که «هرگونه حمایتی که ما از آنها تقاضا داشتیم و امکاناتی که آنها در اختیارشان بود، از ما دریغ نکردند».
دومین سفر در نخستین روزهای تیرماه به سوریه انجام شد که اگرچه با هدف شکستن ائتلاف عربی ضدایران تعبیر شد، اما نتایج اقتصادی هم داشت که تصویب طرح فروش نفت ارزان و تحویل مجانی آن به سوریه در مجلس شورای اسلامی در 15مرداد1364 را میتوان از آن جمله دانست. این قانون به وزارت نفت اجازه میداد که بهمدت یک سال، یک میلیون تن نفت خام سبک ایران را مجانی در اختیار سوریه قرار دهد. همچنین وزارت نفت اجازه یافت تا 5میلیون تن نفتخام سبک را با تخفیف 2.5دلار در هر بشکه به دولت سوریه بفروشد. سفر سوم، نخستین سفر رسمی یک مقام بلندپایه ایرانی به کشور چین پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود که در محافل دیپلماتیک جهان بازتابهای وسیعی داشت. یک هیأت بلندپایه سیاسی- اقتصادی دراین سفر که در ششمین روز تیرماه انجام شد، هاشمیرفسنجانی را همراهی میکردند و پایان 3روز دیدار رسمی از چین، یک تفاهمنامه توسعه همکاریهای اقتصادی- بازرگانی میان دوطرف امضا شد که درآن نسبت به گسترش روابط فیمابین در حوزههایی مانند سدسازی، بندرسازی، صنایع سبک و ماهیگیری ابراز علاقه شده بود. در دهمین روز تیرماه نیز چهارمین سفر آسیایی رئیس مجلس شورای اسلامی آغاز شد و علاوه بر رایزنیهای سیاسی و دیپلماتیک، مذاکرات اقتصادی بخش مهمی از دستور کار این سفر بود. بحث با نخستوزیر ژاپن درباره ادامه پروژه بزرگ پتروشیمی که ازسوی چشمبادامیها نیمهکاره رها شده بود، از مهمترین موضوعهای اقتصادی مطرح شده دراین سفر بود.
تصویب طرح متروی تهران در جلسه دهم فرودین1364 هیأت دولت، بهرهبرداری از طرح تونل دوم کوهرنگ در منطقه چلگرد از توابع استان چهارمحالوبختیاری در فروردینماه و راهاندازی خط دوم تولید کامیون در گروه صنعتی خاور در اردیبهشتماه، از مهمترین اخبار اقتصادی سال1364 بود.