سمیرا رحیمی_روزنامهنگار
در ایران، مشابه دیگر کشورهای جهان، با آغاز همهگیری کرونا میزان تقاضا برای خرید و مصرف مواد شوینده و بهداشتی افزایشی قابلتوجه پیداکرد و موادشوینده، بخش بزرگتری از سبد خرید خانوارها را بهخود اختصاص داد. در شرایطی که این افزایش تقاضای بیسابقه منجر به افزایش غیررسمی و غیرقانونی مواد شوینده در بازارها شد، محصولات شوینده در این دوران چندین بار هم افزایش قیمت رسمی را تجربه کرد. در فروردینماه سال99 وزیر صمت اعلام کرد از اسفند سال98 تا ماه اول سال99 میزان تولید موادشوینده 8برابر شده است. همچنین مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان تهران از 100برابر شدن نیاز کشور به شویندهها خبر داده و اعلام کرده بود افزایش تقاضا بهویژه برای مایع دستشویی، صابون و سفیدکنندهها بیشتر از مایع ظرفشویی و پودرهای شوینده بوده است. برای مثال میزان تقاضا برای مایع دستشویی در ماه اول سال99 علاوه بر افزایش 50درصدی معمول سالانه، 35درصد بیشتر رشد داشته است. نکته قابلتوجه دیگر خارجشدن ژلهای ضدعفونیکننده از فهرست محصولات لوکس و افزوده شدن آن به فهرست محصولات ضروری روزمره است.
در شرایطی که مدتهاست اقتصاد کشور تحتتأثیر همهگیری، توقف دادوستدهای تجاری، تحریمها و تنشهای سیاسی قراردارد، روند افزایش قیمتی که محصولات بسیاری را شامل شدهبود، از ماهخرداد بهصورت تدریجی بر بازار موادشوینده هم تأثیرگذاشت. مرور اخبار از ماههای آخر سال98 تا به امروز نشان میدهد در خرداد سالجاری، خبر احتمال افزایش 20 تا 25درصدی موادشوینده، بهدلیل افزایش قیمت نهادههای تولید و به درخواست تولیدکنندگان مطرح شده است. گزارشهای میدانی در شهریورماه 99 از بازار موادشوینده نشان داد بخشی از این مواد افزایش قیمت داشتهاند و همزمان در همانماه تولیدکنندهها به فروشندگان خبر افزایش دوباره 20تا 25درصدی قیمت شویندهها را داده بودند؛ برای مثال قیمت پودرهای شوینده از 7500تومان در تیرماه به 9تا 11هزارتومان رسیده بود. این افزایشهای تدریجی جدا از افزایش قیمتهایی بودند که از سوی سازمانها و نهادها بهصورت رسمی اعلام میشدند. در آبانماه99 رئیس هیأتمدیره انجمن صنایع شوینده و بهداشتی ایران اعلام کرد قیمت خمیردندان، صابون، مایعدستشویی، مایع ظرفشویی و شیشهپاککن 40درصد و مابقی محصولات شوینده 30درصد افزایش قیمت یافتهاست. به این ترتیب موادشوینده در سال99 دوبار و بهدلیل افزایش نرخ دلار و بالارفتن هزینه مواداولیه تولید، افزایش قیمت رسمی داشتند.
برای درک بهتر تغییر قیمت مواد شوینده، قیمت چند نمونه از این محصولات را که در پایگاه سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان در مرداد98 اعلام شده است با نرخ روز مقایسه میکنیم. در مرداد سال98 قیمت صابون 130گرمی 2700تومان و قیمت بازار این محصول 3100تومان اعلام شده بود. قیمت رسمی روز این محصول 3700تومان است اما قیمت بالای 5000تومان را هم میتوان برای این محصول در بازارها یافت. قیمت مایع ظرفشویی 3750گرمی در سال98 حدود 30 تا 36هزارتومان و امروز 45500تومان است. قیمت سال گذشته مایع ظرفشویی یکلیتری 9 تا 10500تومان، مایع دستشویی 500گرمی 6500 تا 11500تومان و پودر ماشینی 500گرمی 5400تا 7500 تومان بوده است و قیمت روز این محصولات بهترتیب 13300تومان، 13000تومان و 9000تومان اعلام شدهاست. در این شرایط نباید تأثیر افزایش قیمتهای قطرهچکانی و غیررسمی تولیدکنندگان را هم که از ابتدای همهگیری کرونا، بازارها را تحتتأثیر خود قراردادهاند، نادیدهگرفت.
پولهایی که پودر شدند
افزایش تقاضای شویندهها و ضدعفونیکنندهها در زمانه کرونا چقدر هزینههای خرید خانه را تغییر داده است؟
در همینه زمینه :