ماشین دودی مدرن در بازار می چرخد

علی جواهری

منطقه 12

خطوط اتوبوس‌های ریلی «ال.آر.تی» به‌زودی پا به شهر تهران می‌گذارد و مقصد اولش قلب تاریخی شهر یعنی منطقه 12 است. این خطوط اتوبوس‌ برقی با‌‌ تردد در مسیر ویژه گردشگری قرار است جای خالی حمل‌ونقل عمومی ارزان و پاک را در هسته مرکزی تهران پر کنند. راه‌اندازی این خطوط با مشارکت یک شرکت فرانسوی انجام و نخستین‌بار در محدوده تاریخی ارک و بازار و میدان بهارستان به کار گرفته می‌شود. «پیمان حسین‌محسنی» شهردار منطقه 12 اطلاعات بیشتری در این‌باره می‌دهد.
    
 چه نیازی به ورود اتوبوس‌های برقی در سیستم حمل‌ونقل عمومی احساس می‌شد و راه‌اندازی این خطوط در منطقه 12 چه روندی را طی می‌کند؟ 

استفاده از ناوگان حمل‌ونقل ریلی شهری به دنبال مصوبات شورای‌شهر تهران در منطقه12 مطرح شد. حدود 3 سال است که یک شرکت فرانسوی پیگیر راه‌اندازی خطوط ال.آر.تی است که نهایتاً این شرکت از طریق شورای اسلامی ‌شهر تهران به منطقه12 معرفی و جلسه اولیه برای سرمایه‌گذاری و ایجاد خطوط ال.آر.تی برگزار شد. 

 بودجه‌ اجرای این کار از کجا تأمین می‌شود؟ 

70‌درصد از هزینه اجرای این پروژه، تسهیلاتی است که از کشور فرانسه دریافت می‌شود. طبق توافق‌ها حداقل سود بازگشت سرمایه هم برای این پروژه در نظر گرفته شده است. 

 دلیل خاصی برای واگذاری این پروژه به یک شرکت فرانسوی وجود داشت؟

این نخستین خطوط ال.آر.تی در تهران است و می‌تواند مشوقی برای شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران دیگر باشد که طرح‌های خود را در مسیرهای مناسب برای گسترش این خطوط ارائه دهند. حضور شرکت فرانسوی برای سرمایه‌گذاری در این طرح به این معنی نیست که راه برای شرکت‌های دیگر بسته است. ما از سرمایه‌گذاری به خصوص بخش داخلی در این زمینه استقبال می‌کنیم. 

 درباره مزایای بهره‌مندی از خطوط حمل و نقل ریلی بیشتر توضیح دهید. 

کارکرد عمده این ناوگان در حوزه گردشگری است. مسیر پیش‌بینی شده برای این وسیله مسیرهای پر‌ تردد است که  نیاز به گسترش امکانات حمل‌ونقل عمومی در آن وجود دارد. درواقع مسیر پرمسافری است که وسیله نقلیه ارزانی مثل ال.آر.تی می‌تواند کمک زیادی به جابه‌جایی مسافر در آن انجام دهد. هر دستگاه ال.آر.تی قابلیت جابه‌جایی 290 مسافر را دارد. 

 خطوط حمل‌ونقل ریلی در کدام مسیرها پیش‌بینی شده است؟ 

این وسیله نقلیه قرار است محدوده بازار و مسیر گردشگری قلب تهران را پوشش دهد که شامل خیابان‌های 15خرداد، باب‌همایون، مصطفی خمینی و میدان‌های بهارستان و امام خمینی(ره) است. خطوط ال.آر.تی علاوه بر ظرفیت خوبی که برای جابه‌جایی مسافر دارد در محدوده‌های گردشگری می‌توان از آنها برای جذب گردشگر استفاده کرد. 

 آیا این خطوط به مرور جایگزین خطوطی مثل بی.آر.تی می‌شوند و اینکه زیرساخت‌های لازم مثل پایانه و مرکز شارژ برق برای این ناوگان پیش‌بینی شده است یا خیر؟ 

ال.آر.تی در هیچ‌کدام از مسیرهای حمل‌ونقل قبلی قرار نمی‌گیرد. طراحی‌ پایانه این خطوط در حال انجام است. این وسایل نقلیه قرار است به تعداد نیاز وارد شود و تعدادی از آنها در انبارهای پیش‌بینی شده دپو می‌شود تا در ساعات شلوغی و اوج‌‌ تردد از آنها استفاده شود. مثل هر وسیله نقلیه دیگری، برای پذیرش و شناخته شدن این وسیله نقلیه در جامعه به زمان نیاز است. این وسیله در اوایل راه‌اندازی تعداد کمی از مسافران را جابه‌جا خواهد کرد و به مرور با توجه به استقبال شهروندان باید به تعداد دستگاه‌های ال.آر.تی اضافه کرد. این وسیله به کمک کابل برق حرکت می‌کند و نیاز به طراحی مسیر ساده ریلی هدایتی دارد. 

 با توجه به انتخاب مسیرهای گردشگری تاریخی برای این وسیله، آیا با میراث فرهنگی هماهنگی انجام شده است؟ کابل‌کشی در ارتفاع در خیابان‌هایی مثل 15خرداد و‌‌ تردد این وسیله سنگین روی ریل آسیبی برای بافت تاریخی بازار محسوب نمی‌شود؟ 

ریل‌های هدایت‌کننده این وسایل نقلیه ریل‌های ساده‌ای هستند و مطالعات لازم برای سنجش میزان لرزه آنها در حال انجام است. همه جای دنیا خطوط ال.آر.تی در مسیرهای گردشگری مورد استفاده قرار می‌گیرد. از نظر سازه‌ای، کابل‌ها چیزی به فضای شهری اضافه نمی‌کنند جز تعدادی رشته برق. در فرصت مناسب هم موافقت‌ میراث فرهنگی و نظرات کارشناسی این سازمان را برای حفظ منظر بافت تاریخی خواهیم گرفت.