گشت‌وگذاری نیمروزی در بزرگ‌ترین مرکز فروش ماهی سفره هفت‌سین
ماهی قرمز کوچولو
مرضیه موسوی :
منطقه 19
در میان وانت‌ها و ماشین‌هایی که برای خرید میوه و سبزی به میدان مرکزی میوه و تره‌بار تهران آمده‌اند وانت‌هایی با دبه‌های سفید که روی هم تلنبار شده به چشم می‌خورند که همگی به سمت سالن شماره 14 میدان میوه‌وتره‌بار مرکزی می‌روند؛ جایی که همه ماهی قرمزهای شهر از آنجا سر در می‌آورند. در غرفه‌های سالن جای سوزن انداختن نیست. کنار دیوار سالن غرفه‌ای با چند تنگ شیشه‌ای و سنگ‌های زینتی مخصوص آکواریوم به چشم می‌خورند.
شیشه‌های کوچک آکواریوم هم گوشه دیگری جا خوش کرده‌اند در تنها غرفه فروش تنگ ماهی و لوازم تزیینی سالن که برای جور شدن جنس، تنگ و لوازم تزیینی می‌فروشد. وانت‌ها و نیسان‌های آبی رنگ و کامیون‌های حمل میوه مقابل این غرفه میدان میوه و تره‌بار توقف کرده‌اند و هر یک بار مخصوص خود را دارند؛ دبه‌های سفید‌رنگ، ماهی قرمزهای بسته‌بندی شده و جعبه‌های بزرگ پلاستیکی برای نگهداری از ماهی‌ها.
قابلمه‌ها و دیگ‌های بزرگی از جنس روی، کف بارانداز و مقابل غرفه‌های سالن 14 را پوشانده است و تنها راهی باریک برای رد شدن از میان آنها به چشم می‌خورد. «محمد» دبه سفیدی مقابلش گذاشته و ماهی‌هایی را می‌شمارد که فروشنده غرفه در سبد ریخته و او درون دبه‌اش می‌ریزد. او که برای فروش ماهی شب‌عید مقابل مغازه پدرش به این بازار آمده است می‌گوید: «پنجشنبه و جمعه که مدرسه تعطیل است جلو مغازه پدرم ماهی می‌فروشم.»
مغازه پدرش در بازار امامزاده حسن(ع) قرار دارد. محمد ماهی‌های قرمز را نشان می‌دهد و می‌گوید: «ماهی‌های سه دم را خیلی خوب می‌خرند. دانه‌ای 300 تومان می‌خرم و هزار تومان می‌فروشم.» داخل غرفه‌ها جعبه‌های بزرگ پلاستیکی و سفید رنگ به چشم می‌خورد که در هرکدام نوع خاصی از ماهی قرمز در حال جنب‌وجوش است. لوله‌های باریکی مثل سِرُم بالای هر جعبه آویزان است تا اکسیژن کافی به همه جعبه‌ها و دیگ‌های بزرگ ماهی برسد.
از چین تا کاشان
«ماهی‌ها بیشترشان در کاشان پرورش داده می‌شوند. بعضی‌ها هم از شمال می‌آیند.» «اصغر سالاری» یکی از غرفه‌داران سالن شماره 14 این را می‌گوید و به ماهی‌های چینی موجود در بازار اشاره می‌کند: «تنها ماهی‌هایی که از چین وارد می‌شوند ماهی‌های فایتر هستند که به‌صورت تکی باید نگهداری شوند و اگر در کنار هر ماهی دیگری نگهداری شوند آن را می‌کشند. این نوع ماهی‌ها 10 سالی می‌شود در بازار رواج پیدا کرده است.
بیشتر مردم به سراغ ماهی‌های‌ریز و قرمز می‌آیند. ماهی‌های درشت‌تر قیمتشان بیشتر است و طرفداران خودش را دارد. ماهی سیاه هم در این بازار انواع مختلفی دارد و به فروش می‌رسد.» ماهی‌ها در این بازار به‌صورت فله‌ای و با تعداد حداقل صدتایی به فروش می‌رسند. سالاری می‌گوید: «کمتر از صد ماهی در اینجا به کسی فروخته نمی‌شود؛ مگر غرفه‌هایی که تک‌فروشی هم دارند. قیمت ماهی‌ها از دانه‌ای 200 تومان شروع می‌شود و تا هزار و 500 تومان هم می‌رسد. گران‌ترین ماهی‌ها، ماهی‌های فایتر هستند و ماهی‌های بزرگ که معمولاً طول عمر بیشتری دارند.»
آواز ماهی‌ها
«روزانه حدود 40 هزار ماهی در این غرفه فروخته می‌شود.» «ابراهیم‌موسی‌وند» از دیگر غرفه‌داران میدان مرکزی میوه‌وتره‌بار این را می‌گوید و یادآوری می‌کند که هرچه به شب‌عید نزدیک‌تر می‌شویم تعداد، بالاتر می‌رود. تلفات ماهی‌ها در این بازار کم است که فروشنده‌ها دلیلش را رسیدگی به ماهی‌ها و وصل کردن اکسیژن به درون ظرف‌های نگهداری از ماهی می‌دانند. گوشه‌ای از سالن، کنار 2کپسول بزرگ اکسیژن، فروشنده‌ها ایستاده‌اند و مشغول پر کردن باد کیسه‌های پلاستیکی با اکسیژن هستند. نیمی از بسته‌ها را آبی پر از ماهی پر کرده است و نیم دیگر آن با اکسیژن پر می‌شود. ماهی‌های بسته‌بندی شده در کیسه‌های باد کرده قرار است سر از راه‌های دور در بیاورند.
«بهرام مولاجانی» سر یکی از کیسه‌های پر شده از اکسیژن را با کش، محکم می‌بندد و آن را کنار دیگر کیسه‌ها می‌گذارد و می‌گوید: «اینها بار کرج و سمنان هستند. بیشتر شهرستان‌ها هم بار ماهی شب‌عید خود را از این بازار تهیه می‌کنند. برای سالم ماندن، ماهی‌ها نیاز به اکسیژن دارند. علاوه بر این ماهی‌ها می‌توانند 30 ساعت در کیسه‌های پلاستیکی دوام بیاورند.»
سالن شماره 14 غلغله‌ای از حضور ماهی‌ها و آدم‌هاست. تعداد ماهی‌ها آنقدر زیاد است که با نزدیک شدن به هرکدام از ظرف‌ها می‌توان صدای بلعیدن اکسیژن روی سطح آب توسط ماهی‌ها را شنید؛ چیزی شبیه به آواز گنجشک‌ها. توجه همه مشتری‌ها به ماهی‌ها و رنگ‌های قرمز و نارنجی و سیاهشان است و کسی حواسش به هندوانه‌ها نیست که بیرون از سالن بار کامیون‌هاست. غرفه 14 تنها یک ماه از سال را به فروش ماهی عید می‌پردازد و بقیه ماه‌های سال همه این ظرف‌ها و آبکش‌ها و دبه‌ها و دیگ‌ها و جعبه‌ها به انباری می‌روند و جای همه اینها را هندوانه و خربزه و طالبی
می‌گیرد.
در همینه زمینه :
