خودکشی از ترس مرگ

میثم کریمی

  همه‌چیز تا قبل از سوت آغاز بازی در تبریز، بوی رستگاری می‌داد. پرسپولیس مهدی تارتار، پس از یک پیروزی امیدوارکننده مقابل شمس‌آذر در گام نخست و عبور از سد استقلال خوزستان، با غرور بر بام جدول تکیه زده بود. هواداران سرخ‌پوش، با وجود تمام تردیدهای اولیه نسبت به انتخاب او، سعی داشتند به معمار جدید نیمکت خود اعتماد کنند. اما فوتبال بی‌رحم‌ترین قاضی دنیاست؛ و این بی‌رحمی، در نخستین آزمون جدی و در سکوت کرکننده‌ ورزشگاه خالی تبریز، یقه تارتار و تیمش را گرفت. باختی تلخ پس از ۷سال طلسم‌شکنی در تبریز، آن هم در دیداری که غیبت تماشاگران رقیب، باید به یک برگ برنده برای قدرت‌نمایی سرخ‌ها تبدیل می‌شد.
تقابل پرسپولیس و تراکتور در سال‌های اخیر، هرگز یک بازی معمولی ۳امتیازی نبوده است؛ این یک جنگ تمام‌عیار حیثیتی است. اما آنچه داغ این شکست را برای هواداران پرسپولیس سوزان‌تر و غیرقابل‌هضم‌تر می‌کند، تنها از دست دادن صدر جدول نیست؛ باختن به تیمی است که حالا نمادهای سابق ارتش سرخ، یعنی علیرضا بیرانوند و شجاع خلیل‌زاده را در قلب خود دارد. تماشای پیروزی ستاره‌های سابق با پیراهن رقیب، خنجری بود که به قلب هواداران فرو رفت. با این حال، پیکان خشم هواداران امروز به سمت ساق‌پای بازیکنان حریف نیست بلکه درست روی نیمکت خودی تنظیم شده است.
آنچه در تبریز رخ داد، نه یک شکست ساده فوتبالی، که یک خودکشی تاکتیکی محض بود. هواداران پرسپولیس از همان روزهای نخست گمانه‌زنی‌ها برای حضور تارتار، از تفکرات محافظه‌کارانه و دفاعی او در تیم‌های قبلی‌اش واهمه داشتند و بازی با تراکتور، تبلور همان ترس‌های کابوس‌وار بود. در دیداری که پرسپولیس به جسارت، حملات بی‌محابا و استفاده از تمام ظرفیت‌های هجومی‌اش نیاز داشت، تارتار ترجیح داد پشت سنگرهای دفاعی پنهان شود. او مهره‌های هجومی و خلاق خود را روی نیمکت حبس کرد تا با بازیکنان دفاعی، سدی لرزان بسازد. تعویض‌های او هم نه برای فتح دروازه حریف، که صرفا برای نباختن بود. در فوتبال، مربی‌ای که برای مساوی به میدان می‌رود، پیشاپیش سند شکست خود را امضا کرده است. تارتار با این ارنج، پیام ترس و استیصال را هم به بازیکنان خودی و هم به تیم حریف مخابره کرد. پرسپولیس تیمی نیست که به حداقل‌ها راضی شود. دی‌ان‌ای این باشگاه با دیکته کردن بازی به حریف گره خورده است. تارتار در این مسابقه نشان داد که هنوز عظمت نام پرسپولیس را به درستی درک نکرده و خیلی زودتر از آنچه تصور می‌شد، نسبت به آینده تیمش مردد شده است.
حالا جو سکوها و فضای مجازی به‌شدت علیه مهدی تارتار ملتهب است. مردی که می‌دانست روی لبه تیغ راه می‌رود، با دستان خودش تعادلش را بر هم زد. ‌ماه عسل او در پرسپولیس، بسیار زودتر از موعد مقرر به پایان رسید و جای خود را به انتقاداتی گزنده داد. مربی‌ای که از همان ابتدا سایه سنگین تردیدها را به‌دلیل فلسفه تدافعی‌اش حس می‌کرد، حالا با باخت در این بازی بزرگ، تمام اعتبار اولیه‌اش را قمار کرده و باخته است. تارتار در تبریز فقط ۳امتیاز را از دست نداد؛ او اعتماد و قلب هوادارانی را باخت که به سختی به‌دست می‌آیند و با یک نمایش ترسو، به سادگی از دست می‌روند.

شاهکار تصمیمات عجیب و غیرمنطقی تارتار در این بازی، قربانی کردن یک بازیکن جوان بود. بازی دادن به دانیال ایری، آن هم در سخت‌ترین و پرفشارترین مسابقه فصل، تصمیمی است که هیچ منطق فوتبالی آن را توجیه نمی‌کند. بازیکنی که هنوز حتی یک هفته تمرین کامل با تیم نداشته و بار روانی سنگین قرارداد چند صد میلیاردی و حواشی سرسام‌آور رسانه‌ای آن روی شانه‌هایش سنگینی می‌کرد، چرا باید در چنین جهنمی به میدان برود؟ تارتار با این تصمیم، نه‌تنها ریتم تیمی پرسپولیس را مختل کرد، بلکه دانیال ایری را نیز در بی‌رحمانه‌ترین حالت ممکن تحت فشار خردکننده‌ای قرار داد که می‌تواند به قیمت نابودی اعتماد به نفس این بازیکن تمام شود. ایری در نخستین بازی‌اش برای پرسپولیس یک اشتباه مرگبار انجام داد و حالا هفته‌ها باید با این کابوس زندگی کند.

تارتار از کدام جوانگرایی صحبت می‌کند؟
پایان رافت، از قدیمی‌های پرسپولیس، بااینکه نقدهایی را به تیم و سرمربی‌اش دارد اما می‌گوید باخت به تراکتور به موقع بود
امیرحسین اعظمی|  پرسپولیس در هفته سوم لیگ برتر، نخستین شکست خود را تجربه کرد و در تبریز مقابل تراکتور، یکی از مدعیان قهرمانی، نتیجه را واگذار کرد. عملکرد سرخ‌پوشان در این دیدار انتقادهای زیادی را متوجه مهدی تارتار کرد، با این حال پایان‌رافت، مهاجم سابق پرسپولیس، معتقد است هنوز برای قضاوت درباره عملکرد این مربی زود است و باید به تارتار فرصت داد. رافت در عین حال به برخی تصمیمات کادر فنی پرسپولیس نقد دارد و خواستار استفاده بهتر از ظرفیت‌های این تیم است. او در گفت‌وگو با همشهری وضعیت تیم را با توجه به 3بازی اول تحلیل کرده است.

تله‌گذاری نکونام |  رافت قبل از هر چیزی افسوس می‌خورد که چرا بازی بدون تماشاگر برگزار شد: «حیف بود که این مسابقه بدون تماشاگر برگزار شد.» او در بررسی بازی پرسپولیس با تراکتور از تعویض 2بازیکن ایراد می‌گیرد: «نیمه اول این بازی چنگی به دل نزد، اما با توجه به اینکه پرسپولیس در 2 مسابقه قبلی خود در دقایق ابتدایی به گل رسیده بود، هدف نکونام این بود که در همان ابتدای بازی حملات پرسپولیس را خنثی کند. به نوعی، نکونام برای پرسپولیس تله‌گذاری کرده بود تا بازی را به نیمه‌دوم بکشاند. در نیمه‌دوم تراکتور کمی  بالا بازی کرد و کفه ترازو به سمت این تیم سنگین‌تر شد. تعویض‌های پرسپولیس از دقیقه۶۵ شروع شد، اما تارتار باید برای علی علیپور و بیفوما صبر و حوصله بیشتری به خرج می‌داد و دیرتر آنها را تعویض می‌کرد. دیدیم تعویض‌های تراکتور از دقیقه۸۵ به بعد شروع شد و در نهایت آنها به هدف خودشان رسیدند.»

قضاوت زود است |  رافت در مورد انتقادهایی که بعد از بازی با تراکتور از تارتار شده، می‌گوید: «انتقاد همیشه وجود دارد، ولی خیلی زود است که ما سرمربی پرسپولیس را قضاوت کنیم. درست است در تعویض‌ها مشکلاتی وجود داشت و می‌شد دیرتر تعویض کرد، با این حال لیگ تازه شروع شده و پرسپولیس هم در هفته سوم یک سیلی آرام خورد. این باخت یک تلنگر بود تا پرسپولیس بتواند سریع‌تر خودش را جمع‌وجور کند و به فکر ادامه بازی‌ها باشد.»

نبود بازیکن چندپسته |  رافت یکی دیگر از مشکلات پرسپولیس را نبود بازیکنان چندپسته می‌داند: «برخلاف زمان مربیگری برانکو، بازیکن چندپسته در این تیم نمی‌بینیم که وقتی بازیکنی محروم یا مصدوم می‌شود، بازیکنان دیگر بتوانند به تیم کمک کنند. اکثر بازیکنان پرسپولیس تک‌پسته هستند و وقتی مهدی تیکدری به‌عنوان دفاع چپ به‌کار گرفته شد، کارایی لازم را نداشت و نتوانست کار خاصی انجام دهد. این می‌تواند برای پرسپولیس مشکل‌ساز شود.»

کدام جوانگرایی؟ |  تارتار بعد از باخت تیمش مدعی شد جوانگرایی تاوان دارد. رافت نسبت به این جمله تارتار واکنش نشان می‌دهد: «سؤال من این است که تارتار از کدام جوانگرایی صحبت می‌کند؟ کدام بازیکن در زمین مسابقه بود که برای نخستین بار در لیگ برتر بازی می‌کرد؟ به‌عنوان مثال، شهرآبادی بازیکن خیلی آینده‌دار و خوبی است، ولی چند سالی است که در لیگ برتر بازی می‌کند. این صحبت‌ها منطقی نیست و تارتار دیگر نباید درباره تاوان جوانگرایی صحبت کند. به بازیکن جوان میدان دادن، تعریف خاص خودش را دارد و ما در ترکیب پرسپولیس بازیکن جوانی را ندیدیم که سال اول حضورش در لیگ برتر باشد.»

استفاده از ظرفیت‌ها |  رافت با همه ایراد‌هایی که می‌گیرد، باز هم از همه می‌خواهد که به تارتار فرصت بدهند: «ما باید اجازه بدهیم تارتار کارش را انجام بدهد و تفکراتش را در تیم پیاده کند. او مربی خوب و باتجربه‌ای است، ولی باید تصمیمات خوبی بگیرد. پرسپولیس در فاز تهاجمی بازیکنان بسیار زیادی دارد و ما نمی‌دانیم چرا به‌عنوان مثال، از اورونوف و سرگئی استفاده نشد. تارتار باید از تمام ظرفیت‌های پرسپولیس استفاده کند.»