دکتر مجید ابهری / جامعه شناس
مال‌ها و مراکز خرید جدید به جایی برای گردش و تفریح برای جوانان و بخشی از خانواده‌ها تبدیل شده است. اعضای خانواده‌ها همراه با یکدیگر یا جوانان در گروه‌های دوستی 2 یا چند نفره با هم برای گردش و قدم زدن به پاساژها و مراکز تجاری می‌روند و به هر حال بخشی از اوقات فراغت خود را با هم می‌گذرانند. تا اینجا شاید قابل قدردانی نیز باشد. اما از نگاه رفتارشناسی اجتماعی تغییر در سبک زندگی، تشویق و تقویت گرایش به اشرافی‌گری، مصرف‌زدگی، عمیق‌تر شدن شکاف طبقاتی، تقویت و ایجاد تبعیض در قشرهای اجتماعـــی مخصوصاً جوانان اصلی‌ترین عوارض این‌گونه مراکز خرید است. برندگرایی و برندپرستی از ویروس‌های فرهنگی و اقتصادی این‌گونه مراکز تجاری است که برخی در دفاع از آنها می‌گویند بهتر است مردم ما به جای سفر به کشورهای همسایه و خرید از آنها به این مراکز مراجعه کنند. آنچه مسلم است این یک ادعای تبلیغاتی و نادرست است. چون همه اقشار جامعه فرصت مسافرت به کشورهای خارجی را ندارند و فقط افراد خاصی از این امکان برخوردارند.
امروز فروش اقلام لاکچری مانند کالباس گوزن و آهو، هویج خارجی، گوشت گاو کیلویی یک میلیون تومان و امثال آن در کنار پوشاک، خوراکی‌ها و زینت‌آلات بسیار لوکس بخشی از جوانان و زنان را دچار افسردگی کرده که ممکن است این حالات باعث بروز انحراف و بزهکاری در آنان شود. نمی‌خواهم بگویم باید با این مراکز مقابله شود اما می‌خواهم بپرسم تکلیف افرادی که تماشاگر این‌گونه مناظر هستند چه خواهد شد؟ حتی اگر فرزند من یا شما باشد وقتی کفش چند میلیون تومانی ببیند و ملاحظه کند که همسالان او به راحتی آن را می‌خرند و می‌پوشند چه حالی پیدا می‌کند؟
آگاه‌سازی و روشنگری نسبت به این‌گونه مراکز که متأسفانه رشد سرطانی آنها در تهران و شهرستان‌ها به یک آسیب فرهنگی نزدیک شده باید مورد توجه و بازنگری قرار گیرد. نمی‌توان مانع نوجوانان، جوانان و بانوان از رفتن و تماشای این‌گونه مراکز شد. فقط باید با آگاه‌سازی به جوانان آموزش داد که تحت تأثیر رفتارهای مصرف زده عده‌ای نباشند. دولت هم باید بر اقلام عرضه شده در این‌گونه موارد نظارت کند. باید توجه کرد که کالباس گوزن یا سوسیس بوقلمون خوراک چند‌درصد از مردم ماست در شرایطی که عده‌ای در جست‌وجوی نان شب خود هستند؟
آسیب مصرف‌گرایی و چند پرسش مهم
در همینه زمینه :
