تخت طاووس؛ تقدیمی صدراعظم

تخت طاووس یکی از یادگارهای پرآوازه دوران فتحعلیشاه است. اما نه آن تختی که به شاهان گورکانی هند نسبت داده شده و گفته‌اند نادرشاه افشار آن را از هند به ایران آورد. حسین شهیدی در کتاب سرگذشت تهران درباره تخت طاووس نادرشاه آورده است: «تخت طاووس بزرگ‌ترین تخت سلطنتی نادرشاه بود. چتر داخلی آن در بخش داخلی با مروارید و الماس آراسته شده بود و دور لبه آن مروارید‌دوزی بود. روی این چتر طاووسی قرار گرفته که دم باز آن از لعل کبود و دیگر سنگ‌های قیمتی ساخته شده بود. در همان شب کشته شدن نادر شاه، تخت طاووس و چادر مروارید نادر به دست دشمنان افتاد. آنها تخت را شکسته و خرد کردند. آغا محمدخان شکسته‌های تخت طاووس و مقداری جواهر نفیس را به زجر و شکسته از شاهرخ، نوه نادرشاه گرفت و دستور داد از شکسته‌های تخت طاووس یک صندلی ساختند. این صندلی که نماینده تخت طاووس پادشاهان گورکانی هند است در موزه تازه قصر تهران نگهداری می‌شود.» اما ماجرای تخت طاووس زمان فتحعلیشاه چیز دیگری است. محمدحسین صدر اصفهانی، صدراعظم فتحعلیشاه در شب عروسی فتحعلیشاه با طاووس خانم، زن چهل و دوم فتحعلیشاه، تخت مرصعی با نام تخت خورشید را که با جواهرات خزانه قاجار و به دستور فتحعلیشاه ساخته شد به شاه تقدیم می‌کند که از آن پس به نام همسر فتحعلیشاه، تخت طاووس معروف می‌شود. این تخت که در موزه نگهداری می‌شود محل جلوس فتحعلیشاه هنگام سلام عام بود. طاووس خانم بعد از ازدواج با فتحعلیشاه به تاج‌الدوله ملقب شد و بسیار مورد توجه فتحعلیشاه بود. بعدها ناصرالدین شاه که علاقه ویژه‌ای به جواهرات و نفایس سلطنتی داشت به تخت طاووس اشعاری روی کتیبه زر به خط نستعلیق و با مینای لاجوردی اضافه کرد. محل نگهداری تخت طاووس تا سال ۱۳۶۰ در کاخ گلستان بود. اما به سبب وجود جواهرات روی تخت به خزانه جواهرات ملی در بانک مرکزی در خیابان فردوسی منتقل شد.