تبادل موزهای، دیپلماسی فرهنگی
۱۵۱ اثر تاریخی و فرهنگی که از موزههای تهران برای نمایش به چین فرستاده شده بود، پس از 2سال به ایران بازگردانده شد. رئیس ایکوم درباره اهمیت تبادلات فرهنگی میان موزهها، ضوابط انتقال و بازگشت آثار تاریخی و نگرانیها درباره بازگشت این آثار در شرایط جنگ توضیح داد. احمد محیططباطبایی با اشاره به اینکه یکی از فعالیتهای موزهها در سطح جهان، تبادلات فرهنگی است، اظهار کرد: این تبادلات گاهی در قالب برگزاری نمایشگاه صورت میگیرد و در شناساندن و معرفی فرهنگ یک کشور به مخاطبان کشورهای دیگر بسیار مؤثر است. او با اشاره به یکی از نخستین تجربههای تبادل نمایشگاهی پس از انقلاب گفت: یکی از نخستین مواردی که بعد از انقلاب در این زمینه انجام شد، به اواخر دهه ۷۰ برمیگردد؛ زمانی که نمایشگاه «هفت هزار سال تاریخ ایران» به وین رفت و سپس در بسیاری از کشورهای دنیا ازجمله آلمان و کشورهای دیگر به نمایش درآمد. در این تبادلات، کشور میزبان باید ضوابط مختلفی مانند بیمهکردن آثار، چاپ کاتالوگ برای معرفی کشور مبدأ و موارد دیگر را رعایت کند. محیططباطبایی درباره تأثیر تبادلات موزهای بر روابط فرهنگی کشورها نیز اظهار کرد: نمایشگاه «هفت هزار سال تاریخ ایران» به وین رفت و بیش از نیم میلیون نفر در این شهر از آن بازدید کردند. این نمایشگاه در تغییر نگاه مردم عادی و حتی افراد تحصیلکرده نسبت به ایران بسیار مؤثر بود. چنین نمایشگاهی قطعا نگاه مردم کشوری را که میزبان آثار است، نسبت به کشوری که آثار را ارسال کرده، تغییر میدهد. این کار باید در قالب تبادل متقابل باشد و یکطرفه نباشد. ما آثارمان را به کشور دیگری میفرستیم، آنها هم باید برای ما آثاری برای نمایش بفرستند.
رئیس ایکوم در ادامه درباره ضوابط انتقال و بازگشت آثار تاریخی و نگرانیهای مطرحشده درباره احتمال بازنگشتن این آثار بهدلیل شرایط جنگ توضیح داد: این آثار طبق قوانین و ضوابط مشخص، با مصوبه هیأت دولت و سایر مجوزهای لازم ارسال میشوند. امین اموال خود اشیا باید همراه آثار باشد و امین اموال باید اشیا را پلمب کند. آثار در ویترینهای محل نمایش قرار میگیرند و سپس با شکستن پلمب، آنها را بازمیگردانند. او تأکید کرد که در دنیای امروز بهندرت پیش میآید کشوری در این زمینه از ضوابط عدول کند.