غربالگری دیابت از ۲سالگی؛ مطالبه تازه متخصصان

تشخیص دیابت نوع یک در کودکان گاهی زمانی اتفاق می‌افتد که کودک با افت هوشیاری و حتی کما به بیمارستان منتقل شده است؛ درحالی‌که می‌توان با شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر، از بسیاری از این تشخیص‌های بحرانی جلوگیری کرد. حالا متخصصان دیابت با اشاره به تغییر رویکرد جهانی، خواستار توجه نظام سلامت به غربالگری کودکان از سنین پایین هستند؛ برنامه‌ای که پیشنهاد شده مشابه واکسیناسیون، در 2مقطع حدود ۲سالگی و ۵ تا ۷سالگی انجام شود.
سینا کوثری، عضو هیأت مدیره انجمن دیابت ایران، در حاشیه هفتمین کنگره بین‌المللی مدیریت دیابت در این‌باره به همشهری می‌گوید: دنیا به این نتیجه رسیده که کنترل دیابت نوع یک بدون غربالگری و شناسایی زودهنگام امکان‌پذیر نیست. در این روش، آنتی‌بادی‌های مرتبط با دیابت در خون کودک بررسی می‌شود و می‌توان احتمال ابتلای او به این بیماری را در 10سال آینده ارزیابی کرد.
اهمیت این غربالگری از آن جهت است که دیابت نوع یک ممکن است مدت‌ها پیش از بروز علائم شدید، نشانه‌هایی مانند کاهش وزن، پرنوشی و پرخوری داشته باشد؛ اما به‌گفته کوثری، این علائم گاهی جدی گرفته نمی‌شوند و بیماری زمانی تشخیص داده می‌شود که کودک به‌دلیل اختلال شدید قند خون در وضعیت بحرانی قرار گرفته است.
یکی از نکات مهم در غربالگری کودکان، نداشتن سابقه خانوادگی در بخش بزرگی از مبتلایان است. کوثری با بیان این مطلب هم عنوان کرد: حدود ۹۰درصد افرادی که به دیابت نوع یک مبتلا می‌شوند، سابقه خانوادگی مشخصی از این بیماری ندارند. حتی در دوقلوهای همسان که از نظر ژنتیک یکسان هستند، احتمال ابتلا به دیابت نوع یک می‌تواند متفاوت باشد و براساس برخی برآوردها، این احتمال بین ۳۰ تا ۷۰درصد متغیر است. بنابراین نمی‌توان غربالگری را فقط به کودکانی محدود کرد که پدر، مادر یا یکی از اعضای خانواده آنها دیابت دارد.
به اعتقاد این متخصص، شناسایی کودکان در معرض خطر فرصتی برای آموزش خانواده‌ها و آماده‌سازی آنها فراهم می‌کند تا درصورت بروز علائم، بیماری سریع‌تر تشخیص داده شود. این اقدام علاوه بر کاهش احتمال بروز عوارض شدید هنگام تشخیص، می‌تواند از شوک روانی خانواده‌ها در مواجهه ناگهانی با بیماری نیز بکاهد.