گزارش
نسخه ۵ساله برای مهار دیابت
متولیان برای مهار دیابت وارد میدان می‌شوند؛ هوش مصنوعی به کمک متخصصان می‌آید
مریم سرخوش | روزنامه‌نگار
درحالی‌که بیش از ۱۴درصد بزرگسالان ایرانی دیابت دارند و ۲۰درصد جمعیت نیز در مرحله پیش‌دیابت هستند، آماری نگران‌کننده از کاهش سن ابتلا، کم‌تحرکی کودکان و بی‌خبری بسیاری از مبتلایان منتشر می‌شود. فقط ۳۰درصد بیماران دیابتی در ایران به کنترل مطلوب بیماری دست پیدا کرده‌اند؛ به همین دلیل بازنگری در شیوه‌های درمان و مراقبت از بیماران جدی‌تر شده و قرار است در یک برنامه ۵ساله، تشخیص و کنترل دیابت افزایش پیدا کند؛ هدفی که البته بدون حمایت دولت، همراهی بیمه‌ها، دسترسی بهتر به دارو و استفاده از فناوری‌های جدید محقق نخواهد شد. در این میان، هوش مصنوعی قرار است به‌عنوان دستیار پزشکان، مسیر مدیریت و درمان شخصی‌محور بیماران را هموار کند. محمدباقر لاریجانی، رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت‌وگو با همشهری هشدار داد: «بررسی اطلاعات حدود ۳۰هزار نفر نشان می‌دهد شیوع دیابت در ایران از ۱۰درصد در سال۲۰۱۶ به ۱۴درصد در سال۲۰۲۱ رسیده است. حدود ۸۰درصد جمعیت نیز با درجاتی از اختلالات متابولیک مواجه هستند.»
برنامه 5ساله تثبیت
لاریجانی با اشاره به مصوبات شورای‌عالی سلامت با حضور رئیس‌جمهور، تثبیت شیوع دیابت و چاقی در سطح فعلی طی ۵سال آینده را یکی از اهداف مهم کشور عنوان کرد و گفت: «در این برنامه باید شناسایی بیماران دیابتی به ۸۰درصد برسد و میزان کنترل بیماری نیز از حدود ۳۰درصد فعلی به ۸۰درصد افزایش پیدا کند. بهبود دسترسی بیماران به دارو و انسولین و افزایش پوشش درمانی نیز از دیگر اهداف این برنامه است.» او تأکید کرد: «تحقق این اهداف نیازمند همکاری جدی نظام سلامت و بیمه‌هاست؛ چراکه بدون دسترسی مناسب بیماران به درمان‌های مؤثر، نمی‌توان انتظار داشت کنترل بیماری به شکل محسوسی بهبود پیدا کند.»
هوش مصنوعی؛ دستیار متخصصان دیابت
رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر استفاده از هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از مسیرهای تحول در مدیریت دیابت عنوان کرد: «مدتی است که دستیار هوش مصنوعی دیابت در دسترس است و بیماران می‌توانند به‌صورت ۲۴ساعته اطلاعات، علائم و مشکلات خود را ثبت کنند. پزشک نیز هنگام مراجعه بیمار به خلاصه‌ای از این اطلاعات دسترسی خواهد داشت و می‌تواند با کمک راهنماهای بالینی و تحلیل داده‌ها، تصمیم دقیق‌تری برای درمان بگیرد.» او معتقد است این فناوری می‌تواند با کمک به تصمیم‌گیری پزشکان، کاهش خطا و شخصی‌سازی درمان، کیفیت مراقبت از بیماران را ارتقا دهد. با این حال، تحقق اهداف کنترل دیابت همچنان به یک اقدام هماهنگ نیاز دارد؛ اقدامی که در آن دولت، بیمه‌ها و نظام درمانی همزمان برای تأمین دارو، توسعه مراقبت و استفاده از فناوری‌های نوین وارد میدان شوند.
