این بازی، بازنده ندارد

 رابعه تیموری | روزنامه‌نگار

دانش‌آموزان بازیگوش مدرسه نا‌بینایان دکترخزائلی عاشق زنگ ورزش هستند و امروز طولانی و کشدارشدن این زنگ حسابی خوشحالشان کرده است. امروز معلمانشان برایشان مسابقاتی رنگارنگ تدارک دیده‌اند تا ساعتی به‌جای نشستن پای درس‌های فارسی و ریاضی و آموزش زبان‌عربی، در مسابقه‌های طناب‌کشی زور بازویشان را امتحان کنند و در بازی‌های گلبال و حلقه‌زنی و منچ و شطرنج لذت یک دورهمی ورزشی پرهیجان را تجربه کنند. این مسابقات با عنوان پارالمپیک دانش‌آموزی در مدرسه خزائلی برگزار شد تا شور دیگری به این روزهای دانش‌آموزان نابینا ببخشد.

٨١دانش‌آموز پارالمپیکی
کار آسانی نیست که پسر‌های پرشر‌و‌شور مدرسه را که یکی، دوساعت خلاص‌شدن از مشق و امتحان آنها را هیجان‌زده کرده با نظم و ترتیب در صف به‌دنبال هم ردیف کرد، ولی مدیر مدرسه و همکارانش آنقدر با حوصله لا‌به‌لای بچه‌ها می‌چرخند تا صف آنها را مرتب کنند و با قرائت قرآن زیبای ابوالفضل رمضان‌زاده مسابقات را شروع کنند. ابوالفضل و تعدادی از بچه‌ها، دانش‌آموز مقطع متوسطه اول هستند و دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه دوم هم در همین مدرسه درس می‌خوانند. حیاط مدرسه خیلی بزرگ و جادار نیست، اما اگر ٨٠ پسر و تنها دختر مدرسه خیلی آتش نسوزانند، فضای آن برای گذراندن زنگ‌های تفریحشان کفایت می‌کند. خدیجه تنها دانش‌آموز دختر مدرسه است که چون 2برادر دوقلویش هم نابینا هستند و در همین مدرسه درس می‌خوانند، معصومه اصالت‌نژاد مدیر مدرسه، برای درس‌خواندن خدیجه در کنار برادرانش از آموزش‌و‌پرورش استثنایی مجوز گرفته تا رفت‌و‌آمد خدیجه آسان‌تر باشد.

برنده‌ها و بازنده‌ها خوشحالند
عمو‌احمد مقیمی که از موسفیدان اهل لرستان است و عمرش را به آموزش بازی‌های بومی و محلی به کودکان تهرانی گذرانده حکم مجری مسابقات را دارد و با کمک محمود یوسفیان، معلم ورزش مدرسه و تعدادی از مربیان ورزش شهرداری منطقه‌١٢ ‌بساط بازی منچ و مارپله را گوشه حیاط پهن می‌کنند تا خدیجه و دانش‌آموزان مقطع ابتدایی با همکاری خانم مدیر روی صفحات خانه درشت این بازی‌ها بالا و پایین بروند و لی‌لی کنند تا برنده‌هایی که به خانه پایانی می‌رسند مشخص شوند، اما پسر‌های نوجوان مقطع متوسطه اول و دوم که تعدادی از آنها هم جزو تیم‌های ملی و جزو مدال‌آوران آسیایی رشته‌های گلبال، شنا و... هستند باید در حلقه‌زنی و دال‌پلان با هم رقابت کنند. دال‌پلان بازی بومی محلی لرستان است و وقتی عمو‌احمد با کلاه و شال کمرپیچ محلی‌ای که به تن دارد، چراغ مسابقه را روشن می‌کند، حیاط مدرسه رنگ‌و‌بوی جشن‌های شاد مردم خطه لرستان را به‌خود می‌گیرد.
گوش‌ها را تیز کنید
اسباب و وسایل بازی دال پلان فراوان نیست و باید بازیکنان با توپی سبک دال‌های رنگارنگ آجر‌مانندی را با دقت هدف بگیرند. آقا‌معلم سعی می‌کند با توضیحاتش بچه‌ها را راهنمایی کند که نشانه‌گیری دقیقی داشته باشند:‌«به پرتاب نفر قبلی خوب گوش کنید تا جهت حرکت دست‌تان را درست تنظیم کنید...» با آنکه هیچ‌کدام از بچه‌ها نمی‌توانند طه کرامتی را که عنوان مقام سوم آسیا در رشته گلبال را دارد، از میدان به در کنند، اما وقتی نوبت مسابقه طناب‌کشی می‌رسد، دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول از خجالت طه و هم‌تیمی‌هایش که اغلب آنها دانش‌آموزان مقطع متوسطه‌دوم هستند خوب درمی‌آیند. وقتی نوبت مسابقه حلقه‌زنی می‌رسد، الیاس برای کلاس دهمی‌ها آبروداری می‌کند و در‌حالی‌که چشم‌های نیمه‌بینایش را کامل می‌بندد، مانند باستانی‌کاران حرفه‌ای با حلقه‌های پلاستیکی رنگارنگ حسابی چرخ می‌زند. الیاس با همان چشم‌های بسته‌اش هم می‌تواند تحسین آقا‌معلم و همشاگردی‌هایش را احساس کند و با خوشحالی می‌گوید: «من هر روز در خانه ٢٠٠ بار حلقه می‌زنم!»

‌کاسپارف‌های کوچک
حسین و محمدطه انگار با ورزش‌های ذهنی میانه بهتری دارند و بی‌توجه به هیاهو و شلوغی حیاط، پشت‌میز شطرنج گوشه راهرو مشغول کلنجار‌رفتن با مهره‌های سفید و سیاه هستند. در خانه، پدر و برادر محمدطه حریف تمرینی‌اش هستند و آنقدر شاه آنها را کیش و مات کرده که حالا بتواند با لمس‌کردن مهره‌ها بفهمد، سرباز‌های پیشقراولش می‌توانند او را برنده میدان کنند یا باید از حرکت مورب فیل و پیاده‌روی عرضی رخ در خانه‌های سیاه‌و‌سفید کمک بگیرد. با آنکه خنکای صبح جای خود را به آفتاب نیمروز داده، گوش بچه‌ها به حرف‌های عمو‌احمد که پایان مسابقات را اعلام می‌کند، بدهکار نیست و فقط وقتی متوجه می‌شوند قرار است به برنده‌ها جایزه اهدا شود، رضایت می‌دهند دست از رقابت بردارند و دوباره صف ببندند تا بدانند راکت‌های بدمینتون و ساک‌های ورزشی که جوایز مسابقات هستند به کدام یک از آنها می‌رسند. در پایان هیچ‌یک از مسابقات دست برنده‌ای بالا نرفته و آفرین و باریکلا‌های معلمان و عمو احمد به همه برنده‌ها و بازنده‌های مسابقات رسیده، اما بخش زیادی از جوایز به ورزشکاران مدال‌آور مدرسه می‌رسد تا سایر دانش‌آموزان هم برای حرفه‌ای ورزش‌کردن انگیزه پیدا کنند. تک‌دختر مدرسه هم از سبد جوایز بی‌نصیب نمی‌ماند و او هم با گرفتن ساک ورزشی خوشحال می‌شود.




امکانات مهیا نیست

حضور محمود یوسفیان در کسوت مربیگری مدرسه باعث علاقه‌مندشدن بسیاری از دانش‌آموزان مدرسه به ورزش گلبال و رسیدن آنها به مراحل قهرمانی و مدال‌آوری در این رشته شده است. یوسفیان که علاوه بر تجربه ٣٠ سال خدمت در آموزش‌و‌پرورش استثنایی کشور در فدراسیون و تیم ملی گلبال نا‌بینایان کشور هم حضور دارد، درباره ورزش‌های مناسب دانش‌آموزان نابینا می‌گوید: «در آموزش حرکات ورزشی به کودکان و نوجوانان نابینا قوه لامسه و شنوایی اهمیت زیادی دارد و حرکات ورزشی که برای این گروه از دانش‌آموزان طراحی می‌شود بر پایه حرکات لمسی و حس شنیداری است.» آقای معلم که از استعداد‌های کشف‌نشده و ذوق‌و‌شوق شاگردانش برای نام‌آورشدن در دنیای ورزش باخبر است، کمبود امکانات ورزشی را مهم‌ترین مشکل دانش‌آموزان نابینا می‌داند و می‌گوید: «این بچه‌ها به زمینی مناسب‌سازی شده نیاز دارند که کفپوشی ایمن داشته باشد و آنها بتوانند بدون آسیب‌دیدن، حرکات ورزشی را روی آن تمرین کنند.»
البته مدیر مدرسه که مصمم است برای قهرمان‌پروری معطل فراهم‌شدن شرایط و امکانات نماند، در حال تدارک برنامه تمرینی منظم برای بچه‌ها است. معصومه اصالت‌نژاد می‌گوید: «در حال رایزنی با شهرداری منطقه‌١٢هستیم تا همانطور که سرویس تردد در اختیار بچه‌ها گذاشتند، شرایط رفت‌وآمد بچه‌ها به محله شهید‌هرندی را فراهم کنند که آنها بتوانند هفته‌ای یک روز در باشگاه نا‌بینایان هرندی ورزش و تمرین کنند.» مدرسه چندپایه نابینایان دکتر خزائلی در خیابان ظهیرالاسلام  واقع شده است.