اقتدار پزشکی، پشتوانه سلامت مردم

محمد رئیس‌زاده؛  رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی

4 دهه پیش، ایران برای درمان بسیاری از بیماران خود به کشورهای دیگر وابسته بود و سالانه هزاران بیمار برای دریافت خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی به خارج از کشور اعزام می‌شدند. امروز اما شرایط به‌کلی تغییر کرده است. ایران نه‌تنها در تربیت نیروی انسانی متخصص و ارائه بسیاری از خدمات پیشرفته درمانی در داخل کشور به خودکفایی رسیده، بلکه در برخی حوزه‌های پزشکی در جمع کشورهای پیشرو جهان قرار گرفته است. از پیشرفت در پیوند اعضا، سلول‌درمانی، درمان ناباروری و جراحی‌های پیچیده گرفته تا توسعه رادیوداروهای تشخیصی، تولید واکسن‌های پیشرفته و دریافت تأییدیه‌های بین‌المللی برای داروهای ایرانی، همگی نشانه‌های مسیری هستند که نظام سلامت کشور طی کرده است. این تحول بزرگ، حاصل دهه‌ها سرمایه‌گذاری، تلاش جامعه پزشکی و اتکا به توان علمی جوانان ایرانی است؛ دستاوردی که باید آن را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های ملی کشور بدانیم.
بااین‌حال، پیشرفت نظام سلامت تنها در دستیابی به فناوری‌های نوین و ثبت موفقیت‌های علمی در سطح بین‌المللی خلاصه نمی‌شود. ارزش واقعی این دستاوردها زمانی آشکار می‌شود که مردم نیز در زندگی روزمره خود آثار آن را احساس کنند. تشکیل صندوق بیماری‌های سخت و صعب‌العلاج که ذیل آن شیمی‌درمانی رایگان برای بیماران ارائه می‌شود، همچنین توسعه پوشش بیمه‌ای خدمات پیشگیرانه دهان و دندان برای کودکان، مادران باردار و شیرده و سالمندان، گامی در جهت پیشگیری از بیماری‌ها و کاهش هزینه‌های آینده خانواده‌هاست. همچنین ساماندهی تأمین تجهیزات پزشکی مورد نیاز بیماران بستری از طریق بیمارستان‌ها و داروخانه‌های بیمارستانی، با قیمت مصوب و تداوم حمایت رایگان از دهک‌های پایین درآمدی، می‌تواند به کاهش هزینه‌های خارج از ضابطه و تسهیل دسترسی بیماران به خدمات ضروری کمک کند.
رایگان شدن خدمات پیوند قلب و اصلاح نحوه پرداخت به جراحان پیوند قلب و تأکید بر اختصاص بخشی از اعتبارات بیمه‌ها به پیشگیری و ارتقای سواد سلامت نیز نشان می‌دهد که توسعه پایدار نظام سلامت، علاوه بر تربیت متخصصان و دستیابی به فناوری‌های جدید، به سیاستگذاری درست، حمایت از بیماران، کادر درمان و استفاده مؤثر از منابع نیاز دارد. باید میان پیشرفت علمی، پایداری اقتصادی نظام سلامت و توان مالی مردم پیوندی مؤثر برقرار کنیم؛ چراکه دستاوردهای پزشکی زمانی به موفقیتی کامل تبدیل می‌شوند که دسترسی به خدمات باکیفیت، برای مردم امکان‌پذیر باشد.
امروز باید افق بلندتری برای پزشکی ایران ترسیم کنیم. تکمیل پرونده الکترونیک سلامت، ایجاد بانک ملی داده‌های سلامت، توسعه برنامه ژنوم ایرانیان و تقویت زیرساخت‌های سلول‌درمانی، از ضرورت‌های این مسیر است. هدف ما نباید صرفا خودکفایی و بی‌نیازی از اعزام بیمار به خارج از کشور باشد؛ ایران باید به سمت تولید دانش، فناوری و روش‌های نوین درمانی برای جهان حرکت کند. پزشکی ایران ظرفیت آن را دارد که علاوه بر توسعه خدمات و ارتقای آن از مرحله تأمین نیازهای داخلی فراتر برود و به یکی از مراجع علمی و درمانی جهان تبدیل شود. تحقق این هدف، در کنار صیانت از سرمایه انسانی و حمایت از جامعه پزشکی، به سیاستگذاری پایدار و فراهم‌کردن شرایطی نیاز دارد که ثمره پیشرفت‌های علمی کشور، بیش از پیش در سلامت و کیفیت زندگی مردم نمایان شود.