امنیت منطقه پای درس تهران

میزبانی تهران از نشست مقام‌های ارشد امنیتی عربستان، پاکستان و ترکیه با دبیر شورای‌ عالی امنیت‌ ملی در حالی گامی مهم در مسیر شکل‌دهی به «امنیت درون‌زای منطقه‌ای» ارزیابی می‌شود که پیش از هر چیز نشان‌دهنده درک مشترک از شکست الگوی «امنیت وارداتی» از آمریکاست. 

راهبرد ایران چیست؟
آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب: 21اسفندماه 1404
نخستین پیام به مردم ایران
  ما با ۱۵کشور همسایگی خاکی یا آبی داریم و همیشه مایل به ارتباط گرم و سازنده با همه آنان بوده‌ایم و هستیم.
  ادعای برقراری امنیت و صلح از سوی آمریکا دروغی بیش نبوده است.
  نظام جمهوری ‌اسلامی بدون اینکه بخواهد سلطه و استعماری را در منطقه راه بیندازد، برای اتحاد و رابطه متقابل گرم و صمیمانه با همه همسایگان آمادگی کامل دارد.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور
سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل
  در منطقه هیچ‌کس به‌تنهایی امنیت نخواهد داشت؛ یا با هم امنیت می‌سازیم و یا با هم در ناامنی زندگی می‌کنیم.
  ایران همسایگان خود را رقیب امنیت خویش نمی‌بیند. ما همسایگان خودمان را قوی می‌خواهیم.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: 13شهریورماه
پست در فضای ‌مجازی
  راهبرد «پرورش امنیت مشترک» اصلی را منعکس می‌کند که ایران مدت‌هاست از آن دفاع کرده‌ است.
  کشورهای منطقه باید آینده خود را به دستان خود بسپارند و ثبات واقعی تنها از طریق معماری امنیتی جدید بومی می‌تواند به‌ دست آید. ایران آماده‌ است.

سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای ‌عالی امنیت ‌ملی: 27مهرماه
دیدار با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه
  تداوم و پایداری امنیت و ثبات منطقه در گرو همکاری‌های چندجانبه در منطقه است.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه: 25مهرماه
سخنرانی در نشست سازمان همکاری ‌اسلامی در بغداد
  انتخاب پیش روی ما ساده است: یا امنیت را با هم می‌سازیم یا ناامنی را با هم تحمل خواهیم کرد.
  معتقدیم مشکلات منطقه ما را باید خود کشورهای منطقه و درون منطقه حل کنند، پیش از آنکه به بهانه‌ای برای جنگ‌های قدرت‌های دور تبدیل شوند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه: 4آبان‌ماه
نشست‌ خبری با حضور خبرنگاران
  چند دهه است که تأکید می‌کنیم امنیت منطقه جز با اتکا به خواست و ملاحظات امنیتی کشورهای منطقه تأمین نخواهد شد.

دوشنبه در تهران چه خبر بود؟
رویداد   برگزاری نشست سطح بالا با محوریت امنیت منطقه‌ای در تهران
 مهمانان
1- خالد بن‌سلمان، وزیر دفاع عربستان
2- ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان
3- ابراهیم کالین، رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه
 برنامه ویژه: برگزاری نشست مشترک با سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای ‌عالی امنیت ملی
 محور رایزنی‌ها
1- تقویت همکاری‌های منطقه‌ای
2- برداشتن گام‌های مشترک در راستای ایجاد امنیت منطقه‌ای پایدار
3- بررسی پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و رژیم ‌صهیونیستی علیه ایران
4- تداوم تجاوزگری محور واشنگتن و تل‌آویو علیه ایران
5- بررسی راه‌های کمک به مردم فلسطین و لبنان
6- بحث و تبادل‌نظر درباره مسائل مهم منطقه‌ای 
 پیام ویژه: ناموفق بودن تلاش‌ها برای گره‌گشایی از بحران‌های منطقه‌ای بدون مشارکت ایران
 نکات ویژه
  نشست تهران نخستین جلسه از این نوع محسوب می‌شود که تاکنون برگزار شده‌ است.
  پیشنهاد برگزاری این نشست مهم در سفر قبلی عاصم منیر به تهران مطرح و با نظر مساعد تهران همراه شد.

پیام‌های راهبردی نشست امنیتی تهران
1- درس تاریخی جنگ علیه ایران: تحولات منطقه طی حدود 2سال اخیر و به‌ویژه جنگ 40روزه، کشورهای منطقه را به این نتیجه رسانده ‌است که «امنیت پایدار» تنها با همکاری و مشارکت همه کشورهای منطقه و به‌ویژه ایران تأمین می‌شود.
2- نخستین گام راهبردی: کارشناسان معتقدند نشست تهران می‌تواند مشوق حرکت به سمت تحقق امنیت منطقه‌ای درون‌زا باشد.
3- نقش‌آفرینی ایران: یکی از مهم‌ترین پیام‌های این نشست معطوف به نقش ویژه ایران در «ابتدای مسیر» تحقق سیاست‌های امنیتی در راستای ثبات‌سازی در منطقه است.
4- تثبیت موضع ایران: نشست امنیتی تهران بیش از هر چیز نشان‌دهنده حقانیت موضع ایران طی دهه‌های اخیر مبنی بر تأمین امنیت بومی در منطقه است.
5- کلید عبور از بحران‌ها: حضور مقام‌های ارشد امنیتی 3قدرت مهم غرب آسیا در تهران تأییدی بر این نکته است که گره‌گشایی از بحران‌ها و چالش‌های منطقه بدون ایران امکان‌پذیر نیست.
6- ناامیدی از واشنگتن: نشست تهران شاهد دیگری بر این مدعاست که کشورهای منطقه بیش از گذشته در حال درک واقعیت نقش ثبات‌زدای واشنگتن و تل‌آویو در تحولات منطقه هستند.
7- شکست منزوی‌سازی ایران: رویداد روز دوشنبه نشان داد تلاش‌های آمریکا برای منزوی کردن تهران و اخلال در مناسبات ایران و همسایگانش راه به جایی نبرده ‌است.
8- پیمان مکه کافی نیست: یکی از مهم‌ترین پیام‌های نشست تهران ناکافی بودن «پیمان مکه» برای حل‌وفصل بحران‌های منطقه ‌است و برقراری امنیت منطقه‌ای بدون مشارکت ایران به مثابه تلاشی نافرجام خواهد بود.
اعتراف به قدرت منطقه‌ای ایران
پس از جنگ 40روزه و با عیان شدن روزافزون پیامدهای منطقه‌ای و جهانی آن، رسانه‌ها و تحلیلگران بین‌المللی بسیاری به قدرت منطقه‌ای ایران اعتراف کرده‌اند که در ادامه تنها به برخی از آنها اشاره می‌شود.
رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو
  در پایان این جنگ می‌توان انتظار داشت ایران به‌عنوان یک قدرت بزرگ منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ظهور کند؛ قدرتی که کارآمدی توان نظامی خود را به اثبات رسانده و ترکیبی از ابزارهای «امنیتی، انرژی و موقعیت ژئوپلیتیکی» را برای اعمال قدرت در اختیار دارد.
کریس مارتنسن، اقتصاددان آمریکایی
  جایگاه ایران به‌شدت ارتقا یافته است. آنها نفوذ بسیار بیشتری در منطقه خواهند داشت، به‌وضوح به یک قدرت میانجی و تأثیرگذار تبدیل خواهند شد و کشورهای همسایه ناچار خواهند بود با آنها به توافق برسند.
محمد صوالحه، تحلیلگر عرب
  پس از جنگ علیه ایران، آنچه رخ خواهد داد این است که جمهوری ‌اسلامی به قدرتمندترین و مسلط‌ترین بازیگر منطقه تبدیل خواهد شد.
بن میسلاس، وکیل و تحلیلگر آمریکایی
  کشورهایی که زمانی کاملا در اردوگاه آمریکا قرار داشتند اکنون برای گفت‌وگو با تهران صف کشیده‌اند، چون احساس می‌کنند ایران در موقعیت قدرتمندتری قرار گرفته است.
آلون بن دیوید، تحلیلگر نظامی کانال13 تلویزیون اسرائیل
  با توجه به ظرفیت‌های موجود، از این پس ایران را باید یک ابرقدرت منطقه‌ای به ‌حساب آورد.
کریستوفر هلالی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر آمریکایی
  ایران پس از این جنگ به‌عنوان یک ابرقدرت مهم در منطقه ظهور کرده است.
خبرگزاری رویترز
  جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اعمال قدرت بر تنگه ‌هرمز تهران را به‌عنوان یک قدرت تسخیرناپذیر در منطقه تثبیت خواهد کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس
  جنگ علیه ایران روابط آمریکا با کشورهای منطقه و محاسبات امنیتی دولت‌های عربی را تغییر داد و سبب کاهش اعتماد به تضمین‌های امنیتی واشنگتن و افزایش تلاش برای متنوع‌سازی روابط دفاعی شد؛ روندی که در کنار استمرار نقش ایران می‌تواند شکل نظم امنیتی آینده را تغییر دهد.
پایگاه تحلیلی مدرن دیپلماسی
  جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران خاورمیانه را دگرگون کرد و سبب ظهور ایران به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای شد. موازنه قدرتی که دهه‌ها بر منطقه حاکم بود دستخوش تغییری بنیادین شده ‌است.
نشریه آمریکایی آتلانتیک
  درپی شکست در تحقق اهداف جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، جمهوری ‌اسلامی به قدرت مسلط در غرب ‌آسیا تبدیل شده و موازنه قدرت منطقه‌ای به ضرر واشنگتن و اسرائیل تغییر کرده ‌است.
وبگاه انگلیسی میدل ‌ایست آی
  جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران موازنه قدرت در خاورمیانه را دگرگون کرده، تهران اکنون از اهرم فشاری قابل‌توجه در سطح جهانی برخوردار است.