۲4 میلیون مادر؛ قصه جمعیت ایران

بیش از ۲۴ میلیون زن در ایران مادر شده‌اند و از این میان، بیش از ۱۰ میلیون نفر 3فرزند یا بیشتر دارند؛ آماری که تصویری از وضعیت خانواده‌های ایرانی و تفاوت‌های جمعیتی استان‌ها به‌دست می‌دهد. براساس گزارش مرکز رصد جمعیت کشور سازمان ثبت احوال، ۲۴میلیون و ۱۵۹ هزار و ۸۰۴ زن در ایران تجربه مادری دارند. طبق این گزارش، بیش از ۹۱ درصد خانواده‌های ایرانی دارای فرزند هستند و ۱۰ میلیون و ۳۵۵ هزار و ۱۷۳ مادر نیز 3فرزند یا بیشتر دارند اما همه این مادران در یک گروه سنی قرار نمی‌گیرند. از میان مادران دارای 3فرزند و بیشتر، حدود 3/5میلیون نفر کمتر از ۵۰سال دارند و بیش از 5/6میلیون نفر ۵۰ ساله و بالاتر هستند. به این ترتیب، حدود ۳۴ درصد از این مادران هنوز به ۵۰ سالگی نرسیده‌اند؛ موضوعی که در بررسی وضعیت سنی مادران و تحولات جمعیتی کشور اهمیت دارد.
نگاهی به نقشه استان‌ها نیز تفاوت‌های قابل توجهی را نشان می‌دهد. از مجموع مادران دارای 3فرزند و بیشتر، ۱۲ درصد در استان تهران زندگی می‌کنند، ۹درصد ساکن خراسان رضوی هستند، ۷ درصد در خوزستان و ۵درصد در سیستان و بلوچستان سکونت دارند.
البته سهم مادران زیر ۵۰ سال در همه استان‌ها یکسان نیست. در سیستان و بلوچستان، ۶۵ درصد مادران دارای 3فرزند و بیشتر کمتر از ۵۰ سال دارند. این سهم در هرمزگان به ۴۹ درصد، خراسان جنوبی به ۴۳ درصد و در بوشهر، کرمان و کهگیلویه و بویراحمد به ۴۱ درصد می‌رسد. در سوی دیگر این نقشه، استان‌های شمالی قرار دارند؛ جایی که سهم مادران زیر ۵۰ سال در میان مادران دارای 3فرزند و بیشتر پایین‌تر است. این نسبت در مازندران ۱۵درصد و در گیلان ۱۴درصد گزارش شده است. این اعداد نشان می‌دهند که تصویر مادری و خانواده‌های پرجمعیت در کشور یکدست نیست و ساختار سنی مادران در استان‌های مختلف تفاوت دارد؛ تفاوتی که در تحلیل روندهای جمعیتی و برنامه‌ریزی برای آینده خانواده‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.