بهار در پاییز

شقایق‌عرفی‌نژاد | روزنامه‌نگار 

مهرماه فصل پرکاری برای تئاتر در تهران بود. در این‌ماه 141نمایش در سالن‌های مختلف تئاتر، فرهنگسراها و پردیس‌های سینمایی اجرا شد. درباره آمار تماشاگران این سالن‌ها اطلاعات دقیقی وجود ندارد، اما 141اجرا هر شب در تهران در طول یک ماه، عدد قابل ملاحظه‌ای است. 
برای اینکه میزان بالا بودن این رقم را متوجه شوید درنظر بگیرید که در برادوی منهتن آمریکا که مرکز مهم تئاتری این کشور است، هر شب بسته به فصل 30تا 38نمایش در 41سالن روی صحنه می‌رود و در پاریس که به تعدد اجراها در جهان معروف است، هر شب به‌طور میانگین 300تا 320تئاتر اجرا می‌شود. در میان این نمایش‌ها، گونه‌های مختلفی وجود دارد که آنها را در سالن‌های دولتی و خصوصی، تئاتر کودک و تئاتر کمدی آزاد می‌توان دسته‌بندی کرد. این را هم می‌شود اضافه کرد که این اجراها فقط از جنبه کمی‌ و آماری قابل توجهند، وگرنه وضعیت کیفی بیشتر نمایش‌ها طوری است که اکبر زنجانپور در نشستی که به تازگی برگزار شده، از اینکه 60سال از عمرش را صرف تئاتر
 کرده است، اظهار پشیمانی می‌کند.‌

از نمایش‌های تاریخی تا کمدی در سالن‌های دولتی
در سالن‌های اصلی ‌دولتی و خصوصی، ازجمله تئاترشهر، تماشاخانه ایرانشهر، تالار مولوی و تالار سنگلج، در مجموع در مهر ماه 78نمایش روی صحنه رفته‌است.
در تئاترشهر نمایش‌های«کورش» کار نادر برهانی مرند، «جزیره» به کارگردانی اکبر زنجانپور، «بی امان؛ اشک» کار محسن بخشی، «بی چیز» با طراحی و کارگردانی حسنا قبادی و «بوران» کار کامبیز بنان اجرا داشتند که از میان آنها نمایش تاریخی‌«کورش» همچنان اجراهایش ادامه دارد.‌«کورش» البته تنها نمایش تاریخی مهرماه با موضوع شخصیت‌ها و اساطیر ایرانی نبود.


«آرش» به کارگردانی علی سرابی که در هتل اسپیناس پالاس روی صحنه رفت، «سیاوش» کار حسین پارسایی، اجراشده در سالن تنیس باشگاه انقلاب و «پسران فریدون» به کارگردانی علیرضا معتمدی در تالار وحدت، نمایش‌های دیگری بودند که با این مضمون و با صحنه و دکور گران‌قیمت و بازیگران شناخته‌شده  اجرا شدند و این اتفاق در شرایطی رخ داد‌ که پیش از این اجرای حتی یکی از این نمایش‌ها مقدور نبود. بخش دیگری از نمایش‌ها هم  کمدی‌ها هستند.‌

تئاتر کودک فقط 12اجرا
از 141نمایش اجراشده در مهر ماه تهران، سهم تئاتر کودک تنها 12اجرا بوده است. نمایش‌های «مأموریت غیرممکن2»، «بستور سپهسالار کوچک»، «ونوش و کوهستان دنیای اسمارتیزی»، «گارفیلد»، «پینوکیو»، «هپل تنبل و خروس قهرمان»، «کلوچه جادویی»، «جوجه کلاغ شکمو»، «سیندرلای کارتنی»، «نیم وجبی»، «راپونزل و مینیون‌ها» نمایش‌هایی هستند که در تالار هنر، فرهنگسراها و کانون پرورش فکری اجرا شده‌اند.

کمدی‌های آزاد
بخش عمده‌ای از نمایش‌های اجراشده ‌ماه گذشته‌ نمایش‌هایی بوده‌اند که آنها را با نام تئاتر آزاد می‌شناسیم؛ یعنی کمدی‌هایی که خارج از استانداردهای صحنه‌ای و با شوخی‌های بزرگسالانه مکرر، تماشاگران زیادی دارند. 
در این نمایش‌ها، بازیگران مشهور تئاتری یا سینمایی حضور ندارند، اما تماشاگرانشان بسیار خوب آنها را می‌شناسند. آنها نه دنبال بازی خوب هستند، نه برای دیدن دکور و صحنه آمده‌اند و نه حتی داستان نمایش برایشان چندان اهمیت دارد. این تماشاگران صرفا‌ برای خنده آمده‌اند و مادام که این نمایش‌ها بخنداندشان به دیدن آنها می‌روند.
برای دست‌اندرکاران این تئاترها هم فقط خنده مخاطب و پولی که در برابرش به‌دست می‌آورند، اهمیت دارد. 
در مهر ماه 51اجرا از این دست نمایش‌ها در پردیس‌های سینمایی و مرکز خریدهای بزرگ روی صحنه رفتند و 182هزار و 509تماشاگر داشتند.
این نمایش‌ها که با بلیت‌های 500هزارتومان تا یک میلیون و 500هزار تومان اجرا شدند، گردش مالی بسیار خوبی هم داشتند: 133میلیارد و 661میلیون تومان.