آموزش معلولان؛ پشت سد دهک

محدود شدن حمایت آموزشی دانش‌آموزان دارای معلولیت به 3دهک پایین درآمدی، نگرانی‌هایی درباره آینده تحصیلی و توانمندسازی این گروه ایجاد کرده است. منتقدان می‌گویند درآمد خانوار به‌تنهایی نمی‌تواند میزان نیاز یک خانواده دارای فرزند معلول را مشخص کند.آموزش دانش‌آموزان دارای معلولیت فقط یک مسیر معمول برای تحصیل نیست؛ بخشی از مسیر توانمندسازی و رسیدن آنها به استقلال فردی است. با این حال، امسال پرداخت هزینه‌های آموزشی این دانش‌آموزان از سوی سازمان بهزیستی به افراد مشمول دهک‌های درآمدی اول تا سوم محدود شده است؛ تصمیمی که به‌گفته رئیس جامعه معلولان ایران می‌تواند آثار خود را در سال‌های آینده نشان دهد. علی‌همت محمودنژاد، رئیس جامعه معلولان ایران، با انتقاد از این محدودیت می‌گوید: حمایت آموزشی از افراد دارای معلولیت نباید براساس دهک درآمدی تعیین شود. به اعتقاد او، آموزش رایگان باید از سال‌های نخست زندگی و دوره مهدکودک و ابتدایی تا متوسطه، دانشگاه و حتی مقاطع عالی ادامه داشته باشد و همه دانش‌آموزان دارای معلولیت، متناسب با نیازهایشان از حمایت برخوردار شوند. مسئله اصلی اما اینجاست که دهک درآمدی لزوما تصویر دقیقی از وضعیت اقتصادی یک خانواده دارای فرد معلول ارائه نمی‌دهد. خانواده‌ای ممکن است در دهک‌های بالاتر قرار داشته باشد، اما بخش قابل توجهی از درآمدش صرف هزینه‌های درمان، توانبخشی، تجهیزات کمک‌توانبخشی، رفت‌وآمد و آموزش فرزند دارای معلولیت شود؛ به همین دلیل، منتقدان معتقدند اگر تنها درآمد خانوار ملاک حمایت باشد، تفاوت میان خانواده‌ای که هزینه‌های معمول زندگی را پرداخت می‌کند و خانواده‌ای که علاوه بر این هزینه‌ها، با مخارج مستمر ناشی از معلولیت مواجه است، نادیده گرفته می‌شود.محمودنژاد نیز تأکید دارد شدت و نوع معلولیت باید در ارزیابی میزان نیاز خانواده‌ها مورد توجه قرار گیرد و نمی‌توان وضعیت مالی آنها را صرفا با یک شاخص درآمدی سنجید. از سوی دیگر، محدود شدن حمایت آموزشی می‌تواند پیامدهایی فراتر از هزینه‌های امروز داشته باشد. کاهش دسترسی به آموزش و خدمات آموزشی مورد نیاز، ممکن است فرصت‌های تحصیلی و در ادامه امکان اشتغال و استقلال فردی دانش‌آموزان دارای معلولیت را تحت‌تأثیر قرار دهد.