گزارش
سرزمین برج‌های کبوتر
۱۵۰ برج‌کبوتر، یادگار پیوند معماری و کشاورزی در فلاورجان حالا قرار است بخشی از ظرفیت گردشگری باشند
محمود مولایی| روزنامه‌نگار
شهرستان فلاورجان به داشتن برج‌های کبوترخانه در کشور مشهور است. ساخت کبوترخانه که از دوره صفویان در ایران رایج شد، بیشتر در استان‌های اصفهان و یزد دیده می‌شود. در گذشته کبوترخانه‌ها را کنار زمین‌های کشاورزی بنا می‌کردند و از کود کبوتران در کشاورزی استفاده می‌شد و حالا کبوترخانه‌های فلاورجان از آثار تاریخی ارزشمند استان اصفهان به‌حساب می‌آیند.
شناسایی 150برج
مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان فلاورجان، با اشاره به شهرت جهانی برج‌های کبوتر و جایگاه این سازه‌ها در میراث کشاورزی در کشور به همشهری می‌گوید: «شهرستان فلاورجان به‌دلیل قرار گرفتن در محدوده جلگه اصفهان، برخورداری از زمین‌های حاصلخیز و وجود زاینده‌رود، از گذشته یکی از مناطق مهم کشاورزی بوده و به همین دلیل برج‌های کبوتر در این شهرستان کاربرد بسیار زیادی داشته‌اند.»
حافظ کریمیان با بیان اینکه براساس آخرین آمار موجود، بیش از ۱۵۰ برج کبوتر در فلاورجان شناسایی شده است، می‌افزاید: «بررسی عکس‌های هوایی قدیمی نیز نشان می‌دهد در مقطعی بیش از ۵۰۰ برج کبوتر در این منطقه وجود داشته است که به مرور زمان بسیاری از آنها از بین رفته‌اند.» او ادامه می‌دهد: «وجود این برج‌ها نشان‌دهنده پیشینه قدرتمند کشاورزی در فلاورجان است. خود بناها نیز از نظر تاریخی و معماری دارای ارزش‌های مهمی در حوزه میراث فرهنگی هستند.»
بزرگ‌ترین برج‌ها
مدیر اداره میراث فرهنگی فلاورجان این بناها را با نمونه‌های موجود در دیگر مناطق ایران مقایسه می‌کند و می‌گوید: برج‌های کبوتر فلاورجان از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین نمونه‌ها در ایران و حتی خاورمیانه هستند. حافظ کریمیان یادآور می‌شود: «پیش از شیوع کرونا، عملیات ساماندهی مجموعه کبوترخانه 4 برج از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین نمونه‌ها در ایران و حتی در خاورمیانه آغاز و بخش قابل توجهی از زیرساخت‌های آن نیز آماده شد. احتمال دارد این مجموعه تا پایان امسال به بهره‌برداری برسد. البته در حال حاضر نیز گردشگران از این مجموعه بازدید می‌کنند و مراحل آماده‌سازی امکانات پذیرایی و سایر بخش‌های مورد نیاز آن در حال انجام است.»
او در ادامه به یکی دیگر از نمونه‌های شاخص برج‌های کبوتر فلاورجان اشاره می‌کند و می‌گوید: «نمونه دیگر دارای ۲۰ برج به‌هم‌پیوسته است که پلان بسیار کم‌نظیری دارد. در ایران نمونه‌ای با چنین پلان و ساختاری که ۲۰ برج در کنار یکدیگر قرار گرفته باشند، نداریم.»
ساماندهی و مرمت برج‌ها
حافظ کریمیان می‌گوید: «برای برخی از این برج‌ها مالک و سرمایه‌گذار پیدا شده و بنا در اختیار سرمایه‌گذار قرار گرفته است. این مجموعه‌ها به‌صورت مستمر از نظر فنی و سایر موضوعات مورد پایش قرار می‌گیرند. یکی از این برج‌ها نیز مالک خصوصی دارد، مرمت شده و در اختیار مالک قرار گرفته و قرار است به تأسیسات گردشگری تبدیل شود.»
او با بیان اینکه حدود ۱۰ درصد برج‌های کبوتر همچنان برای تهیه و استفاده از کود کبوتر مورداستفاده قرار می‌گیرند، می‌افزاید: «یکی از اهداف اصلی در شهرستان این است که برج‌های کبوتر به‌عنوان آثار میراثی ساماندهی، مرمت و حفاظت شوند تا این هویت تاریخی حفظ شود. در مرحله بعد نیز باید زمینه تبدیل این بناها به تأسیسات گردشگری فراهم شود.» مدیر اداره میراث فرهنگی شهرستان فلاورجان با تأکید بر اینکه فضای پیرامونی برج‌های کبوتر ظرفیت بسیار مناسبی برای ایجاد تأسیسات گردشگری دارد، اضافه می‌کند: «برای این منظور، بسته سرمایه‌گذاری گردشگری آماده شده است. امیدواریم در آینده نزدیک زمینه ایجاد مجموعه‌های گردشگری فراهم شود.»
یکی از اهداف اصلی درشهرستان فلاورجان این است که برج‌های کبوتر به‌عنوان آثار میراثی ساماندهی، مرمت و حفاظت شوند. در مرحله بعد نیز باید زمینه تبدیل این بناها به تأسیسات گردشگری فراهم شود
در همینه زمینه :
