گزارش
موشک‌های ایران؛ سریع‌تر، دوربردتر
خیز ارتش برای افزایش برد و سرعت موشک‌ها
علیرضا احمدی | روزنامه‌نگار
موشک‌های ایران در حالی طی حدود 7ماه گذشته به کابوسی برای واشنگتن و تل‌آویو تبدیل شده که برخلاف لفاظی‌های کاخ‌سفید درباره «تضعیف زیرساخت‌های موشکی ایران»، نیروهای مسلح با بهره‌گیری از توانمندی‌های داخلی درحال تقویت مستمر «سرعت» و همچنین «برد» موشک‌های ایرانی هستند.امیر محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش درحالی از افزایش «سرعت و برد موشک‌های ارتش»، آن هم به‌دلیل حضور نیروهای آمریکایی در حدود هزارکیلومتری سواحل ایران سخن گفته که به‌تازگی علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران ضمن تأکید بر نوآوری‌های راهبردی در ساخت موشک، متناسب با نیازهای عملیاتی، از نبود نگرانی در «زنجیره تأمین» برای تولید تسلیحات و موشک خبر داده بود.پیش از این، سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران نیز در گفت‌وگویی با اشاره به پیشرفت‌های روزآمد ایران در همه حوزه‌های تسلیحات جنگی به دشمن هشدار داده بود که اگر دوباره جنگی علیه ایران آغاز شود، قطعا تسلیحات جمهوری اسلامی با گذشته متفاوت خواهد بود؛ تفاوتی که می‌تواند در «نسل کلاهک»، «دقت اصابت»، «برد موشک‌ها» یا هر زمینه دیگری نمود یابد.این در حالی است که طی ماه‌های اخیر، «پایداری» قدرت موشکی ایران و همچنین پیشرفت‌های مشاهده‌شده در حوزه «نقطه‌زنی» این تسلیحات توجه بسیاری از تحلیلگران بین‌المللی را به خود جلب کرده است.
ارزیابی برد موشک‌های ایران
ارزیابی‌های بین‌المللی که مبتنی بر داده‌های تاریخی – تحلیلی است، ازجمله اطلاعاتی که اندیشکده «مطالعات راهبردی و بین‌المللی» منتشر کرده، نشان‌دهنده برد فعلی موشک‌های ایران است؛ ارزیابی‌هایی که البته تصویری «روزآمد» از برد موشک‌های ایران به‌حساب نمی‌آید.
کوتاه‌برد، آغاز زنجیره موشکی
نکته: برد تا حدود ۳۰۰کیلومتر
شهاب۱
برد تقریبی: ۳۰۰کیلومتر
از نخستین موشک‌های بالستیک عملیاتی ایران
پایه‌ای برای شکل‌گیری توان موشکی بومی
فاتح۱۱۰
برد تقریبی: حدود ۳۰۰کیلومتر
موشک سوخت جامد و متحرک
یکی از پایه‌های مهم خانواده موشک‌های دقیق ایران
افزایش برد، عبور از ۳۰۰ کیلومتر
نکته: برد حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰کیلومتری
شهاب۲
برد تقریبی: ۵۰۰کیلومتر
فاتح۳۱۳
برد تقریبی: ۵۰۰کیلومتر
نسل توسعه یافته فاتح۱۱۰
استفاده از پیشران سوخت جامد
رعد۵۰۰
برد تقریبی: ۵۰۰کیلومتر
از خانواده موشک‌های سوخت جامد
ذوالفقار
برد تقریبی: ۷۰۰کیلومتر
موشک بالستیک سوخت جامد و متحرک
قیام۱
برد تقریبی: ۷۰۰ تا ۸۰۰کیلومتر
یکی از موشک‌های سوخت مایع ایران
ورود به محدوده 1000کیلومتر
نکته: برد حدود ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰کیلومتری
جهاد
برد اعلام‌شده: 1000کیلومتر
موشک سوخت مایع دارای پرتابگر دوفروندی
دارای سرجنگی حدودا 600کیلوگرمی
شهاب۳
برد پایه: حدود ۱۳۰۰کیلومتر
یکی از مهم‌ترین موشک‌های بالستیک میان‌برد ایران
مبنای توسعه چند نسل بعدی موشک‌های دوربرد
دزفول
برد اعلام‌شده: حدود ۱۰۰۰کیلومتر
موشک سوخت جامد و متحرک
حاج قاسم
برد تقریبی: ۱۴۰۰کیلومتر
موشک سوخت جامد
طراحی‌شده با تأکید بر تحرک و دقت
فتاح۱
برد اعلام‌شده: حدود ۱۴۰۰کیلومتر
موشک بالستیک سوخت جامد
دارای قابلیت مانور در مرحله پایانی پرواز
محدوده برد: ۱۴۰۰ تا ۱۷۰۰کیلومتر
نکته: افزایش عمق دسترسی
قاسم بصیر
برد اعلام‌شده: 1400کیلومتر
موشک بالستیک تاکتیکی با پیشران سوخت جامد
مقاومت ویژه در برابر جنگ الکترونیک
خیبرشکن
برد اعلام‌شده: حدود ۱۴۵۰کیلومتر
سوخت جامد
طراحی‌شده برای کاهش زمان آماده‌سازی و افزایش تحرک
فتاح۲
برد اعلام‌شده: حدود ۱۵۰۰کیلومتر
نسل جدیدتر خانواده فتاح
دارای قابلیت‌های مانورپذیری بیشتر در مقایسه با موشک‌های بالستیک کلاسیک
قدر
برد تقریبی: ۱۶۰۰کیلومتر
عماد
برد تقریبی: ۱۷۰۰کیلومتر
از موشک‌های مهم نسل جدیدتر شهاب۳
با تمرکز بیشتر بر هدایت و دقت اصابت
مرز 2000کیلومتر
نکته: نقطه عطف توان موشکی ایران
سجیل
برد تقریبی: ۲۰۰۰کیلومتر
موشک بالستیک سوخت جامد
یکی از مهم‌ترین نقاط عطف برنامه موشکی ایران
تحرک بالا و زمان آماده‌سازی کمتر در مقایسه با سامانه‌های سوخت مایع
قرار گرفتن در کلاس موشک‌های بالستیک میان‌برد
خرمشهر
برد اعلام‌شده: حدود ۲۰۰۰کیلومتر
موشک بالستیک بردبلندتر ایران
یکی از سامانه‌های مهم در خانواده موشک‌های سوخت مایع
توسعه‌یافته برای حمل محموله سنگین‌تر
سومار
برد تقریبی: 2000کیلومتر
پیشرفته‌ترین موشک کروز ساخت ایران
تحولی عظیم در برنامه موشکی ایران
تحول در راهبرد وقدرت
تحول در راهبردها و البته کیفیت و قدرت موشک‌های ایرانی یکی از محورهای مهم مورد تأکید مقام‌های ایرانی در هفته‌ها و ماه‌های اخیر بوده است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی: برای نخستین بار موشک ضدناوشکن ایرانی را بالای سر یک ناو آمریکایی آزمایش کردیم. این موشک خاص جهنمی برای آمریکایی‌ها به‌وجود آورد و فرار کردند.
سیدمجید ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع: تولید موشک و پهپاد یک روز هم متوقف نشده است.
سردار علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران: یکی از چالش‌های ما دستیابی به موشک بالستیک دوربردی بود که بتواند هدف متحرک را مورد اصابت قرار دهد. این اقدام در چند روز گذشته(9مهرماه 1405) انجام شده و موفقیت‌های بیشتری نیز در راه خواهد بود.
سردار محمدجعفر اسدی، معاون بازرسی قرارگاه مرکزی حضرت خاتم‌الانبیا(ص): برد موشک‌های ایران تا هر نقطه‌ای که لازم باشد افزایش می‌یابد.
سردار ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح: بخشی از مراکز تولید موشک ما را دشمن با همه ابزارهای کشف اطلاعاتی و فناوری‌هایی که در اختیار دارد نمی‌داند کجاست.
سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران: ما بسترهای تکنولوژیک ساخت موشک‌های با برد خیلی بیشتر را هم داریم که این برمی‌گردد به یک تصمیم سیاسی در کشور که انجام بشود یا نشود. ایران درصورت ورود به رویارویی جدید، سلاح‌هایی با برد، دقت و قدرت تخریب جدید رونمایی خواهد کرد.
تحلیلگران بین‌المللی چه می‌گویند؟
پس از جنگ 40روزه، قدرت و نقطه‌زنی موشک‌های ایرانی و تقویت توان ایران در این حوزه همواره در کانون توجه رسانه‌ها و تحلیلگران بین‌المللی قرار داشته است.
تئودور پستول، مشاور سابق رئیس عملیات دریایی آمریکا در پنتاگون: موشک‌های بالستیک ایران دقیق‌تر و مخرب‌تر از آنچه انتظار می‌رفت شده‌اند. موشک‌های بالستیک ایرانی‌ها به‌صورت استثنایی فراتر از چیزی است که در ابتدا و حتی در جنگ ژوئن ۲۰۲۵ (جنگ 12روزه) دیدم.
آندریاس کریگ، مدرس ارشد دانشکده مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن: ایران موشک‌های بالستیک و کروز و همچنین پهپادهای مسلحی را توسعه داده که می‌توانند در مسیرهای مختلف و با سرعت‌های مختلف به اهداف نزدیک شوند.
جیسون کمپل، تحلیلگر امنیتی– نظامی آمریکایی: ایران ممکن است در مراحل بعدی جنگ از موشک‌های بالستیک بزرگ‌تر و توانمندتر استفاده کند؛ موشک‌هایی که در حملات اخیر قابلیت شلیک دقیق‌تر و توان بیشتری برای عبور از دفاع هوایی و موشکی داشته‌اند.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز: توان موشکی ایران همچنان پرقدرت است.
وبگاه کریتیکال تریتس: ایران از موشک‌هایی استفاده می‌کند که سرعت بسیار بالایی دارند و هنگام نزدیک شدن به زمین قابلیت مانور نشان می‌دهند؛ قابلیتی که می‌تواند رهگیری آنها را دشوارتر کند.
سیدهارت کاوشال، پژوهشگر ارشد مؤسسه سلطنتی خدمات متحد در انگلیس: ایران موشک‌های بالستیکی دارد که می‌توانند به اهدافی در جنوب‌شرقی اروپا برسند، اما تعداد موشک‌های دوربرد آن محدود است.
