جنجال جیمیل
گوگل هیچ اعلام عمومی مبنی بر ممنوعشدن ساخت حساب جیمیل برای ایرانیان منتشر نکرده است
ساسان شادمان منفرد | روزنامهنگار
در روزهای اخیر برخی کاربران ایرانی هنگام ساخت حساب جدید جیمیل با روندی متفاوت روبهرو شدهاند؛ نمایش یک کد QR، درخواست استفاده از تلفن همراه یا مراحل بیشتری برای تأیید هویت. همین موضوع باعث شده این تصور شکل بگیرد که شاید گوگل محدودیت تازهای علیه کاربران ایرانی اعمال کرده یا ساخت جیمیل برای ایرانیها در حال مسدود شدن است. اما بررسی توضیحات رسمی گوگل نشان میدهد ماجرا تا حد زیادی متفاوت است. استفاده از کد QR و تأیید هویت با موبایل بخشی از سازوکار امنیتی جهانی گوگل است و به کاربران ایران محدود نمیشود.
تغییر امنیتی جهانی
گوگل در راهنمای رسمی خود توضیح داده هنگام ورود به حساب ممکن است برای اطمینان از هویت واقعی کاربر مراحل بیشتری درخواست شود. یکی از این روشها اسکن یک کد QR با تلفن همراه است. حتی اگر کاربر نتواند از QR استفاده کند، در برخی شرایط گزینه «روش دیگری را امتحان کنید» نیز در اختیار او قرار میگیرد، بنابراین صرف مشاهده کد QR نمیتواند نشانه مسدود شدن کاربران ایرانی باشد. هدف اصلی این سیستم دشوارتر کردن ساخت انبوه حسابهای جعلی، فعالیت روباتها، ارسال هرزنامه و سوءاستفاده از سرویسهای گوگل است؛ موضوعی که کاربران کشورهای مختلف نیز با آن مواجه میشوند.
خبری از ممنوعیت جیمیل برای ایرانیها نیست
آنچه درحال حاضر از اسناد رسمی گوگل برمیآید این است که تاکنون هیچ اعلام عمومی مبنی بر ممنوع شدن ساخت حساب جیمیل برای کاربران ایرانی منتشر نشده است.
کد QR، تأیید با تلفن همراه و کنترل شدیدتر شماره تلفن در درجه اول بخشی از روند جهانی افزایش امنیت حسابهاست، پس اگر هنگام ساخت جیمیل ناگهان با QR یا مرحله اضافهای روبهرو شدید، لازم نیست فورا آن را نشانه بسته شدن جیمیل برای ایرانیها تلقی کنید. اینترنت سختگیرتر شده اما فعلا درهای جیمیل به روی کاربران ایرانی رسما بسته نشده است.
شماره تلفن همیشه اجباری نیست
نکته مهمتر اینکه در دستورالعمل فعلی ساخت حساب گوگل، اضافه کردن و تأیید شماره تلفن همچنان بهعنوان یک مرحله اختیاری ذکر شده است، البته این به آن معنا نیست که گوگل در همه شرایط اجازه عبور بدون شماره تلفن را میدهد. الگوریتمهای امنیتی این شرکت ممکن است بسته به شرایط ثبتنام از کاربر بخواهد هویت خود را با تلفن همراه تأیید کند.گوگل هم رسما میگوید برای مقابله با اسپم و سوءاستفاده گاهی پیش از ایجاد حساب یا ورود، تأیید تلفنی لازم میشود.
چرا بعضی شمارهها پذیرفته نمیشوند؟
یکی دیگر از نگرانیها مشاهده پیامهایی مانند «این شماره تلفن برای تأیید قابل استفاده نیست» است. گوگل توضیح میدهد تعداد حسابهایی که میتوان با یک شماره ایجاد یا تأیید کرد محدود است. بنابراین رد شدن یک شماره لزوما بهمعنای تحریم آن کشور یا اپراتور نیست و ممکن است به سابقه استفاده از همان شماره مرتبط باشد، البته کاربران ایرانی ممکن است علاوه بر این سازوکارهای عمومی با مشکلات مرتبط با اپراتور، دریافت پیامک یا محدودیت برخی سرویسهای گوگل هم مواجه شوند، بنابراین نمیتوان گفت تجربه ثبتنام در ایران همیشه دقیقا مشابه سایر کشورهاست.