همه کم‌خونی‌ها از فقر آهن نیست

بسیاری از افراد با احساس خستگی، ضعف یا سرگیجه تصور می‌کنند دچار کم‌خونی شده‌اند و بدون انجام آزمایش، مصرف قرص آهن را آغاز می‌کنند؛ درحالی‌که متخصصان هشدار می‌دهند همه کم‌خونی‌ها ناشی از کمبود آهن نیست و مصرف خودسرانه این مکمل کمکی به درمان نمی‌کند. 
دکتر ایرج خسرونیا، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد در این‌باره به همشهری می‌گوید: «درمان کم‌خونی در گرو تشخیص علت یا علت‌های آن است. چون همه کم‌خونی‌ها ناشی از فقر آهن نیستند؛ مثلا کم‌خونی می‌تواند ناشی از زخم معده یا روده، خونریزی بواسیر یا دستگاه گوارش، بیماری‌های خونی مانند تالاسمی، نارسایی کبد، اختلالات تیروئید، نارسایی کلیه، سرطان، شیمی‌درمانی یا بیماری‌های خودایمنی باشد.»
 بنابراین مصرف خودسرانه قرص آهن نه‌تنها همیشه مفید نیست، بلکه در برخی افراد می‌تواند مضر هم باشد. متخصصان تأکید دارند که همه کم‌خونی‌ها ناشی از کمبود آهن نیستند و اگر علت کم‌خونی کمبود ویتامین B12، اسید فولیک، بیماری‌های مزمن یا بیماری‌های ارثی باشد، مصرف قرص آهن به رفع کم‌خونی کمکی نمی‌کند.

یک اشتباه رایج مردم درباره کم‌خونی
دکتر خسرونیا به یک اشتباه رایج درباره کم‌خونی اشاره می‌کند و می‌گوید: «یکی از اشتباهات رایج این است که بعضی از افراد تصور می‌کنند کم‌خونی دارند و به همین دلیل دست به مصرف خودسرانه قرص‌های آهن می‌زنند اما وقتی آزمایش می‌دهند، مشخص می‌شود که اصلاً کم‌خونی ندارند. از طرف دیگر، ممکن است فرد واقعا کم‌خون باشد، اما خودش متوجه نشود.» این فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد توصیه می‌کند: « هر فردی که بیشتر از ۳۰سال دارد، حداقل هر 6‌ ماه یک‌بار آزمایش خون انجام دهد تا از نظر کم‌خونی، قند خون، عملکرد کلیه‌ها، عملکرد کبد و کبد چرب بررسی شود و اگر مشکلی وجود دارد، بموقع تشخیص داده شود.»

خطرات مصرف خودسرانه قرص آهن
درباره خطرات مصرف خودسرانه قرص آهن هم دکتر خسرونیا توضیح می‌دهد: «مصرف خودسرانه آهن کار خطرناکی است. چون می‌تواند باعث تجمع آهن در بدن شود. در افرادی که کمبود آهن ندارند، آهن اضافی ممکن است به کبد آسیب بزند و مثلا باعث سیروز کبدی شود؛ همچنین می‌تواند به قلب و سایر اندام‌ها آسیب برساند.»