گزارش
وقتی مافیابازی شغل می‌شود
درباره بازیکنان حرفه‌ای مافیا که با برگزاری دوره‌های آموزشی، کسب درآمد می‌کنند
سحر جعفریان عصر | روزنامه‌نگار
جلاد، جادوگر و کدخدا، همان سوی کافه‌ای در شهرک غرب نشسته‌اند که خبرچین، تک‌تیرانداز و دکتر به صندلی‌های چوبی با تکیه‌گاه مخملی لم داده‌اند. مقابلشان، سوی دیگر کافه چند شهروند ساده پا روی پا انداخته‌اند و دور و بر را با دقت می‌پایند. میانشان مردی کت و شلوارپوش که گرداننده مافیاست، فاز روز را اعلام می‌کند تا آنها که چهره‌شان را با ماسک‌های دسته‌دار سیاه‌رنگ پوشانده‌اند، بیدار شوند. این مرحله‌ای از لیگ بین‌کافه‌ای بازی مافیا در پایتخت است که پلیرها یا بازیکنانش همه حرفه‌ای‌اند و خوب می‌دانند کجا تارگت (اتهام) بزنند و یا شِزم (زرنگ) بازی درآورند. پلیرهای حرفه‌ای مافیا از زن و مرد تا پیر و جوان مدت‌هاست در کافه‌گیم‌های گوناگون و اپلیکیشن‌های متعدد سرگرم درآمدزایی از تفریحی پرطرفدار هستند؛ تفریحی که در سایه شبکه‌های اجتماعی و خانگی تغییر ماهیت داده و به رقابتی مهیج و دارای اقتصاد و بازار غیررسمی تبدیل شده‌است.
هزینه‌های میلیونی مادرخوانده
رد پای گردانندگان و پلیرهای حرفه‌ای بازی مافیا در کافه‌گیم‌های (کافه بازی) معروف و بعضی صفحات شبکه‌های اجتماعی مجازی پیداست. آیدا مسلمی، یکی از آنهاست که بیش از 500هزار دنبال‌کننده، صفحه او را با عنوان مادرخوانده دنبال می‌کنند. مادرخوانده‌ای بیست‌و‌خرده‌ای‌ساله که گاد یا همان گرداننده کارکشته سناریوهای مختلف بازی گروهی مافیاست. از این روست که برای حضور در هر بازی یک تا 3-2ساعته، مبلغی در حدود چند ده‌میلیون تومان می‌گیرد و یا برای برگزاری هر دوره آموزشی مقدماتی تا تخصصی، با توجه به فشرده یا پیوسته بودن و همچنین خصوصی یا گروهی برگزار شدن دوره‌ها، یک تا 5میلیون تومان شهریه می‌گیرد. او در گفت‌وگویی کوتاه به همشهری می‌گوید:«بچه بودم که در دورهمی‌های خونوادگی، بازی مافیا رو یاد گرفتم. از اونجایی که روانشناسی رو خیلی دوست داشتم به مافیا هم علاقه‌مند شدم... می‌دونید که بازی مافیا پایه روانشناختی و جامعه‌شناسی داره، چون پلیرهاش یاد می‌گیرن تو روابط اجتماعی، استراتژیک و هدفمند فکر و رفتار کنن.» همچنین سناریوهای گوناگون برای ایجاد هیجان و پیچیدگی بیشتر در روند بازی مافیا، طراحی می‌کند که این خود تخصصی به‌مراتب گران‌تر، هم در بخش خدمات و هم در بخش آموزش این بازی محسوب می‌شود. این روزها کافه‌گیم‌های بسیاری در گوشه و کنار شهرها، مشتری همین تخصص گران هستند.
بازار داغ سناریونویسی و ماسک اشرافی
کافه‌گیمی نام‌آشنا، حوالی میدان کاج برای برگزاری شب‌های مافیای جذاب و شلوغ، اغلب به‌دنبال سناریوهای سخت و پلیرهایی حرفه‌ای از میان برندگان لیگ‌ها در سال‌های گذشته است. در تماس با شماره تلفن این کافه‌گیم به‌منظور رزرو میز بازی مافیا، سروش نجاتی، فروشنده ملزومات بازی‌های گروهی سؤالات همشهری را اینطور پاسخ می‌دهد:«ورودی به‌عنوان پلیر، نفری 500هزار تومن و به‌عنوان تماشاچی برای یادگیری، نفری 100هزار تومن، البته ورودی شب‌های مافیایی که قراره هفته بعد برگزار شه یه کم گرون‌تره، چون هم گاد (گرداننده) و هم چند نفر از پلیرهاش شناخته شده‌ان.» درباره شکل‌گیری بازار حاشیه‌ای بازی مافیا نیز می‌گوید:«از بس این بازی پرهیجانه، براش لیگای شهری و کافه‌ای راه انداختن دیگه. از طرفی هم وسایل خاصی مثل چشم‌بند و ماسکای معمولی تا اشرافی، کارت شخصیتا و کتابچه‌های سناریو براش تولید کردن.» اشاره‌ای هم به قیمت وسایل خاص بازی مافیا می‌کند:«بسته 12عددی ماسک اشرافی از جنس پلی پروپیلن، یک‌میلیون و 600هزار تومن. کارتای گلاسه برای نقشا در بازیای 8تا 18نفره از 300هزار تومن تا حدود 2میلیون تومن. سناریو هم داریم از آسون کلاسیک تا سخت که قیمتاشون بین 100هزار تومن تا بالای یک میلیون تومنه.» سروش در تبلیغ مهیج بودن سناریوهای شب‌های مافیای این کافه‌گیم پیشنهاد می‌دهد سری به صفحه یکی از بلاگرهای بازی بزنیم؛ سناریونویسی ماهر که ویدئوهای چالش‌دهی (زمان دادن)، تارگت‌زنی و شِزم‌گری و کاورکردن‌هایش (حامی شدن) پربازدید است.
کل‌کل‌های مافیایی
ابتدای همه بازی‌هایش به پلیرها سفارش می‌کند:«...پس این فقط یه بازیه که نباید به خاطرش جرزنی کنیم، عصبی شیم و یا به بقیه تندی کنیم... قراره دور هم خوش بگذرونیم.» میثم جوکر، همین سفارش را به گوش بازی‌آموزان در دوره‌های آموزشی بازی مافیا که برگزار می‌کند، می‌خواند. او در یکی از ویدئوهایی که در صفحه شخصی خود در شبکه‌ای اجتماعی و مجازی انتشار داده، می‌گوید:«اون قدیم بود که می‌گفتن آدما رو 3جا میشه شناخت؛ تو سفر، خشم و نیاز. الان باید گفت که آدما رو 4جا میشه شناخت؛ مورد چهارم، تو بازی مافیاست...اینکه چطور نقش بازی کنی، چطور نقش بقیه رو زیرنظر داشته‌باشی و چطور تو بزنگاه‌های حساس خودتو کنترل کنی.» در همه شب‌های مافیای کافه‌گیم‌های پاخوردار که این پلیر باتجربه حضور دارد، بازی‌دوستان یا سرگرم تنقلات‌خوری‌اند و یا مشغول فیلم برداشتن از لحظات متفاوت بازی با دوربین گوشی‌های همراهشان. حسام باغی، فروشنده کافی‌بار در یکی از کافه‌گیم‌های مافیابازان تهران به همشهری می‌گوید:«راستش اوایل دهه 80که مافیا باب شد، بیشتر جنبه سرگرمی جمعی داشت، ولی از وقتی ویدئوی بعضی بازیا توی اینترنت پخش شد انگار شکل مسابقه و رقابت گرفت...طرفدارا به کل‌کل افتادن و این وسط چند تا بازیکن زرنگ هم به چهره تبدیل شدن.»
موج‌سواران بلوف‌زن
بازار بازی مافیا به فضای آنلاین نیز کشیده‌شده و در آن، پلیرهای حرفه‌ای درصدد امتیازگیری و مدال گرفتن هستند. رامین پرسته، کاربر یکی از اپلیکیشن‌های آنلاین بازی است که علاقه‌اش به سرگرمی‌هایی با ژانر روانشناختی و معمایی، او را حسابی به مافیا مبتلا کرده؛ چنان‌که حالا در بسیاری از مافیاوب‌ها با اکانت پسرخوانده، شهرت فراوان یافته‌است. رامین شاید یکی از کم سن و سال‌ترین بازیکنان حرفه‌ای مافیا باشد که در انجمن بازی مافیای ایران نیز عضو است؛ انجمنی تحت نظارت ائتلاف رسمی بازی‌های فکری اجتماعی ایران. با جست‌وجویی کوتاه در صفحه شخصی این پلیر 14ساله، پربازدیدترین محتواهای او به چشم می‌آید؛ ویدئوهایی از آموزش‌های مقدماتی لایک و دیس‌لایک (عدم‌تأیید) کردن تا یاددهی تکنیک‌های موج‌سواری بر بازی و بلوف‌زدن. شاید اگر دیمیتری داویدوف، روانشناس روس خبر از عاقبت آزمایشی برای موقعیت‌سازی شرایط تنش، اضطراب و تصمیم‌گیری جمعی طراحی کرده‌بود تا رفتار شهروندان مختلف را در آن بررسی کند، طوری دیگر مافیا را طراحی می‌کرد.
در همینه زمینه :
