گزارش
یل چه ربطی به پوست شیر دارد؟
سریال یل قرار است از دهم مهر به شبکه نمایش خانگی بیاید
ناصر احدی | روزنامه‌نگار
سریال «پوست شیر» ساخته برادران محمودی در زمان پخش نسبت به سایر سریال‌ها بیشتر مورد توجه مصرف‌کنندگان محصولات شبکه نمایش خانگی قرار گرفت و حالا خبر رسیده که قرار است «اسپین آف» (spin-off) آن با نام «یل» تقریبا با همان گروه قبلی ساخته شود. با اینکه «اسپین آف» برای سریال‌بین‌های حرفه‌ای اصطلاحی آشنا و مفهوم است، دادن تعریفی از آن در اینجا بی‌ضرر است. اسپین آف به اثری روایی اطلاق می‌شود که از یک اثر دیگر سرچشمه می‌گیرد، اما داستان یا روایت آن بر شخصیت‌ها، رویدادها یا جنبه‌های متفاوتی از اثر اصلی تمرکز دارد. همین تعریف مختصر نشان می‌دهد که اسپین آفِ «پوست شیر» با ترکیبی از شخصیت‌های قبلی و جدید قصد دارد داستانی در همان حال‌وهوا را جلوی دوربین ببرد. چنین اسپین آفی چه امتیاز یا مخاطره‌ای برای سازندگانش دارد؟
بازنمایی یک دوران
اگر اسپین آف «یل» به گذشته شخصیت‌های اصلی بپردازد، ما با اسپین آفی طرفیم که در عین حال که از «پوست شیر» مشتق شده، در واقع نوعی پیش‌درآمد (prequel) هم محسوب می‌شود. این می‌تواند برای تماشاگر علاقه‌مند به شخصیت‌های سریال جذاب باشد و از نظر تولیدی و بازاریابی امتیاز تلقی شود. «پوست شیر»، با وجود شخصیت‌های زن، اساسا سریالی مردانه بود که خشونتشان بخشی از جذابیت اثر و همذاتپنداری تماشاگر با آنها را تأمین می‌کرد. با این حال، نکته‌ای که درباره «پوست شیر» و اغلب سریال‌های جنایی در شبکه نمایش خانگی آزاردهنده است، در خلأ بودن خشونت و شخصیت‌ها و ماجراهایشان است. فیلم‌ها و سریال‌های گنگستری درجه اول معمولا نوعی بازنمایی از دوره و زمانه خودشان محسوب می‌شوند. برای نمونه، فرانسیس فورد کاپولا «پدرخوانده» را نه داستانی درباره مافیا، که استعاره‌ای از سرمایه‌داری در آمریکا می‌دانست. شخصیت‌های «پوست شیر»، در تحلیل نهایی، صرفا عاملان داستانی بودند که صرفا در زمینه ای داستانی نقششان را اجرا می‌کردند و به سختی می‌شد آنها را بازنمود رئالیزمی اجتماعی درنظر گرفت. «یل» اگر در این دام بیفتد، همان ایراد «پوست شیر» را خواهد داشت.
بازیگران و شخصیت‌ها
در «پوست شیر»، شهاب حسینی، هادی حجازی‌فر، علیرضا کمالی، مهرداد صدیقیان، پانته‌آ بهرام و پردیس احمدیه حضور داشتند. در مورد بازیگران «یل» گفته شده که میلاد کی‌مرام جایگزین علیرضا کمالی شده و پردیس احمدیه هم قرار است نقشی را ایفا کند که قبلا قرار بوده به طناز طباطبایی برسد. میلاد کی‌مرام تقریبا سریال موفقی در شبکه نمایش خانگی ندارد و در آخرین حضورش در شبکه نمایش خانگی با «سووشون» نرگس آبیار بیشتر دافعه‌برانگیز بود تا همدلی‌برانگیز. پردیس احمدیه در «پوست شیر» توانست نظر عامه تماشاگر را جلب کند و باید دید در «یل» چه می‌کند. جز اینها، نوید محمدزاده و حسین یاری هم در «یل» حضور دارند. «قورباغه» و «آکتور» کارهای نسبتا موفق محمدزاده در شبکه نمایش خانگی هستند و حسین یاری هم بیشتر با «نیسان آبی» و «عاشقانه» در شبکه نمایش خانگی دیده شده است. این ترکیب بازیگران، بسته به داستان و تبلیغات و البته زمان پخش سریال، می‌تواند در جذب تماشاگر تا حدی مؤثر باشد. بازیگران در فیلم‌ها و سریال‌های جنایی در شکل دادن به تلقی تماشاگر از ماجراها نقشی تعیین‌کننده دارند، خصوصا زمانی که برداشت‌های قالبی از ژانر و شخصیت‌ها جز جدانشدنی اثر است.
دعوای حقوقی بر سر «پوست شیر»
«پوست شیر» یک پرونده حقوقی هم داشت؛ مهدی نادری، نویسنده و کارگردان، مدعی شد که این سریال رونوشتی از فیلمنامه او با عنوان «دندان گرگ» است. در دی‌ماه سال گذشته، نادری در شبکه‌های مجازی تصویری از رأی محکومیت دست‌اندرکاران «پوست شیر» منتشر کرد که در آن عوامل اصلی به جزای نقدی و حبس تعزیری محکوم شده بودند. بعد از پایان «پوست شیر» قرار بود اسپین آف آن با بازی علیرضا کمالی و طناز طباطبایی ساخته شود که این پروژه آنقدر به دراز کشید که نهایتا رسما تولیدش متوقف شد. شاید آن دعوای حقوقی در ملغی شدن آن پروژه ناتمام بی‌اثر نبوده و حالا سریال جدید برادران محمودی اصلا دخل چندانی به «پوست شیر» نداشته باشد.
