معمای زبالههای گیلان
۵۰میلیون مسافر، ۱۸درصد پسماند استان را تولید میکنند
مجید جباری | روزنامهنگار
گیلان روزانه حدود ۲ تا ۲/۲هزار تن پسماند تولید میکند و در روزهای اوج سفر، ۳۰۰ تا ۴۰۰تن به این حجم اضافه میشود. براساس نتایج تازه پژوهشی در مرکز پژوهشهای مجلس، سهم گردشگران از پسماند تولیدشده در استان ۱۸درصد است. این آمار میتواند تصویر دقیقتری از الگوی تولید پسماند و ظرفیتها و نیازهای مدیریت آن ارائه دهد. گیلان سالهاست با بحران مدیریت پسماند دستوپنجه نرم میکند. زباله در سراوان انباشته شده، عرصههای جنگلی تحت فشار قرار گرفتهاند و زیرساختهای پردازش و دفع نیز پاسخگوی حجم زبالههای تولیدشده در استان نیستند.

اهمیت عدد برای مدیریت پسماند گیلان
استاندار گیلان با اشاره به نتایج پژوهش مرکز پژوهشهای مجلس و سهم تفکیکشده مسافران و ساکنان استان در تولید پسماند میگوید: بهطور میانگین سالانه حدود ۵۰میلیون ورود مسافر به گیلان ثبت میشود، اما بررسی انجامشده نشان میدهد سهم گردشگران از تولید پسماند استان ۱۸درصد است. این عدد یکی از دادههای مهم برای برنامهریزی مدیریت پسماند استان به شمار میرود. محمدهادی حقشناس در گفتوگو با همشهری میافزاید: اهمیت این آمار بیش از آنکه به مقایسه سهم 2گروه بپردازد، میتواند در فراهمکردن یک مبنای عددی برای برنامهریزی مدیریت پسماند در استان مناسب باشد.
مدیران باید بدانند چه میزان پسماند در شرایط عادی تولید میشود، در فصل سفر چه مقدار افزایش پیدا میکند و چه بخشی از این تغییرات به حضور گردشگران مربوط است.

الگوی ثابت برای مدیریت پسماند
در استانی که روزانه هزاران تن پسماند تولید میشود و سابقه طولانی انباشت و دفع پسماند در سراوان را دارد، اهمیت برنامهریزی برای مدیریت پسماند ضرورت بیشتری پیدا میکند. یک متخصص مدیریت پسماند در اینباره میگوید: مدیریت پسماند نمیتواند براساس یک الگوی ثابت برای همه شهرها انجام شود. میزان تولید، ترکیب پسماند، شرایط جغرافیایی، رفتار شهروندان و فصل سفر در هر منطقه متفاوت است و این تفاوتها باید در طراحی سیستم جمعآوری و پردازش مورد توجه قرار گیرد.سعید مرادیکیا در گفتوگو با همشهری با انتقاد از الگوهای یکسان در مدیریت پسماند میافزاید: متأسفانه تاکنون در کشور، در بسیاری از موارد یک الگو برای شهرهای مختلف اجرا شده است. مثلا تجربه یا مدلی که در تهران یا اصفهان بهکار گرفته شده، بدون توجه کافی به شرایط جغرافیایی، جمعیتی، فرهنگی و اقلیمی، در شهرهای دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
آمادگی برای نوسانهای فصلی
سعید مرادیکیا گفت: مشخص بودن سهم جمعیت ثابت و گردشگران میتواند بخشی از اطلاعات مورد نیاز برای برنامهریزی را فراهم کند. اگر مشخص باشد در هر منطقه چه میزان پسماند در شرایط عادی تولید میشود و در فصل گردشگری چه تغییری در حجم و ترکیب آن ایجاد میشود، میتوان تعداد مخازن، خودروها، نیروهای خدماتی و تجهیزات پردازش و بازیافت را متناسب با نیاز همان منطقه تعیین کرد. او میگوید: افزایش ۳۰۰ تا ۴۰۰تنی پسماند در روزهای اوج سفر نیز بهمعنای آن نیست که همه این مقدار بهطور مستقیم مربوط به گردشگران است، اما نشان میدهد مدیریت پسماند گیلان و سایر شهرهای هدف گردشگری، بهویژه شهرها و استانهای شمالی باید برای نوسانهای جمعیتی و فصلی آمادگی
داشته باشند.
