منابع علومانسانی از دنیا عقب نمیماند
با وجود اینهمه لپتاپ و تبلت و نرمافزارهای کتابخوان هنوز کتابهای چاپی در دانشگاهها حرف اول را میزنند و مخصوصا در حوزه علومانسانی استادانی هستند که همچنان به کتابهای قدیمی تکیه دارند. در آستانه سال تحصیلی بازار فروش کتابهای دانشگاهی رونق میگیرد و دانشجوهایی که فارغالتحصیل شدهاند آگهیهای فروش کتابهای دستدومشان را در شبکههای اجتماعی به اشتراک میگذارند. مدیران سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت) در گفتوگو با همشهری تأکید دارند که کتابهای علومانسانی هر سال در حال بهروزرسانی است و با منابع خارجی و جهانی هر رشته ارتباط دارد.
سازمان سمت بهعنوان زیرمجموعه وزارت علوم، درست بعد از انقلاب فرهنگی در سال1364 تاسیس شد و تابهحال 2700کتاب منتشر کرده است. اکنون این سازمان در همکاری با شورای تحول و ارتقای علومانسانی که کار بازنگری سرفصلهای درسی علومانسانی را برعهده دارد، کتابهای علومانسانی را چاپ و بهروزرسانی میکند. در رشتههای علومانسانی دانشگاههای ایران کتابهایی هستند که بهمدت 30سال یکسان چاپ میشوند و فقط طرح جلد آنها عوض میشود. درمقابل بعضی از کتابها در هر چاپ مجدد، تغییر میکنند. محمدشاهین تقدمی، معاون پژوهشی سازمان سمت به همشهری میگوید: «در 3سال اخیر 31عنوان کتاب کاملا بهروزرسانی شده و بیش از 30درصد محتوای آنها تغییر کرده است. از طرف دیگر در خیلی از حوزههای علومانسانی مانند اقتصاد نمیشود اقتصاد جهانی را نادیده گرفت یا در مباحث فلسفه نمیشود فلسفه غربی را ذکر نکرد. رویکردهای جدید هم باعث شده که در کتابهای چاپ اول الزام به ذکر منابع روزآمد داشته باشیم یا اینکه باید کاربست هر نظریه خارجی در فضای ایران لحاظ شود.»
امسال «میز مطالعات جنگ» و «میز اعتراضات اجتماعی» در مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم شکل گرفته که نهادهای مختلف علومانسانی مانند سازمان سمت در آن عضو هستند. تغییرات کتابهای دانشگاهی به نسبت حوادث یکسال گذشته از این مسیر ابلاغ میشود.
چاپ زیرزمینی کتاب دانشگاهی
چاپکنندگان غیرقانونی کتاب از نیاز دانشجویان علومانسانی به کتابهای درسی سوءاستفاده میکنند و هر سال انبوهی از این کتابها به شکل زیرزمینی چاپ میشود. حمیدرضا خادمی، مدیر امور پژوهشی سمت به همشهری میگوید: «اگر ما این کتابها را با قیمت مناسب چاپ نکنیم، متخلفانی هستند که کتاب را بهصورت افست و با قیمت زیاد چاپ میکنند. بعضی از کتابهای منابع درسی حقوق اینطور هستند. این متخلفان از خلأ بین تمامشدن چاپ قبلی و تجدیدچاپ استفاده میکنند و هر قیمتی که میخواهند روی کتاب میگذارند. دانشجو هم ناچار از خریدن آنهاست.»