تصویربرداری در میان جنگ و انفجار

شقایق عرفی‌نژاد | روزنامه‌نگار 

محسن بهاری تا امروز یک فیلم و 2قسمت از 2سریال را درباره جنگ اخیر ساخته و به‌این‌ترتیب پرکارترین کارگردانی است که در این حوزه کار کرد.
اولین ساخته او با نام «قمارباز» درباره جنگ 12روزه و حملات سایبری به یک بانک با بازی کورش تهامی ‌و شبنم قربانی بهمن 1404 در جشنواره فجر نمایش داده شد و بعد هم به اکران عمومی ‌رسید. بهاری در 2سریال«اهل ایران» با مدیریت محمدحسین مهدویان و «سرو، سپید، سرخ» هم همکاری کرده و برای اولی اپیزود «رستگاری در گاندی» درباره حمله به بیمارستان گاندی و برای دومی ‌اپیزود «در آسمان» را ساخت که هشتم شهریور پخش شد. با او به‌عنوان کارگردانی که بیشترین ساخته را درباره جنگ اخیر دارد، صحبت کردیم.

با تجربه ساخت 2قسمت از 2سریال که کارگردانان متعدد دارد، به‌نظرتان کار در این سریال‌ها چطور است؟
سریال‌های خارجی‌ای که می‌بینید ادامه‌دار هستند و هر چند قسمتش را یک کارگردان می‌سازد، توالی داستانی دارند، ولی اینجا هر کس قسمت خودش را می‌سازد. در قالب یک مجموعه است، ولی هر اپیزود جداست و به همین خاطر همکاری و درارتباط‌بودن کارگردان‌ها مطرح نیست، هرچند طراح اصلی و مدیر هنری صحنه کل اپیزودها یک نفر بود و فکر می‌کنم هدف این بود که انسجامی‌ در کار وجود داشته باشد.
‌شما پیش از این فیلم «قمارباز» را هم در جنگ ۱۲روزه درباره حملات سایبری ساخته‌اید و تا اینجا 2سریال و یک‌فیلم از جنگی که به‌تازگی رخ داده، دارید. فکر نمی‌کنم کسی این تجربه را داشته باشد.
بله، خیلی تجربه خوبی است، چون شما درباره اتفاقی دارید فیلم می‌سازید که جدید است و مردم آن را حس کرده‌اند. درباره جنگ عراق نیست که شاید مثلا‌ ۸۰درصد مخاطبان اصلا آن زمان نبوده‌اند. درباره چیزی می‌خواهید کار کنید که تمام مخاطبان حس کرده‌اند و خیلی هم به آنها نزدیک است. این مسئله کار را هم سخت می‌کند و هم شیرین. مخاطب کنجکاو است که اتفاقی که 2ماه پیش رخ داده، الان در این فیلم چطور نشان داده شده است.
‌در اپیزود «در آسمان» از سریال «سرو، سپید، سرخ» چطور شد که سراغ خلبان‌ها رفتید؟‌
به من از طریق مجموعه تهیه‌کننده‌های این سریال پیشنهاد شد که اپیزودی برای این مجموعه کار کنم. چند طرح به من پیشنهاد دادند که بین آنها 2تا نظرم را جلب کرد و درنهایت اپیزود« در آسمان» را کار کردم.
‌چه شد که این طرح را انتخاب کردید؟
اول اینکه اصل ماجرا درباره یک‌عملیات واقعی است که خبرش هم در رسانه‌ها کار شد. 2هواپیمای اف-5 روز دوم جنگ از ایران بلند می‌شوند و یک‌پایگاه در کویت را می‌زنند. 3اف-۱۵ آمریکایی هم بلند می‌شوند که اینها را بزنند و کویت به‌اشتباه این 3هواپیمای آمریکایی را هدف قرار می‌دهد. این داستان برای من خیلی جذاب بود، چون در درجه اول عملیاتی است که در آن پیروز شدیم و با موفقیت تمام شده و بعد هم یک اتفاق واقعی است. این برای من خیلی جذاب بود.
‌برخلاف قسمت‌های قبل که معمولا آپارتمانی هستند یا در آنها از ادوات جنگی استفاده نمی‌کنند، شما در این اپیزود از هواپیما و وسایل جنگی استفاده کردید و لوکیشن تصویربرداری در یک‌پایگاه هوایی بود. چه چالش‌هایی داشتید؟ 
همین پایگاه ارتش یکی از چالش‌ها بود. ما بعد از جنگ 40روزه می‌خواستیم کار کنیم که دوباره جنگ هرمز پیش آمد. دوستان ارتش هم خب حق داشتند که ما را راه ندهند. اما وقتی شرایط مهیا شد که بتوانیم توی پایگاه کار کنیم، دوستان ارتش همکاری کردند و شروع‌به‌کار کردیم. ولی مثلا یکی از چالش‌های ما این بود که پایگاهی که ما در آن کار می‌کردیم جنگنده‌ای را که ما می‌خواستیم و در واقعیت از آن جنگنده استفاده شده بود، نداشت، یعنی اصلا در آن پایگاه چنین جنگنده‌ای نبود و امکان‌ هم وجود نداشت که آن را برایمان مهیا کنند. بنابراین با هوش مصنوعی جنگنده‌هایی را که از آنها استفاده کرده بودیم، عوض کردیم. از نظر امکانات اما همه‌‌چیز در اختیار ما بود.
‌‌بازخوردها چطور بود؟
دوستان ارتشی که این قسمت را دیده بودند خیلی دوستش داشتند. مخاطبان دیگر هم نظر مثبتی داشتند. البته خب بعضی هم اشکالاتی به‌کار گرفتند که طبیعی بود.
تجربه کار در شرایط جنگ را هم دارید؟
بله، ما ۲۷ اسفند این اپیزود را کلید زدیم و با احتساب تعطیلی یکی، دوروزه عید، تا ۸فروردین‌ماه شب‌کار بودیم. لوکیشن هم وسط شهر بود و نزدیک لوکیشن را تقریبا هر شب می‌زدند. اوایل گروه یک‌کم می‌ترسید، ولی بعد طبیعی شده بود و با خنده و شوخی کار می‌کردیم.
‌تصویربرداری چند روز طول کشید؟
۸ جلسه برای «اهل ایران» و ۶جلسه برای اپیزود «در آسمان».
‌چطور اینقدر جلسات فیلمبرداری کم بوده است؟