گزارش
گرانی موبایل، احتکار یا رجیستری؟!
موانع واردات، ترخیص، رجیستری و کاهش قدرت خرید مردم، بازار موبایل را با مشکلات چندوجهی مواجه کرده است
احمد میرخدایی | روزنامهنگار
افزایش قیمت موبایل فقط نتیجه رشد نرخ ارز نیست؛ پشت ویترینهای گرانقیمت بازار، زنجیرهای از اختلالات در ثبت سفارش، تأمین ارز، ترخیص و حتی سامانههای دولتی شکل گرفته که عرضه گوشی را محدود کرده است.بازار تلفن همراه در ماههای اخیر به یکی از نمونههای روشن تأثیرگذاری سیاستهای تجاری بر قیمت مصرفکننده تبدیل شده است. قیمت گوشیها در حالی نسبت به سال قبل چند برابر شده که تقاضای واقعی در بازار نهتنها رشد نکرده، بلکه بهدلیل کاهش قدرت خرید، بخش قابلتوجهی از مشتریان را از خرید گوشی نو منصرف کرده است.
گوشیهایی که در انبار ماندهاند
یکی از عجیبترین بخشهای ماجرا این است که همزمان با کمبود کالا در بازار، بخشی از گوشیهای واردشده امکان عرضه ندارند و محمولههایی نیز بهعنوان احتکار شناسایی و توقیف شدهاند.رضا عالیان، دبیر کنگره موبایل و سخنگوی پیشین انجمن واردکنندگان تلفن همراه، میگوید: بخشی از گوشیهایی که اخیرا در قالب پرونده احتکار شناسایی شدهاند، همان کالاهایی هستند که در جریان مصوبه مربوط به شرایط جنگی، بدون دریافت کد ساتا از گمرک ترخیص و سپس در انبار شرکتها نگهداری شدهاند.
احتکار یا ایراد سامانه؟
موضوع دیگر این است که طبق نظر پلیس امنیت اقتصادی، برخی از واردکنندگان موبایل در انبارهای خود محمولههای بزرگ تلفن همراه دارند درحالیکه مدعی فروش موجودی و خالی شدن انبارها هستند. آنگونه که نماینده وزارت صمت در اتاق ایران اعلام کرده، اختلال در سامانه جامع انبارها میتواند عامل این سوءتفاهم باشد.
رد قاچاق در بازار موبایل
آمار تازه پلیس امنیت اقتصادی از کشف 70هزار دستگاه تلفن همراه قاچاق به ارزش 6همت در 4ماه نخست امسال حکایت دارد. در کنار مشکلاتی که برای واردات رسمی موبایل ایجاد شده و به بروز تخلفات در این حوزه دامن زده، قاچاق گسترده موبایل زنگ خطری است که میتواند تبعات بسیار بدی به همراه داشته باشد.
التهاب بازار با کاهش عرضه
توقف ثبت سفارش، محدودیتهای ارزی، افزایش هزینه حملونقل و تغییر مبنای محاسبه حقوق ورودی، همگی قیمت تمامشده موبایل را بالا برده است؛ اما اثر اصلی زمانی ظاهر میشود که این افزایش هزینه با کاهش عرضه همراه شود.از این منظر، مسئله اصلی بازار موبایل دیگر فقط گرانی نیست؛ مسئله، شکننده شدن زنجیره تأمین است.راهکار فوری نیز لزوما واردات گسترده و مصرف ارز بیشتر نیست. نخست باید تکلیف گوشیهایی که بهدلیل نداشتن کد ساتا در انبارها ماندهاند مشخص و کالای موجود وارد چرخه عرضه شود. پسازآن، بازگشایی مدیریتشده ثبت سفارش میتواند رقابت را به بازار برگرداند.
تعمیر بهجای خرید
افزایش قیمت گوشی باعث شده تعمیر دستگاههای قدیمی بهجای خرید گوشی جدید، به انتخاب اصلی بسیاری از خانوارها تبدیل شود.فعالان بازار از افزایش محسوس مراجعه به تعمیرگاهها خبر میدهند؛ قیمت قطعات یدکی نیز تحتتأثیر نرخ ارز افزایش یافته و درنتیجه حتی حفظ گوشی قدیمی برای مصرفکننده هزینه بیشتری پیدا کرده است.
