«غذای نیمروز» در راه اسکار

ناهیدپیشور | روزنامه‌نگار

۱۹۹۸ «بچه‌های آسمان»، ۱۹۹۹ «رنگ خدا»، ۲۰۰۱ «باران»، ۲۰۰۸ «آواز گنجشک‌ها»، ۲۰۱۵ «محمد رسول‌الله(ص)» و ۲۰۲۱ «خورشید» و اگر اتفاق غیرمترقبه‌ای رخ ندهد، ۲۰۲۷ «غذای نیمروز». مجید مجیدی که فیلم‌هایش تاکنون ۶بار به‌عنوان نماینده ایران به اسکار معرفی شده است، حالا با فیلم تازه‌اش، «غذای نیمروز» جدی‌ترین گزینه برای معرفی به اعضای آکادمی اسکار است. این رکورددار معرفی به اسکار در 3دهه اخیر تقریبا هر سالی که فیلم داشته بخت خود را برای موفقیت در اسکار آزموده است. هنوز خبری از فعالیت کمیته معرفی نماینده سینمای ایران به اسکار رسانه‌ای نشده، ولی در محافل سینمایی خبر حضور «غذای نیمروز» در اسکار به گوش می‌رسد‌؛ فیلمی که به‌تازگی پروانه نمایش دریافت کرده و در بخش مسابقه جشنواره بوسان هم پذیرفته شده تا نخستین حضور جهانی‌اش را در کره‌جنوبی تجربه کند‌‌‌‌.‌

 رکورددار معرفی به اسکار 
داستان حضور مجید مجیدی در اسکار پس از گذشت نزدیک به ۳دهه همچنان به نخستین تلاش برای حضور در مهم‌ترین ضیافت سالانه سینمای جهان گره خورده است. مجیدی نخستین کارگردان ایرانی است که نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی شده است. «بچه‌های آسمان» در سال۱۹۹۸ نامزد جایزه اسکار شد و شاید اگر یک سال زودتر به این مراسم معرفی می‌شد و قافیه را به «گبه» نمی‌باخت، حالا مجیدی نخستین کارگردان ایرانی‌ای بود که جایزه اسکار را برده بود، چون برخلاف اسکار۱۹۹۷ در اسکار۱۹۹۸ کاملا مشخص بود که با حضور یک فیلم بسیار پرامید(زندگی زیباست) فیلم دیگری بخت بردن اسکار را ندارد. نام مجیدی به‌عنوان کارگردان نامزد اسکار تا پیش از ظهور اصغر فرهادی تداعی‌کننده تنها موفقیت سینمای ایران در اسکار بود. با‌ این‌همه مجیدی در سال‌های بعد هم همیشه توانسته کمیته‌های مختلف معرفی نماینده ایران به اسکار را متقاعد کند که فیلم او را به آکادمی معرفی کنند و به ‌نظر می‌رسد امسال هم قرار است این تجربه تکرار شود. او که همین حالا با ۶بار معرفی به اسکار در این زمینه رکورددار است، احتمالا بخت خود را برای هفتمین بار آزمایش خواهد کرد.

اولین حضور جهانی در بوسان

«غذای نیمروز» نخستین نمایش جهانی را با حضور در جشنواره بوسان تجربه می‌کند‌. یازدهمین ساخته بلند سینمایی مجید مجیدی ‌مهر‌ماه در بخش مسابقه 
سی و یکمین جشنواره بوسان به نمایش درمی‌آید. «غذای نیمروز» بدون بازیگر سرشناس در زمستان۱۴۰۳ در چابهار فیلمبرداری شده است. فیلم محصول کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است و در تولیدش بنیاد سینمایی فارابی هم مشارکت داشته است. «غذای نیمروز» که یکی از طولانی‌ترین مسیرهای تولید را میان آثار مجیدی طی کرده، حالا یکی از کنجکاوی‌برانگیزترین فیلم‌های اکران۱۴۰۵ است،‌ فیلمی که برای معرفی شدن به اسکار باید اکران عمومی شود.

قوانین جدید اسکار 
از امسال قوانین جدیدی در بخش فیلم‌های بلند بین‌المللی اسکار اعمال می‌شود که بر مبنای آن علاوه بر روش سنتی که یک کشور یا منطقه فیلمی را به‌عنوان منتخب رسمی از سوی کمیته‌های مجاز ارسال می‌کند، یک فیلم غیرانگلیسی‌زبان که جایزه برتر یکی از ۶جشنواره منتخب جهانی را برنده شود، به‌صورت مستقیم راهی رقابت اسکار می‌شود که شامل جایزه کن (نخل طلا)، برلین (خرس طلایی)، بوسان (بهترین فیلم)، ساندنس (جایزه بزرگ هیأت داوران سینمای جهان)، تورنتو (جایزه پلتفرم) و ونیز (شیر طلایی) است.
با توجه به قوانین جدید، فیلم «نامه‌های زرد»، ساخته ایلکر چاتاک، نویسنده و کارگردان آلمانی-ترک که در ‌ماه فوریه جایزه خرس طلایی را در برلین دریافت کرد، از قبل واجد شرایط است، درحالی‌که ترکیه فیلم «مانند درختی بی‌شاخه»، ساخته تونچ داوود را به‌عنوان نماینده خود معرفی کرده است. فیلم «فیورد»، برنده نخل طلای کن امسال، ساخته کریستین مونجیو، کارگردان رومانیایی هم هرچند ممکن است به‌عنوان نماینده این کشور معرفی شود، اما از پیش واجد شرایط حضور در رقابت امسال شده است.

فرصت اکران تا پایان شهریور 
طبق قوانین اسکار، فیلمی می‌تواند به‌عنوان نماینده سینمای ایران به اسکار معرفی شود که حداکثر تا ۳۰ شهریور‌ماه اکران شود و ۷ روز به‌صورت مداوم روی پرده باشد‌. به این ترتیب «غذای نیمروز» برای آزمودن بختش در اسکار باید تا پایان شهریور‌ماه اکران داخلی‌اش را آغاز کند. طبق قوانین اسکار، اکران تجاری فیلم متقاضی باید در بازه زمانی ۱ اکتبر ۲۰۲۵ تا ۳۰سپتامبر ۲۰۲۶ روی پرده آمده باشد. البته با توجه به قوانین جدید اسکار، «غذای نیمروز» درصورت برگزیده‌شدن در جشنواره بوسان به‌صورت مستقیم و بدون انتخاب رسمی از سوی ایران هم می‌تواند به اعضای آکادمی معرفی شود.