«مرد عنکبوتی» «تایتانیک» را غرق می‌کند

ناصر احدی | روزنامه‌نگار 

«مرد عنکبوتی: روزی کاملا جدید» در آستانه عبور از «تایتانیک» به کارگردانی جیمز کامرون و قرار گرفتن در رتبه چهارم پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینماست. البته همین حالا هم، بر مبنای برخی گزارش‌ها و آمارها، «روزی کاملا جدید» از «تایتانیک» رد شده و در جایگاه چهارم فهرست پرفروش‌های تاریخ سینما جا خوش کرده است. برای نمونه، وب‌سایت «نامبرز» که داده‌های صنعت سینما را به‌صورت نظام‌مند و الگوریتمی رصد و ثبت می‌کند، «روزی کاملا جدید» را با فروش دو میلیارد و 240میلیون و 930هزار دلاری، بالاتر از «تایتانیک» با فروش دو میلیارد و 223میلیون و 48هزار دلاری، در جایگاه چهارم جدول پرفروش‌های تاریخ سینما نشانده است. اما در وب‌سایت معتبر «باکس آفیس موجو» که یکی از مورد ارجاع‌ترین منابع درباره فروش فیلم‌هاست، «روزی کاملا جدید» با همان فروشی که در «نامبرز» ثبت شده در رتبه ششم قرار دارد و «تایتانیک» را با فروش دو میلیارد و 264میلیون و 812هزار دلاری بالاتر از خود می‌بیند و حتی انیمیشن چینی «نژآ 2» با دو میلیارد و 270میلیون و 700هزار دلار بالاتر از آن در رتبه چهارم جدول قرار دارد.‌آش وقتی شورتر می‌شود که بدانیم در مدخل ویکی پدیای پرفروش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما، «روزی کاملا جدید» با همان فروشی که قبلا نوشتیم، پایین‌تر از «تایتانیک» است که 2میلیارد و 257میلیون و 906هزار دلار فروخته و در رده پنجم این جدول فاصله‌ای حدودا 17میلیون دلاری برای رسیدن به رتبه چهارم دارد. در ادامه  شر ح می دهیم این تفاوت عددها و آمارها از کجا آب می‌خورد و مهم‌تر از آن، رد شدن «روزی کاملا جدید» از «تایتانیک» چه اهمیتی دارد.‌

اختلاف در آمارها
چرا فروش «تایتانیک» در 3منبعی که نام بردیم متفاوت است؟ ساده‌ترین توضیح این است که «تایتانیک» از 1997تا امروز چندین بار در کشورهای مختلف بازاکران (Rerelease) شده و پایگاه‌های داده درآمدهای آن را متفاوت جمع‌آوری و ثبت می‌کنند. همچنین این احتمال وجود دارد که «باکس آفیس موجو» و «نامبرز» داده‌های خودشان را از منابع مختلفی دریافت و پردازش ‌کنند و در نتیجه در آمار فروش یک فیلم مشخص با هم اختلاف داشته باشند. البته نباید از یاد ببریم که فروش فیلم‌های قدیمی گاهی سال‌ها بعد اصلاح می‌شود؛ مخصوصا‌ برای فیلمی مثل «تایتانیک» که در دهه‌های مختلف دوباره اکران شده، اعداد اولیه همیشه با داده‌های امروزی یکسان نیستند. موضوع دیگری که می‌تواند باعث اختلاف میزان فروش «تایتانیک» در منابع مختلف شده باشد این است که هر منبعی تعریفی مختص به‌خود از «کل فروش جهانی فیلم از زمان نخستین اکران تا امروز» داشته باشد. مثلا ممکن است منبعی بازاکران «تایتانیک» در سالگرد 20سالگی‌اش را جزء فروش کلی فیلم محسوب نکند، ولی منبعی دیگر چنین کند.

اهمیت رکوردشکنی مرد عنکبوتی
«روزی کاملا جدید» چه از «تایتانیک» رد شده باشد و چه در فاصله‌ای کوتاه از این موفقیت باشد، اتفاق مهمی است. چرا؟ چون «تایتانیک» تنها فیلم در میان 10فیلم پرفروش تاریخ سینماست که نه انیمیشن است، نه فرنچایز (مجموعه فیلم) و نه فیلم ابرقهرمانی. شاید بشود آن را موفق‌ترین نماینده سینمای تجاری داستان‌گوی کلاسیک توصیف کرد که میلیون‌ها آدم در سراسر جهان در زمان اکرانش در تب‌وتاب عشق سوزان جک و رُز سوختند و تحت‌تأثیر این رمانس حماسی قرار گرفتند. با افول «تایتانیک» از جایگاه چهارم به پنجم، این فرضیه که تماشاگران بیشتر از هر فیلمی به فرنچایزها و فیلم‌های ابرقهرمانی علاقه دارند، تأیید می‌شود. البته دومین فیلم پرفروش همین تابستان، بعد از «روزی کاملا جدید»، «ادیسه» کریستوفر نولان بود که نه فرنچایز بود، نه ابرقهرمانی، اما بلاک باستری بود که در پشت دوربینش، به ادعای نشریه وولچر، قدرتمندترین کارگردان هالیوود قرار داشت. با این روند فروش، «روزی کاملا جدید» احتمالا تا 3یا 4روز دیگر جای «تایتانیک» را در جدول پرفروش‌ها خواهد گرفت و سران استودیوهای هالیوود با خیال راحت‌تری می‌توانند به تولید این فیلم‌ها
 ادامه دهند.

قدرت برند مرد عنکبوتی
فروش فوق‌العاده «مرد عنکبوتی» در تابستان امسال چیزهایی درباره تماشاگران این فیلم هم می‌گوید. نسل Z چرا مرد عنکبوتی تام هالند را تا این حد دوست دارند؟ تصویری که مرد عنکبوتی هالند از موفقیت و عشق‌ورزی و سایر خواست‌ها و نیازهای آدمی به‌دست می‌دهد، چقدر منطبق با باورها و تمایلات نسل Z است؟ جواب به این پرسش‌ها شاید بتواند موفقیت این فیلم را بهتر توضیح دهد.

«روزی کاملا جدید» چه از «تایتانیک» رد شده باشد و چه در فاصله‌ای کوتاه از این موفقیت باشد، اتفاق مهمی است.