بنزین؛ اصلاح قیمت یا تشدید تورم؟

رحمان سعادت، کارشناس اقتصادی با اشاره به تشدید ناترازی انرژی و افزایش فشارهای تورمی بر اقتصاد ایران معتقد است اصلاح قیمت بنزین بدون توجه به تبعات تورمی و اجتماعی آن می‌تواند هزینه‌های سنگینی به اقتصاد و جامعه تحمیل کند. او تأکید دارد که دولت برای حل مسئله بنزین باید به جای تصمیم‌گیری متمرکز و شتاب‌زده، از ظرفیت «عقل جمعی» استفاده کند. سعادت در گفت‌وگو با همشهری درباره طرح‌های مطرح‌شده برای مدیریت مصرف بنزین گفت: ناترازی انرژی نتیجه یک عامل واحد نیست و مجموعه‌ای از عوامل ازجمله پایین بودن قیمت سوخت، رشد مصرف، آسیب به برخی مراکز تولید و محدودیت‌های واردات بنزین در شکل‌گیری شرایط فعلی نقش دارند. به‌گفته او، دولت چهاردهم ‌اکنون همزمان با 2مسئله دشوار یعنی مدیریت مصرف بنزین و کنترل تورم مواجه است و هرگونه سیاستگذاری در این حوزه باید این 2هدف را همزمان درنظر بگیرد. این اقتصاددان نسبت به پیامدهای تورمی افزایش قیمت بنزین هشدار داد و گفت حتی بدون مسئله بنزین نیز اقتصاد ایران با خطر تورم بسیار بالا مواجه است و افزایش قیمت سوخت می‌تواند احتمال وقوع تورم شدید را بیشتر کند. از نگاه او، تجربه تصمیمات گذشته نشان داده است که اصلاحات اقتصادی اگر بدون توجه به ظرفیت اجتماعی و شرایط عمومی اقتصاد اجرا شوند، ممکن است به نارضایتی عمومی و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی گسترده منجر شوند. سعادت در عین حال اصلاح قیمت انرژی را غیرممکن نمی‌داند، اما معتقد است این اصلاح باید همراه با سازوکارهای جبرانی برای مردم باشد. پیشنهاد اصلی او اختصاص «کالابرگ انرژی و سوخت» به شهروندان است؛ مدلی که در آن سهمی از انرژی به افراد تعلق گیرد و در مقابل، دولت بتواند قیمت را واقعی‌تر ‌و مصرف را مدیریت کند. او بر این باور است که سهمیه سوخت می‌تواند به جای خودرو، به کد ملی افراد اختصاص پیدا کند تا یارانه انرژی از حالت فعلی فاصله بگیرد. سعادت معتقد است مسئله بنزین قابل حل است، اما راه‌حل آن افزایش قیمت به‌تنهایی نیست؛ بلکه باید اصلاح قیمت، حمایت مستقیم از مردم، مدیریت مصرف و تصمیم‌گیری جمعی در قالب یک بسته سیاستی واحد دنبال شود.