تهدید سلامت پوست با محصولات خارجی

پروانه بندپی | روزنامه‌نگار 

سازمان غذا و دارو در چند نوبت از جمع‌آوری چند محصول شست‌وشو و مراقبت از پوست که بدون مجوز قانونی در بازار عرضه شده‌اند، خبر داده و از مردم خواسته که از خرید و مصرف آنها خودداری کنند. این سازمان دلیل این موضوع را نامشخص‌بودن منشأ تولید، ترکیبات و شرایط ساخت این محصولات اعلام کرده است؛ موضوعی که یک سؤال مهم را به ذهن می‌آورد: محصولاتی که قرار است روی پوست استفاده شوند، اگر از مسیر نظارت رسمی عبور نکرده باشند، چه خطرات و آسیب‌هایی می‌توانند برای پوست داشته باشند؟

مشکل مضاعف در ایران
متخصصان پوست و زیبایی می‌گویند استفاده از هر فرآورده‌ای که مستقیما با پوست تماس دارد، درصورت نامشخص‌بودن ترکیبات می‌تواند با ریسک همراه باشد. برخی مواد موجود در محصولات مراقبت از پوست ممکن است در افراد حساس موجب تحریک یا واکنش آلرژیک شوند؛ ازجمله قرمزی، خارش، سوزش، التهاب یا تورم. این واکنش‌ها حتی در محصولات استاندارد و مجاز هم ممکن است در بعضی افراد رخ دهد اما در محصولی که ترکیبات یا کیفیت مواداولیه آن قابل اطمینان نیست، مصرف‌کننده امکان ارزیابی دقیق‌تری از این خطر ندارد. دکتر کیانا فرهی، متخصص پوست، مو و زیبایی در گفت‌وگو با همشهری در این زمینه به نکات بسیار مهمی اشاره می‌کند. او می‌گوید: یکی از دلایل ممنوعیت عرضه بعضی محصولات پوستی توسط سازمان غذا و دارو این است که هر محصولی در هر‌جای دنیا اگر از طریق قانونی و به‌اصطلاح از طریق نمایندگی وارد نشود، نظارتی بر چرخه ورودش وجود ندارد. در تمام کشورهای دنیا محصولاتی که از مبادی غیرقانونی بدون نظارت و در بعضی موارد بدون رعایت چرخه سرد یا شرایط درست نگهداری وارد کشور می‌شوند، اینها غیرمجاز شناخته می‌شوند. در کشور ما با توجه به شرایط تحریمی و وجود کارگاه‌های تولید غیرمجاز و حتی لیبل‌زنی بعد از تولید، این مشکل مضاعف می‌شود.

این اتفاق در تمام دنیا رخ می‌دهد
یک دلیل دیگر هم برای ممنوعیت عرضه وجود دارد که به‌گفته دکتر فرهی، در تمام دنیا اتفاق می‌افتد و مختص ایران نیست. او توضیح می‌دهد: معمولا وقتی دارو یا محصولی وارد بازار مصرف می‌شود، ممکن است بعد از مدتی عوارضی مشاهده شود یا مشخص شود که در فرمولاسیون آن مسئله‌ای وجود دارد که در وهله اول دیده نشده یا لحاظ نشده یا عوارض خود را نشان نداده است. گاهی هم تجربه مصرف در بازار نشان می‌دهد که محصول، آن کارکردی را که در تحقیقات اولیه برایش در نظر گرفته بودند، ندارد. پس در تمام دنیا محصولاتی هستند که بعد از ورود به بازار جمع‌آوری می‌شوند و این فقط مخصوص کشور ما نیست.

خارجی بودن به معنی ایمن بودن نیست
دکتر فرهی می‌گوید: اگر خوش‌بینانه‌ترین حالت را در نظر بگیریم و فرض کنیم یک نفر محصولی را از یک کشور دیگر خریده و برای شما سوغات آورده، به‌خودی‌خود مشکلی ندارد. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که محصول را از یک آنلاین‌شاپ یا فروشگاه محلی می‌خرید و نمی‌دانید در چه شرایطی نگهداری شده است.

تاریخ مصرف محصولات خارجی
فرهی می‌گوید: بعضی اوقات در کشورهای مبدأ، وقتی یک یا 2‌ماه به تاریخ انقضای محصولات باقی مانده، این محصولات وارد حراج‌های عمده و خیلی ارزان مثلا با تخفیف 80–70درصد می‌شوند. ممکن است محصولی را بخرید و یک‌ماه بعد تاریخ مصرفش تمام شود و استفاده از آن برای شما مشکل ایجاد کند. این پزشک به نکته مهم دیگری هم اشاره می‌کند: مسئله دیگر این است که ما مطمئن نیستیم محصولی که به شما فروخته می‌شود، واقعا از همان کشوری که ادعا می‌شود خریداری شده و بعد با طی کردن تمام این مسیرهای ترانزیتی - مثلا هوایی - به‌دست شما رسیده باشد. از نظر اقتصادی هم خیلی وقت‌ها این موضوع با توجه به بسته‌بندی و پکیج محصول، چندان به‌صرفه نیست.

به فروشگاه‌های آنلاین اعتماد کنیم؟
فرهی به‌عنوان متخصص پوست پاسخ می‌دهد: توصیه من این است که فقط به فروشگاه‌های معتبر و مجاز اعتماد کنید. در کشورهای مختلف دنیا هم برای فروش آنلاین دارو و محصولات دارویی و درمانی ضوابط مشخصی وجود دارد. شما نمی‌دانید محصولی که از آنلاین‌شاپ خریده‌اید، در چه شرایطی نگهداری شده و اصلا سالم به دستتان رسیده یا نه.

هشدار 
اگر ضدآفتاب در گرمای زیاد بماند، ممکن است دوفاز شود و روغن و مواداولیه آن از هم جدا شوند. در این شرایط، محصول کیفیت اولیه‌اش را از دست می‌دهد و ممکن است خاصیت ضدآفتابی آن هم کاهش پیدا کند.
نکته 
توصیه می‌شود محصولات چمدانی یا محصولاتی را که از آنلاین‌شاپ‌های نامعتبر خریداری می‌شوند، استفاده نشوند. محصولات دارویی و بهداشتی را از داروخانه‌ها و فروشگاه‌های مجاز تهیه کنید؛ محصولاتی که تولیدکننده مشخص دارند و تحت نظارت هستند.