آرایش جنگی کشور در احکام جدید رهبری

محمدصادق کوشکی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

با نگاهی به احکام اخیر صادرشده از سوی فرماندهی معظم کل قوا درباره انتصاب فرماندهان نظامی کشور، می‌توان دریافت که اگرچه چهره‌های تازه منصوب‌شده در ماه‌های اخیر و از زمان آغاز نبردها و جنگ تحمیلی سوم تاکنون، در عمل مسئولیت‌های کلیدی و تعیین‌کننده‌ای در دفاع از کشور در برابر تجاوز بیگانگان بر عهده داشته‌اند، اما رسمی‌شدن و انتشار احکام آنان، نشانه‌ای روشن از فقدان هرگونه چالش در سطوح عالی فرماندهی نظامی جمهوری اسلامی ایران است.
جمهوری اسلامی ایران اگرچه در پی شهادت شماری از فرماندهان ارشد نظامی و سیاسی در جریان جنگ و تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی، داغدار و سوگوار است، اما در پر کردن خلأ ناشی از فقدان فرماندهان شهید با کمبود نیرو و ظرفیت مواجه نیست. تدابیر فرمانده کل قوا به‌گونه‌ای بوده است که امکان جایگزینی فرماندهان ارشد نظامی در سطوح و رده‌های مختلف فراهم باشد. از این منظر، انتشار احکام انتصاب فرماندهان ارشد نظامی، مؤید آن است که جنگ، خللی در زنجیره فرماندهی نیروهای مسلح ایجاد نکرده و نیروهای نظامی و فرماندهان عالی‌رتبه همچنان همانند گذشته، مأموریت خود را در دفاع از کشور دنبال می‌کنند.
از سوی دیگر، احکام اخیر را می‌توان نشانه‌ای از توجه ویژه رهبر معظم انقلاب اسلامی به ذخایر و ظرفیت‌های انسانی موجود در میان فرماندهان نظامی دانست. یکی از چهره‌های کمتر‌شناخته‌شده در میان فرماندهان منصوب‌شده، سرلشکر ایزدی است که در سال‌های طولانی دفاع‌مقدس و جنگ تحمیلی 8‌ساله، فرماندهی قرارگاه حمزه را بر عهده داشت. سردار ایزدی از فرماندهان عالی‌رتبه و باسابقه سپاه پاسداران است که اگرچه نام او کمتر در فضای رسانه‌ای مطرح شده، اما سابقه و توانمندی‌های وی مورد توجه رهبر معظم انقلاب قرار داشته است.
همچنین سپردن مسئولیت بسیج به آقای طائب، نشانه دیگری از توجه رهبر معظم انقلاب به ذخایر انسانی و ظرفیت‌های مدیریتی موجود در ساختار نیروهای نظامی است؛ موضوعی که نشان می‌دهد ایشان اشراف و شناخت جامعی از توانمندی‌ها و ظرفیت‌های انسانی موجود در میان فرماندهان نظامی دارند. در همین چارچوب، می‌توان این رویکرد را ادامه همان مسیر و سنت رهبر شهید در شناخت، ارزیابی و آگاهی از ظرفیت‌های فرماندهان نظامی دانست.
از سوی دیگر، مجموعه انتصاب‌های اخیر مقام معظم رهبری، چه در نیروهای مسلح و چه در مواردی که به‌تازگی در شورای‌عالی امنیت ملی اعلام شده است، نشان می‌دهد که ایشان بر ضرورت برخورداری کشور از یک آرایش منسجم، هماهنگ و متناسب با شرایط جنگی تأکید دارند.
انتصاب سرلشکر ایزدی، سردار وحیدی و سرلشکر رضایی را می‌توان در همین چارچوب ارزیابی کرد، چرا که هر سه از فرماندهان باسابقه و موفق سپاه پاسداران بوده‌اند و حضور آنان در ساختار جدید، از تأکید فرماندهی معظم کل قوا بر ایجاد یک ساختار هماهنگ و منسجم در دوران جنگ حکایت دارد. به‌نظر می‌رسد دشمن نیز این واقعیت را دریافته است که فرمانده کل قوا، متناسب با شرایط جنگی، آرایش نیروهای مسلح و فرماندهی را با هدف ایجاد هماهنگی و انسجام بیشتر سامان داده و کشور را برای دفاع همه‌جانبه در برابر تهدیدات و تجاوزات خارجی آماده نگه داشته است.