گزارش
«لبالب» روی آنتن می رود
روایتی از زندگی مردی که هم ناخدا بود، هم شاعر و نوحهخوان اهلبیت(ع). «لبالب» حاصل حدود ۱۵سال کار است؛ مستندی که تصویربرداری آن از سال ۱۳۸۹ در بوشهر، اهواز و تهران آغاز شد و سرانجام پس از یک دهه و نیم به آنتن شبکه2 سیما رسید.
یک نام در نوحههای جنوب؛ آغاز یک جستوجو
علیرضا دباغ درباره نقطه آغاز پژوهشخود میگوید:«در نوحههای جنوب که من خیلی به آنها علاقهمند هستم، دائم یک اسم به نام ناخدا تکرار میشد. از همان اول برای من جذاب بود که بدانم این ناخدا کیست که همه نوحهخوانان جنوب، چه در بوشهر و چه در خوزستان و حتی کشورهای حاشیه خلیجفارس و بخشهای فارسیزبان آنها، نامش را در نوحههایشان میآورند.» همین کنجکاوی، آغاز تحقیقاتی شد که بعدها بخش مهمی از زندگی دباغ را بهخود اختصاص داد. او برای رسیدن به تصویری دقیق از ناخدا عباس، تحقیق را در 3مسیر پیش برد؛ مطالعات کتابخانهای، تحقیقات میدانی و در نهایت راستیآزمایی اطلاعات بهدستآمده از این دو مسیر. نتیجه این جستوجو، رسیدن به شخصیتی بود که زندگیاش تنها به نوحه و مداحی محدود نمیشد؛ ناخدا عباس، دریانوردی برجسته، نویسنده خاطرات، شاعر، وطندوست و از چهرههای اثرگذار در شکلگیری دریانوردی نوین ایران بود.
بازسازی یک زندگی با هوش مصنوعی
«لبالب» یک مستند صرفا تاریخی نیست؛ این مجموعه در قالب مستند داستانی ساخته شده است. بخشی از روایت، براساس گفتههای مطلعان، کارشناسان، استادان تاریخ و ادبیات و افراد محلی شکل گرفته و بخش مربوط به زندگی خود ناخدا نیز از خاطرات و دستنوشتههای او استخراج شده است. دباغ درباره شیوه بازسازی این بخشها توضیح میدهد:«این مستند داستانی مبتنی است بر گفتههای مطلعینی که درباره
ناخدا عباسصحبت میکنند و همچنین داستان زندگیاش که خودش در واقع یادداشت کرده و نوشته است. ما بخشهایی را که مربوط به داستان زندگی خودش بود و از زبان خودش نقل میشد، به وسیله هوش مصنوعی بازسازی کردیم.»
به این ترتیب، بخشهایی از زندگی ناخدا عباس در دوره قاجار و پهلوی اول با استفاده از فناوری هوش مصنوعی بازآفرینی شده و در کنار تصاویر واقعی مربوط به گفتوگو با کارشناسان و مطلعان قرار گرفته است. این شیوه، به گروه تولید اجازه داده است تا مخاطب امروز را به فضایی ببرد که بیش از یک قرن از آن گذشته؛ فضایی که در آن ناخدا عباس میان دریا، کشتی، سفر، جنگ، شعر و روضه زندگی میکرد.
15سال برای رسیدن به «لبالب»
مسیر تولید این مجموعه اما کوتاه نبوده است. تصویربرداری «لبالب» از سال ۱۳۸۹ آغاز شده و حدود ۱۵ سال تا به ثمر رسیدن آن زمان برده است. دباغ در این سالها با گروهی گسترده از هنرمندان همکاری کرده است:«در طول این ۱۵ سالی که کار تولید این اثر طول کشید، شاید قریب به ۱۵۰ هنرمند از نقاط مختلف کشور، بهخصوص از جنوب با ما همکاری داشتند.» برای خود دباغ نیز «لبالب» یک نقطه مهم در کارنامه حرفهایاش محسوب میشود.
زندگیناخدا عباس دریانورد روی آنتن شبکه2
مجموعه مستند داستانی «لبالب» در 5قسمت تولید شده و قرار است از شنبه ۱۷ مرداد تا چهارشنبه ۲۲ مرداد، هر شب ساعت ۲۱:۱۵ از شبکه 2سیما پخش شود و روایت زندگی و آثار «فخرالذاکرین جنوب» ناخدا عباس دریانورد را به مخاطبان عرضه کند.
