شوماخربازی در خیابان
انتشار چند ویدئو از رفتارهای پرخطر رانندگان، واکنشهای مختلفی در فضای مجازی بهدنبال داشته است
رابعه تیموری | روزنامهنگار
از ۲سال پیش که پلیس برای پایان دادن به کورسگذاشتن و دوردورهای تفننی صاحبان خودروهای لاکچری، بدون تسامح و اغماض وارد عمل شد، پاتوقهای این قانونشکنان تا حدودی رنگ آرامش بهخود گرفت، اما خیلی زود این رانندگان خطرآفرین شیفته نمایش، روش دیگری برای جلب توجه و خودنمایی پیدا کردند. هرازگاهی فضای مجازی پر میشود از تصاویر رانندگان خودرو، موتورسواران و حتی اسکیتسوارانی که با لاییکشی و ویراژ و نمایشهای حادثهساز در خیابانهای شهر، جان خود و دیگران را به خطر میاندازند. اینروزها چند ویدئو از رانندگی پرخطر این افراد قانونگریز در فضای مجازی دست بهدست میشود که واکنش و اعتراض کاربران را در پی داشته است. در یکی از این ویدئوها، نوجوانی اسکیتسوار به جمع این رانندگان خطرآفرین پیوسته تا بیمبالاتی و بیاحتیاطی او، وسایل نقلیه غیرموتوری را هم به وسایلی غیرایمن تبدیل کند.
کنترل خودرو از راه دور
در یکی از ویدئوهایی که از بیمبالاتی رانندهای جوان در یکی از اتوبانهای شهر منتشر شده، او و سرنشین خودرو درحالیکه مشغول تفریح و استعمال سیگار هستند با سرعتی سرسامآور تونل را طی میکنند. وقتی هم سرعت خودرو به اوج میرسد، برای کامل کردن هنرنماییشان، راننده به صندلی عقب میرود تا خودرو بدون آنکه کسی پشت فرمان باشد، با همان سرعت به مسیر خود ادامه دهد. در این ویدئو دست بهدست شدن لیوانهای نوشیدنی میان سرنشینان خودرو، ناهوشیار بودن آنها را به خوبی نشان میدهد، اما جملاتی که این جوانان قانونشکن، موقع انتشار ویدئو چاشنی و زیرنویس تصاویر کردهاند، افتخارشان به قانونگریزی را بیشتر عیان میکند: «دوربین الان ما رو میگیره و...». در ویدئوی دیگری که در فضای مجازی وایرال شده، نوجوانی اسکیتسوار در خیابانی شلوغ، با خودروهای در حال عبور کورس میگذارد و با حرکات مارپیچی بهسرعت از لابه لای آنها عبور میکند یا با گرفتن صندوق عقب خودروها همراهشان میشود. هر کدام از این ویدئوها به شکلی تبدیل به نمایشی برای قانونگریزیهای عجیب شدهاند.
قربانیان شوماخرهای حادثهآفرین
انتشار هنرنمایی خطرناک و غیرقانونی این راننده و پسرک اسکیتسوار در فضای مجازی سر درددل کاربران را باز کرد و آنها از اتفاقات تلخی نوشتند که در نتیجه رفتارهای پرهول و هراس شوماخرهای معابر شهری رقم خورده است. یکی از این کاربران با انتشار ویدئوی پسرک اسکیتسوار نوشته: «پسفردا که با این کاراش بین ماشینا آسیب دید، یکی تیتر میزنه ای داد بیداد جوونا تو این مملکت حق زندگی ندارن و...» دیگری زیر پست نمایش ویدئوی راننده ناهوشیار نوشته است: «پسر همسایه ما بهخاطر یک راننده الکلی، قطع نخاع و خونهنشین شد و الان ٣ نفر آدم درگیر این پسرن». کاربر دیگری هم در کامنتی نوشته است: «حتی فکر اینکه الکل بخوری و پشت فرمون بشینی، تن و بدنمو میلرزونه، اما بعضیها نهتنها این کارو میکنن، حتی از پشت فرمون میرن کنار و از این فاجعه فیلم میگیرن و با افتخار منتشر میکنن.» کاربری به نام «نیکو» هم اتفاق تلخ دیگری را تعریف کرده است: «دوست دوران مدرسه من و شوهرش در موقع پخش کردن کارت عروسی با یک راننده که ناهوشیار بوده تصادف کردن و یک هفته قبل از عروسی فوت کردن.» و دیگری گفته است: «همین ٣ روز قبل یکی از اقوام همکارم در حال بازگشت از محل کارش بوده که یک راننده که با سرعتی عجیب رانندگی میکرد، او را زیر گرفته و هنوز توی بیمارستان است.»
قانون در کمین رانندگان قانونشکن
براساس اعلام رئیس پلیس ترافیک شهری پلیس راهور فراجا رفتارهای نمایشی رانندگان که از عوامل اصلی بروز تصادفات درونشهری هستند، مشمول جریمه، ضبط گواهینامه و در مواردی مشمول پیگرد قانونی و حبس میشوند. موارد زیر جزو حرکات نمایشی و تخلفات رانندگی محسوب میشوند:
ویراژ (جریمه حرکات مارپیچ): حرکت مداوم بین خطوط یا بین خودروها بهشکل مارپیچ که بسیار خطرناک است و باعث تصادفهای ناگهانی میشود.
دریفتکشیدن: به معنی سرخوردن کنترلشده چرخهای عقب در پیچهاست که اگر در معابر عمومی انجام شود، جرم است.
برنآوت: همان گاز دادن شدید و سوزاندن لاستیکها برای ایجاد دود است که حرکتی خطرناک، آزاردهنده و مصداق اخلال در نظم عمومی است.
تکچرخ با موتور: به معنی بالا آوردن چرخ جلو و حرکت روی چرخ عقب در موتورسیکلت
دوناتزدن (چرخش دایرهای) خودرو: به چرخش سریع خودرو روی یک نقطه خاص با صدای زیاد و سایش شدید لاستیکها دونات زدن میگویند.
توقف یا حرکات ناگهانی نمایشی: ترمز ناگهانی با هدف نمایش قدرت ترمز یا ایجاد صدا و گاز دادن مکرر درجا با صدای زیاد
حرکات نمایشی گروهی: به معنی انجام حرکات همزمان و هماهنگ توسط چند خودرو یا موتورسیکلت در خیابان یا بزرگراهها
سرعتگرفتن ناگهانی (لانچ) در خیابان: شروع پرقدرت با شتاب بالا در محل چراغ قرمز یا تقاطعها، لانچ نام دارد که بدون برخورد، مصداق تخلف حادثهساز است.

مکث
عطش شهرت

دکتر امانالله قرایی مقدم، جامعهشناس، تئوری ذهنی-حسیرا شرح حال این افراد عنوان میکند و میگوید: «براساس نظریه
ذهنی-حسی، کمرنگشدن معنویات سبب میشود افراد بهخودنمایی روی آورند و با حرکات نمایشی مانند رانندگی خطرناک برای کسب شخصیت تلاش کنند.»
این جامعهشناس تضاد نهفته در بافت اجتماعی کلانشهرها را به شمشیری دولبه تعبیر میکند که به تشخصطلبی نوجوانان و تقلید کورکورانه آنها از سلبریتیها دامن میزند: «گمنامی و بیهویتی که در شهرهای بزرگی مانند تهران وجود دارد به نوجوان و جوانان این جسارت را میدهد که بدون نگرانی از قضاوت شدن به رفتارهای نمایشی و غیرمتعارف دست بزنند؛ از طرف دیگر این گمنامی باعث میشود افراد در این شهرها با هویتی مادی و فارغ از اصالت خانوادگی یا پیشینه شخصیتی خود شناخته شوند و با تقلید از سلبریتیها، شخصیت مادی قابل پذیرشی برای خود بهوجود آورند.»
او انتشار ویدئوهای نمایش قانونشکنی رانندگان در فضای مجازی را ناشی از تأثیر مادیات در ارزشگذاری میداند و توضیح میدهد: «وقتی نوجوان و جوان احساس میکند هویت مادی و ارزشهای کاذب باعث محبوب شدن و ارتقای جایگاه او در میان همنسلانش میشود، از فضای مجازی بهعنوان بستری برای خودنمایی و کسب شخصیت مادی خود بهره میگیرد.» قرایی مقدم که با این رانندگان قانونگریز برخورد داشته، ضعف اهرمهای بازدارنده را در گسترش این رفتارها مؤثر میداند: «عوامل فرهنگی و انتظامی که میتوانند بازدارندگی ایجاد کنند، ایفای نقش مؤثری ندارند و در سایه این عدمنظارت، رفتارهای پرخطر نوجوانان هر روز گسترش پیدا میکند و شاهد رانندگی خطرآفرین آنها در جادهها، معابر شهری و حتی معابر فرعی داخل شهر وپیادهروها هستیم.»