ظهور برقآسای یان دیومانده
بازیکن آزمایشی در آمریکا چگونه به گرانترین خرید تاریخ رئالمادرید تبدیل شد؟
از بازیکن کوچنشین آزمایشی تا سوپراستار شدن در بوندسلیگا و انتقال ۱۳۵میلیون یورویی به رئال مادرید فقط 2سال راه بود. یان دیومانده به گرانترین بازیکن تاریخ رئالمادرید تبدیل شده است؛ بازیکنی که هنوز تعداد گلهای عمرش اندازه نصف گلهای یک فصل کریس رونالدو هم نیست؛ این، داستان سفر او از یک دبیرستان آمریکایی به سانتیاگو برنابئو در عرض 2سال است.
برای فوتبالیستهای جوان آفریقایی که رویای ساختن یک حرفه در این ورزش را در سر میپرورانند، بهترین مسیرها به شمال اروپا ختم میشود، جایی که بیشتر پول و فرصتها وجود دارد، اما داستان یان دیومانده فرق دارد و کار او از جایی آغاز شد که کمترکسی انتظار دارد چنین استعدادی آنجا پرورش یافته باشد؛ از ایالات متحده که هنوز به فوتبال میگویند ساکر!
آمریکا بهعنوان منبع پرورش استعداد فوتبال شناخته نمیشود و حتی آکادمیهای مشهور جهانی هم آنجا نمایندهای ندارند، ولی این بازیکن آفریقایی 4سال پیش که ۱۵ساله بود و هنوز نمیتوانست انگلیسی صحبت کند، در یک دبیرستان محلی در آمریکا رویاپردازیاش را آغاز کرد. او ابتدا مشکلاتی فرهنگی و تطبیقناپذیری با زندگی در آمریکا داشت و زمان برد تا به شرایط عادت کند و گهگاه در زمین مسابقه اتفاقات ناگواری رخ میداد؛ مثلا با آرنج به حریفی که خطا کرده بود، ضربه میزد و نمیتوانست احساساتش را کنترل کند.
تا تابستان۲۰۲۳ یعنی 3سال پیش، یان در آکادمی DME که 6بازیکن در تیم AS Frenzi در لیگ نیمهحرفهای فوتبال برتر یونایتد (UPSL) داشت، بازی میکرد. آنها برای نخستین بار عنوان قهرمانی UPSL را کسب کردند و جوان ساحلعاجی با زدن 2گل در فینال، کفش طلا را نیز از آن خود کرد. دیومانده ۱۶ساله ستاره تیم بود و عملکردش باعث شد توجه تیمهای لیگ برتر (MLS) را بهخود جلب کند. از او برای تمرین و تست دادن دعوت شد اما نتوانست نظر باشگاهها را جلب کند. سپس آزمایشهای اروپایی از راه رسید. بورنموث، چلسی، رنجرز، المپیاکوس و کریستالپالاس همه جواب منفی دادند.
جف لوهناو، مدیر اجرایی سابق بیسبال و کارآفرین مکزیکی-آمریکایی، کسی بود که ابتدا در آفریقا گروهی را تامین مالی کرد تا استعدادهای محلی را شناسایی و مسیرهایی را برای ورود به آکادمیهای اروپا و آمریکا باز کند. ژوئن ۲۰۲۲، او باشگاه لگانس اسپانیا در دسته دوم را از طریق شرکت سرمایهگذاری و مدیریت ورزشی خود، بلو کرو اسپورتس خرید.
پس از بازگشت دیومانده به آبیجان، لوهناو ترتیبی داد که این نوجوان برای یک آزمون به اسپانیا برود. او به بورخا خیمنس، سرمربی لگانس گفته بود که مسی جدید را کشف کرده است. دیومانده در نوامبر۲۰۲۴ قرارداد امضا کرد اما مجبور شد تا سال ۲۰۲۵ صبر کند تا به باشگاه جدیدش بپیوندد و در ابتدا با تیم ب آنها تمرین کرد. یک مصدومیت نیز دوره جا افتادن او را مختل کرد تا اینکه با یک بازی دوستانه بین تیم ب و تیم اصلی نظر همه را جلب کرد. بورخا خیلی زود مجبور شد از سرمربی تیم ب بخواهد که دیومانده را تعویض کند، چون میترسید یکی از بازیکنان تیم اصلی از سر حسادت، او را مصدوم کند. از فردای آن روز، یان با تیم اصلی تمرین کرد.
ظرف چند روز، یان نخستین بازی حرفهای خود را در لالیگا انجام داد، آن هم در ورزشگاهی که بهزودی آن را خانه خود خواهد نامید؛ برنابئو. در دقایق پایانی بازی و درحالیکه لگانس 3بر 2از رئالمادرید عقب بود، با نخستین لمستوپ، دیومانده توپ را به رائول آسنسیو لو داد، اما اعضای لگانس معتقد به پنالتی بودند. خود این بازیکن هم بعد از بازی از داوری انتقاد کرد و رئال را تیمی معرفی کرد که همواره از داوری سود میبرد. سپس پیراهن امباپه را هدیه گرفت.
دیومانده با اینکه چند هفته پس از نخستین بازیاش خبر فوت خواهر کوچکترش را شنید، در هر 10بازی پایانی لگانس در فصل 2024-25بازی کرد. او از نخستین بازیاش تا پایان فصل 25-2024، بهطور میانگین در هر 90دقیقه 6.5تلاش برای دریبل زدن داشت و چهارمین بازیکن برتر لالیگا بود که حداقل 400دقیقه در این مدت بازی کرد. او در هر 90دقیقه 3.8دریبل موفق داشت که نرخ موفقیت او را به 59درصد میرساند و فقط 3بازیکن با میانگین 3+ تلاش دریبل در هر 90دقیقه در مدت مشابه آماری بهتر از این داشتند. برای مقایسه، وینیسیوس جونیور (40درصد) و لامین یامال (54.8درصد) هر دو از دیومانده عقب ماندند.
او شجاع و پیگیر توپ بود و با میانگین ۱۰+ متر حمل توپ در هر ۹۰دقیقه (۶.۶) بین وینگرها، سومین بازیکن از نظر تعداد حمل توپ در فضای باز بود، درحالیکه فقط 4بازیکن بهطور میانگین موقعیتهای بیشتری در فضای باز نسبت به او ایجاد کردند (۲.۳). با این حال دیومانده نتوانست لگانس را از سقوط نجات دهد. خیمنس معتقد است که اگر دیومانده در اوایل فصل به آنها ملحق میشد، آنها را به سمت رقابتهای اروپایی سوق میداد. لگانس تنها با یک امتیاز اختلاف نسبت به سویای هفدهم جدول، فصل را به پایان رساند.
درخشان در بوندسلیگا
چند باشگاه خواهان این بازیکن شدند، اما بند فسخ ۲۰میلیون یورویی او آنها را منصرف کرد. خیمنس به آنها اطمینان میداد که ارزش این بازیکن در عرض یک سال، 2 یا 3 برابر خواهد شد. لایپزیش باشگاهی بود که این قمار را انجام داد.
یک فصل حضور دیومانده در بوندسلیگا فوقالعاده بود و بهخاطر عملکردهای خیرهکنندهاش، جایزه بهترین بازیکن تازهکار فصل را برایش به ارمغان آورد. آمار و ارقام اصلی او ۱۲گل و ۸پاس گل بود و یامال (۲۷بازی، ۱۶ گل و ۱۱ پاس گل) تنها بازیکن زیر ۲۴سال دیگر بود که فصل گذشته حداقل ۲۰گل در 5لیگ برتر اروپا به ثمر رساند.
نسبت به دوران کوتاه حضور در اسپانیا، تعداد دریبلهای دیومانده به 7.7در هر 90دقیقه رسید که بیشترین تعداد در میان همه بازیکنان (900+ دقیقه) در بوندسلیگا بود و نرخ تکمیل 55.4درصد پاسهای او، چهارمین میزان بین 68بازیکنی بود که بهطور متوسط حداقل 2دریبل در هر 90دقیقه داشتند.
دیومانده در هر دو پا قوی است و هم در فضاهای تنگ و هم در فواصل طولانی تهدیدی جدی محسوب میشود. او میتواند برای یک تیم انتقالی یا تیمی که مالکیت توپ را در اختیار دارد و در خارج از محوطه جریمه حریف اردو زده است، یک مزیت باشد. برای مثال، او ۲۱بار درحالیکه به سمت محوطه جریمه حمله میکرد، توپ را از حریف گرفت (7بار بیشتر از هر بازیکن دیگر بوندسلیگا)، ۲۹بار در محوطه جریمه توپ را از حریف گرفت (دوم پس از لوییس دیاس - 30).
او ۱۲موقعیت گل بیشتر از تعداد شوتهایش در هر بازی (۲۰شوت) ایجاد کرد و حتی بهطور کلیتر، ۱.۹شوت او در هر ۹۰دقیقه، کمی کمتر از ۲موقعیت گل ایجاد شده در بازی آزاد بود.
