چرا ترامپ عقبنشینی کرد؟
در کمتر از ۲۴ساعت، منطقه شاهد یکی از سنگینترین جابهجاییهای نظامی آمریکا در ماههای اخیر بود. انتقال تجهیزات، آمادهباش گسترده نیروها و تحرکات لجستیکی از احتمال یک عملیات قریبالوقوع علیه ایران حکایت داشت. اما درست در آستانه اجرا، همهچیز متوقف شد و ترامپ عقب نشست.
آنچه این عقبنشینی را قابلتوجه میکند فاصله میان تهدیدهای رسانهای و واقعیت میدان است. اگر قرار بود همهچیز صرفا یک نمایش باشد، نیازی به چنین حجم گستردهای از آرایش نظامی نبود. توقف عملیات زمانی رخ داد که واشنگتن با هزینهها و پیامدهای ورود به یک درگیری جدید روبهرو شد.
در سوی مقابل، ایران طی هفتههای اخیر تلاش کرد این پیام را منتقل کند که در برابر هرگونه اقدام نظامی، واکنش سنگین، دردناک و غیرقابل تحملی خواهد داشت. استمرار حملات به اهداف و مواضع آمریکا و متحدانش در منطقه، فعال بودن نیروهای همسو با ایران و افزایش آمادهباش دفاعی محاسبات نظامی واشنگتن را پیچیدهتر کرد. همزمان، گسترش درگیری میتوانست پایگاههای آمریکا در منطقه را بیش از گذشته در معرض تهدید قرار دهد و دامنه بحران را از کنترل خارج کند. ضمن اینکه زیرساختهای انرژی منطقه نیز اهداف مشروع ایران عنوان شد.
از سوی دیگر، آمریکا در حوزه سیاسی نیز به نتیجه مورد انتظار خود نرسید. مقامهای ایرانی بر مواضع اعلامشده خود تأکید کردند و نشانهای از پذیرش خواستههای واشنگتن بروز ندادند. در چنین شرایطی، آغاز یک عملیات نظامی بدون تضمین دستیابی به اهداف، میتوانست هزینهای سنگین برای آمریکا ایجاد کند.
پس از این تغییر مسیر، روایتهای متفاوتی درباره علت توقف عملیات منتشر شد. برخی رسانههای آمریکایی و اسرائیلی از فشارهای اقتصادی، نگرانی از گسترش جنگ و افزایش هزینههای منطقهای سخن گفتند و برخی دیگر از شکاف میان تهدیدهای لفظی و توان اجرای آنها نوشتند.
نکته مهم در تحولات اخیر یک اصل ساده است: در تصاعد بحران، اگر شجاعت به خرج دهیم، دشمن عقبنشینی خواهد کرد.