نقشه فرار از گرما
معرفی مسیرها و مقصدهای خنک از دامنههای البرز و سبلان تا دنا و تفتان
محمود مولایی| روزنامهنگار
در روزهایی که نام شهرهای ایران بارها در فهرست گرمترین نقاط جهان قرار میگیرد، هنوز هم میتوان در گوشهوکنار کشور، هوای خنک و حتی حالوهوای پاییزی را تجربه کرد؛ از دامنههای البرز و سبلان تا دنا، شیرکوه و تفتان، روستاها و ییلاقهای مرتفع، پناهگاهی برای فرار از گرمای تابستان هستند. این مناطق علاوه بر آبوهوای مطبوع، با طبیعت بکر، اقامتگاههای بومگردی و جاذبههای طبیعی، مقصدی ایدهآل برای سفرهای چندروزه به شمار میروند. در این گزارش، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی در گفتوگو با همشهری، خنکترین مسیرها و مقاصد تابستانی ایران را معرفی میکند.
تابستان در زاگرس
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی میگوید: «در ایلام، تنگهها، درهها، مناطق کوهستانی و جنگلهای استان از مقاصد خنک و مورد توجه گردشگران هستند. در کردستان نیز مریوان، دریاچه زریوار، روستای درهتفی و روستای پلکانی پالنگان از مهمترین جاذبههای تابستانی به شمار میروند.» مصطفی فاطمی میافزاید: «روستای هجیج در کنار سد داریان در کرمانشاه یکی از زیباترین مقاصد طبیعتگردی غرب کشور است؛ همچنین مناطق مرتفع و روستاهای کوهستانی همدان، نواحی مرتفع اطراف اراک در استان مرکزی، روستای شیلاندر، آبشار علیبلاغ و ییلاقات اطراف آن در زنجان از دیگر مقاصد خنک تابستانی هستند.» او درباره استانهای شرقی نیز میگوید: «با وجود محدود بودن ارتفاعات در سیستان و بلوچستان، مناطق پیرامون تفتان و برخی روستاهای اطراف آن آبوهوای معتدلتری دارند. در خراسان جنوبی نیز دامنههای کوه شتر، چشمه مرتضیعلی، کریت، کال جنی و روستاهای مرتفع اطراف طبس و بیرجند، ازجمله مقاصد مناسب سفر در فصل تابستان هستند.»
خنکای دنا و شیرکوه
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی، محور دلیجان، محلات، گلپایگان، خوانسار، چادگان، سامان، شهرکرد و ادامه مسیر تا دنا و یاسوج را یکی از بهترین مسیرهای تابستانی کشور در محدوده دنا و شیرکوه میداند و میگوید: «شهرکرد بهدلیل ارتفاع زیاد، همواره از خنکترین شهرهای ایران است و شهرهایی مانند سامان و فارسان نیز ظرفیت بالایی برای گردشگری دارند.» مصطفی فاطمی ادامه میدهد: «در کهگیلویه و بویراحمد، مناطق اطراف دنا، آبشارهای متعدد و روستاهای پلکانی از مهمترین جاذبههای طبیعی هستند. در فارس نیز آبشار مارگون، پیست اسکی اردکان سپیدان و دیگر مناطق مرتفع، مقصد مناسبی برای سفرهای تابستانی به شمار میروند.» او درباره یزد و کرمان نیز میگوید: «شیرکوه و روستای دهبالا در یزد و همچنین ماهان، سیرچ، کوهپایه، عربآباد و دیگر روستاهای مرتفع استان کرمان، از آبوهوای مطبوعی برخوردارند و بسیاری از ساکنان هرمزگان در تابستان برای استفاده از هوای خنکتر به این مناطق سفر میکنند.» بهگفته فاطمی، در خوزستان نیز مسیر دزفول به روستای پامنار، منطقه ایذه، روستای سوسن و آبشار شیوند در کنار آبشار شوی لرستان از مقاصد مناسب طبیعتگردی تابستانی هستند.
از سبلان تا بینالود
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی محور زنجان ـ اردبیل تا مشکینشهر و دامنههای سبلان را از مهمترین مسیرهای گردشگری تابستانی کشور میداند و میگوید: «در آذربایجان شرقی نیز شهرهایی مانند سراب، بستانآباد، کندوان، آذرشهر، مراغه و مناطق پیرامون تبریز و دامنههای سهند از مقاصد خنک و مناسب سفر هستند. همچنین ارومیه و روستاهای مرتفع اطراف آن در آذربایجان غربی نیز در تابستان آبوهوای مطلوبی دارند.» مصطفی فاطمی درباره شمال و شمال شرق کشور نیز میافزاید: «در مازندران، محور فیروزکوه به سمت شیرگاه، منطقه آلاشت و دیگر نواحی مرتفع البرز از مناطق خنک محسوب میشوند. در گلستان نیز جهاننما یکی از مهمترین مقاصد تابستانی است. همچنین بجنورد و جاذبههای طبیعی اطراف آن در خراسان شمالی، مسیر شهمیرزاد و جنگل ابر در سمنان و روستاهای دامنه بینالود در خراسان رضوی، از دیگر مقاصد مناسب سفر در فصل گرما هستند.»
پناهگاههای البرز
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی درباره مناطق خنک در دامنههای شمالی البرز با بیان اینکه در استان تهران، روستاها و ییلاقهای اطراف پایتخت، بهویژه فشم، میگون، شمشک و دیگر روستاهای کوهستانی، همچنین شهرستانک در استان البرز از مقاصد محبوب تابستانی هستند، میگوید: «در استان البرز نیز طالقان، روستاهای شمال کردان و دیگر آبادیهای کوهپایهای البرز، ظرفیت بالایی برای گردشگری تابستانی دارند.» مصطفی فاطمی، محور الموت در استان قزوین را یکی از مهمترین مقاصد طبیعتگردی کشور در این محدوده معرفی میکند و میافزاید: «روستاهایی مانند گازرخان و اندج، علاوه بر طبیعت کمنظیر، آبوهوایی بسیار مطبوع دارند. در استان گیلان نیز ییلاقات ماسال، مناطق اطراف قلعهرودخان و مسیر خلخال ازجمله مقاصد خنک و پرطرفدار گردشگران هستند.»
تمام ایران ییلاق دارد
مصطفی فاطمی، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی:
تقریبا در همه استانهای کشور میتوان در ارتفاعات، روستاها و ییلاقهایی با آبوهوای خنک پیدا کرد؛ مناطقی که علاوه بر فرار از گرمای تابستان، فرصت آشنایی با طبیعت، فرهنگ محلی و اقامت در بومگردیهای ایران را نیز فراهم میکنند.
تقریبا در همه استانهای کشور، بهویژه در مناطق کوهستانی و مرتفع، روستاها، ییلاقها و اقامتگاههای بومگردی با آبوهوای مطبوع وجود دارد که میتوانند مقصد مناسبی برای سفرهای تابستانی باشند.
یکی از سادهترین راههای شناسایی ییلاقها، توجه به قلههای بالای 4هزار متر و روستاهای واقع در دامنه آنهاست.این مناطق معمولا سکونتگاههای متعددی با آبوهوای خنک و مناسب برای سفر در فصل تابستان دارند.