گزارش
آموزش غلبه بر گرما در فصل امتحانات
متخصصان تغذیه و طب ایرانی چه توصیههایی برای دانشآموزان در روزهای گرم امتحان دارند؟
آرش نهاوندی | روزنامهنگار
ایام جنگ و شرایط مختلف باعث شده که فصل امتحانات به روزهای گرم تابستان برسد؛ گرمایی که یکی از عوامل مهم کاهش تمرکز و افت عملکرد ذهنی عنوان میشود و همین مسئله میتواند منجر به کاهش کیفیت درس خواندن و آزموندادن دانشآموزان شود. علاوه بر افزایش دمای محیط، کمآبی بدن، خواب ناکافی و تغذیه نامناسب هم میتوانند عملکرد شناختی، قدرت حافظه، تصمیمگیری و همچنین سرعت پردازش اطلاعات را کاهش دهند. به همین دلیل متخصصان تغذیه و طب ایرانی برای دانشآموزان درگیر امتحانات در روزهای گرم سال چند توصیه تغذیهای و سبک زندگی دارند که میتواند به افزایش کیفیت درس خواندن آنها کمک کند.
رضا همایونفر، متخصص تغذیه
کربوهیدرات پیچیده، بهترین گزینه
بهتر است دانشآموزان از منابع کربوهیدرات پیچیده مانند نان سبوسدار، جوی دوسر، برنج، سیبزمینی، حبوبات و میوهها استفاده کنند. این مواد انرژی را تدریجیتر در اختیار بدن قرار میدهند و به ثبات بیشتر تمرکز کمک میکنند.
اهمیت صبحانه
صبحانه در روزهای امتحان، بهویژه روز آزمون، نباید حذف شود. یک صبحانه مناسب، پرحجم نیست؛ ترکیبی ساده مانند نان سبوسدار با پنیر و گردو، تخممرغ همراه با نان و سبزیجات، عدسی، فرنی کمشیرین، یا شیر و جوی دوسر همراه با میوه میتواند انتخاب مناسبی باشد.
میان وعدهها
میانوعده مناسب هم باید درنظر گرفته شود و حجم متعادل و ارزش غذایی خوبی داشته باشد؛ مانند میوه تازه، ماست، شیر، ذرت بوداده خانگی کمنمک، نخودچی و کشمش در مقدار محدود، چند عدد مغز خام و بینمک یا نان و پنیر.
ناهار و شام
2وعده غذایی ظهر و شب بهتر است سبک، متنوع و متعادل باشند. غذاهای بسیار چرب، سرخکرده یا پرحجم میتوانند موجب احساس سنگینی، خوابآلودگی و کاهش بازده مطالعه شوند. ترکیب برنج یا نان در مقدار متعادل با مرغ، ماهی، تخممرغ، گوشت کمچرب یا حبوبات، همراه با سبزیجات و سالاد، انتخاب مناسبی است.
خطر مکملها
بسیاری از مکملها شواهد کافی برای افزایش عملکرد تحصیلی در افراد سالم ندارند و برخی ممکن است با عوارض گوارشی، بیخوابی یا تداخل دارویی همراه باشند. دریافت ویتامینها و مواد معدنی باید در درجه نخست از طریق یک رژیم غذایی متنوع تأمین شود.
علیرضا یارقلی، متخصص طب ایرانی
آب؛ نخستین نیاز مغز
در طب ایرانی بر حفظ رطوبت طبیعی بدن در تابستان تأکید شده و توصیه میشود از نوشیدنیهای بسیار شیرین، نوشابهها و نوشیدنیهای بسیار سرد که ممکن است موجب اختلال در هضم شوند، پرهیز شود.
صبح زود؛ بهترین زمان مطالعه
از دیدگاه پزشکی و طب ایرانی، ساعات اولیه صبح از مناسبترین زمانها برای فعالیتهای ذهنی است چون دمای محیط پایینتر، مغز هوشیارتر و عوامل مزاحم کمتر هستند.
غذای سبک؛ ذهن فعالتر
طب ایرانی همواره بر اصل «اعتدال در غذا» تأکید کرده است. پرخوری را یکی از عوامل کاهش قوای بدن و ذهن در زمان امتحانات میداند. بر این اساس 3وعده غذایی روزانه مناسب دوران امتحانات میتواند شامل این موارد باشد: صبحانه کامل شامل نان سبوسدار، تخممرغ، پنیر، گردو یا سایر منابع پروتئین، به همراه میوه و در وعده ناهار هم بهتر است از غذاهای سبکتر استفاده و از پرخوری پرهیز شود؛ زیرا پرخوری نهتنها هضم را مختل میکند، بلکه تمرکز ذهنی را کاهش میدهد.
میوههای فصل؛ کمک به تحمل گرما
در فصل تابستان استفاده متعادل از میوههای آبدار مانند هندوانه، خیار، طالبی، خربزه، هلو و آلو در افراد سالم میتواند به تأمین آب و برخی املاح مورد نیاز بدن کمک کند.
خواب؛ مهمتر از ساعتهای طولانی مطالعه
طب ایرانی خواب شب را یکی از مهمترین عوامل بازسازی قوای بدن و مغز میداند و بیداری طولانیمدت شبانه را موجب تحلیل قوای بدن و خشکی بیشتر مغز معرفی
میکند.
استراحتهای کوتاه را فراموش نکنید
پس از هر ۴۵ تا ۶۰ دقیقه مطالعه، بهتر است 5 تا 10دقیقه استراحت انجام شود. چند حرکت کششی، راه رفتن کوتاه، نگاه کردن به فضای سبز یا چند نفس عمیق میتواند اکسیژنرسانی به مغز را بهبود بخشد و خستگی ذهنی را
کاهش دهد.
روز امتحان چه کنیم؟
در روز آزمون، صبحانه را حذف نکنید. لباس نخی و روشن بپوشید، یک بطری آب همراه داشته باشید و از قرار گرفتن طولانی در آفتاب خودداری کنید.
در همینه زمینه :
