گزارش
وداعماندگار
همزمان با برگزاری آیین تشییع رهبر شهید در تهران، قم و مشهد پرونده ثبت ملی این آیین بهعنوان میراث ناملموس درحال شکلگیری است
راحلهعبدالحسینی | روزنامهنگار
میلیونها نفر این روزها شاهد شکلگیری آیینی هستند که فراتر از یک رویداد تاریخی، به بخشی از حافظه ماندگار ملت ایران و میراث معنوی معاصر تبدیل خواهد شد. همزمان با برگزاری آیینهای وداع و تشییع رهبر شهید در تهران، قم و مشهد، پرونده ثبت این رویداد در فهرست میراث ملی ناملموس کشور نیز در حال شکلگیری است؛ آیینی که بهگفته سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در زمره بزرگترین رویدادهای ملی پس از عاشورا قرار دارد و بهعنوان بخشی از حافظه ماندگار ملت ایران و میراث معنوی معاصر، در فهرست میراث ملی
ثبت خواهد شد.
جمعآوری مستندها
آیینهای سوگواری و بدرقه شخصیتهای اثرگذار، همواره بخشی از حافظه تاریخی ملتها هستند، بااینحال فقط برخی از این رویدادها بهدلیل گستره مشارکت مردمی و تأثیر فرهنگی و اجتماعی آن قابلیت ثبت در میراث ناملموس پیدا میکنند.
سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی معتقد است وداع و تشییع پیکر رهبر شهید در 3ساحت تکریم و ادای احترام به رهبر شهید، ساحت فرهنگی و هویتی و ساحت سیاسی تعریف میشود و در ساحت فرهنگی باید قدرت، هویت فرهنگی و اجتماعی ایران به نمایش گذاشته شود.
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی به همشهری میگوید: «قطعا آنچه در مراسم وداع و تشییع رهبر شهید در تهران، قم و مشهد اتفاق خواهد افتاد، یکی از رویدادهای بزرگ انقلاب اسلامی خواهد بود. بر همین اساس مستندهای این رویداد جمعآوری و برای ثبت در میراث ملی کشور آماده میشود.»
روایت سوگواری
موضوع دیگری که آیین وداع و تشییع رهبر شهید را از نگاه میراث ناملموس حائز اهمیت میکند، نوعی از آیین سوگواری است که در حوزه میراث ناملموس کشور با آن آشنا هستیم. مدیرکل ثبت حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی در توضیح بیشتر میگوید: «با توجه به نگاه بومی و محلی مناطق مختلف کشور آیینهای مختلفی از سوگواری داریم که شاخصترین آن که در فهرست آثار جهانی به ثبت رسیده، آیین قالیشویان مشهد اردهال در کاشان است.»
علیرضا ایزدی با تأکید بر اینکه آیین وداع و تشییع رهبر شهید در روزهای پیشرو استمرار آیینهای سوگواری ملی ماست، میافزاید: «ازآنجاکه میراث ناملموس به رفتارها، باورها و تجربه مشترک یک جامعه وابسته است، ثبت چنین رویدادی در فهرست آثار ملی، مستلزم گردآوری مستندهایی مانند روایتهای مردمی، تصاویر، فیلمها، شیوه برگزاری آیین، نمادها، سرودها، شعارها، عناصر آیینی و نقش گروههای مختلف اجتماعی است.»
ثبت بعد از برگزاری مراسم
با آغاز جنگ تحمیلی سوم و شهادت آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر معظم انقلاب از ۹اسفند۱۴۰۴ تجمعهای شبانه مردمی در ۴۰۰شهر کشور شکل گرفت. گستردگی تجمعها در شهرهای کشور و حضور چشمگیر مردم موجب شد این رویداد معنوی بهعنوان یکی از بزرگترین زنجیرههای انسانی در روزهای جنگ تحمیلی سوم در حوزه میراث معنوی در دستور ثبت ملی قرار بگیرد. حالا پس از برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید هم فرایند ثبت ملی این رویداد آغاز خواهد شد و با تکمیل پرونده، آیین وداع و تشییع رهبر شهید با تأکید بر آیینهای قومی، محلی و ملی سرزمین ایران به ثبت خواهد رسید.
در همینه زمینه :
