سیستم کمکداور ویدئویی چه در بودنش و چه در نبودنش کابوس فوتبال ایران در جامهای جهانی بوده است
VAR؛ قاتل رؤیاها
فوتبال همیشه بازی لحظهها و احساسات ناب بوده است، اما برای ما ایرانیها، انگار سالهاست که این احساسات روی لبه سرد و بیرحم تکنولوژی ذبح میشود. جامجهانی اخیر قرار بود میدان پرواز ما باشد، اما خیلی زود به تراژدی تلخ میلیمترها بدل شد. وقتی شجاع خلیلزاده در آن دقایق پرالتهاب و نفسگیر وقتهای اضافه، دروازه مصر را فروریخت، فریاد شادی یک ملت به آسمان رفت. ما صعود کرده بودیم؛ آن هم بهعنوان تیم دوم و با غرور. اما ناگهان، دست داور به سمت گوشش رفت و آن مستطیل شوم در هوا رسم شد. VAR این قاضی بیاحساس شیشهای، وارد عمل شد تا با خطوطی موهوم و میلیمتری، آب سردی بر پیکره میلیونها ایرانی بریزد. گل مردود شد و رؤیای صعود در کسری از ثانیه فرو ریخت. این اما نخستین باری نبود که اتاق فرمان ویدئویی، قلب فوتبال ما را میشکست؛ گویی این تکنولوژی از روز اول با فوتبال ایران سر ناسازگاری داشته و قسم خورده است که بزرگترین حسرتها را برای ما به ارمغان بیاورد؛ چه آن زمان که بود و جانمان را گرفت و چه آن زمان که نبود و حقمان را در روز روشن دزدیدند.
اگر به عقب برگردیم، ردپای این طلسم شوم را در جامجهانی۲۰۱۸ روسیه هم میبینیم. نبرد گلادیاتوروار شاگردان کیروش مقابل اسپانیای پرستاره، با گل سعید عزتاللهی به اوج جنون رسید. ورزشگاه کازان منفجر شد و ایران در آستانه کسب یک امتیاز طلایی بود اما درست در لحظهای که بازیکنان ما در حال پایکوبی بودند، تکنولوژی نوپای VAR در یکی از نخستین خودنماییهایش، شادی ما را به عزا تبدیل کرد. آفسایدی که باز هم با سختگیری تمام اعلام شد، گل سعید را پرپر کرد تا حسرت صعود برای همیشه در گلویمان بماند.
تقابل با بلژیک در همین جامجهانی، پرده بعدی از این نمایش زجرآور بود. وقتی مهدی طارمی با آن تیزهوشی همیشگیاش زهر خود را ریخت و دروازه شیاطین سرخ اروپا را باز کرد، باور داشتیم که شگفتیساز مسابقات خواهیم بود اما باز هم سوت داور به صدا درآمد و نگاهها به صفحه نمایشگر دوخته شد. بازبینی ویدئویی با بیرحمی تمام، یک آفساید میلیمتری را تشخیص داد و گلی که میتوانست مسیر تورنمنت را برای ما عوض کند، بهراحتی آب خوردن پاک شد. خطوط VAR در آن بازی، تیغهایی بودند که امید یک ملت را بریدند.
اما طنز تلخ تاریخ اینجاست که ما حتی از نبود VAR هم زخم خوردهایم. جامجهانی۲۰۱۴ برزیل، نبرد حماسی با آرژانتین؛ روزی که ایران فراتر از آسیا بازی کرد. وقتی پابلو زابالتا در محوطه جریمه با خطای مسلم، اشکان دژاگه را سرنگون کرد، میلوراد مازیچ بهراحتی چشمانش را روی حقیقت بست. اگر آن روز VAR وجود داشت، پنالتی قطعی ایران تأیید میشد و سرنوشت بازی تغییر میکرد اما در غیاب این تکنولوژی حق ما ضایع شد تا با شلیک نبوغآمیز مسی، بازندهای سرافراز اما مغموم باشیم؛ گویی تقدیر ما با حسرت گره خورده است.
اما ضربه نهایی و کشندهتر، در نبرد سرنوشتساز مقابل مصر بر پیکر ما وارد شد. درحالیکه عقربهها به جنونآمیزترین لحظات وقتهای اضافه رسیده بودند، پرواز تماشایی شجاع خلیلزاده و گشودهشدن دروازه فراعنه، ایران را در آستانه یک صعود تاریخی قرار داد. ما برای چند ثانیه در بهشت بودیم و خود را در مرحله حذفی میدیدیم اما باز هم کابوس VAR از راه رسید. دخالت کمکداور ویدئویی، گل را مردود کرد. اینبار، VAR نهتنها یک گل، بلکه بلیت صعود و اشکهای شوق یک ملت را بیرحمانه مصادره کرد.
فرعون، ناتوان مقابل آسیا
مصر در تنها دیدار قبلی خود با تیمهای آسیایی، در جامجهانی۲۰۱۸ به عربستان باخته بود و حالا در دومین دیدار مقابل حریفان این قاره هم نتوانست از پس ایران برآید. مصر به آسیاییها پنالتی میدهد و آن را مهار میکند. مصطفی شبیر دومین دروازهبان مصری شد که در یک بازی جامجهانی یک ضربه پنالتی را مهار کرد و به عصام الحضری پیوست که این کار را در مقابل عربستان سعودی در سال۲۰۱۸ انجام داده بود.
اولین صعود زودهنگام
مصر با توجه به نتایج بازیهایی که یک ساعت قبل از شروع بازی با ایران انجام شد، صعود خود را به مرحله حذفی قطعی کرد. این نخستین باری است که مصر پس از بازی در مرحله گروهی (در دوره۱۹۳۴ که تمام مراحل حذفی بود) به دور حذفی صعود میکند.
بالاترین امید گل ایران
یوزها دیدار با مصر را با میانگین گلهای مورد انتظار۱.۹۴ به پایان رساندند که بالاترین میانگین گل مورد انتظار (xG) این تیم در یک مسابقه جامجهانی است (که از میانگین۱.۸۸ آنها در مقابل آمریکا در سال۱۹۹۸ بهتر بود).
اولین پنالتی هدررفته
طارمی نخستین پنالتی را در جامجهانی برای ایران هدر داد. پیش از او تیم ملی 2بار صاحب ضربه پنالتی شده بود که انصاریفرد مقابل پرتغال و خود طارمی مقابل انگلیس آنها را به گل تبدیل کرده بودند. این دومین باری بود که مهدی طارمی در ترکیب تیم ملی پنالتی خراب میکرد؛ در انتخابی همین دوره از جامجهانی او مقابل کانگ جو هیوک از کرهشمالی پنالتی از دست داده بود.
روز غلبه آفریقا بر آسیا
تساوی مصر و ایران سومین بازی متفاوت روز بین تیمهای آسیایی و آفریقایی بود (کیپورد با عربستان مساوی کرد و سنگال عراق را شکست داد). هرسه تیم آفریقایی دربرابر دیدگان نمایندگان آسیا به دور حذفی صعود کردند.
بهترین گلزن ایرانی
بهترین گلزن ایران در جامهای جهانی، یک مدافع کناری است. رامین رضاییان سومین گل خود را در جامجهانی به ثمر رساند و با عبور از مهدی طارمی (2گل) به رکورد بیشترین گل زده توسط یک بازیکن ایرانی رسید. رضاییان با 4تأثیرگذاری (۳گل و یکپاس گل) همچنین بیشترین تعداد تأثیرگذاری روی گل را در تاریخ جامجهانی برای ایران دارد. او در بازی اول و آخر بهعنوان بهترین بازیکن زمین انتخاب شد.
سومین آسیایی بدون شکست
ایران سومین کشور آسیایی است که مرحله گروهی جامجهانی را بدون شکست به پایان میرساند و به جمع ژاپن (۲۰۰۲ و ۲۰۲۶) و کرهجنوبی (۲۰۰۲) میپیوندد.
شکستناپذیری مقابل آفریقاییها
بازی چهارم ایران هم مقابل حریفان آفریقایی در جامهای جهانی بدون شکست به پایان رسید؛ یک برد مقابل مراکش و 3مساوی با آنگولا و نیجریه و مصر.
رکورد کارت در این دوره
هردو تیم ایران و مصر در نیمه اول مسابقه 2کارت زرد دریافت کردند. این تنها بازی در جامجهانی این دوره است که داور یک مسابقه در نیمهاول 4کارت زرد یا بیشتر نشان داده است.
سریعترین گلهای 2تیم
بازی ایران و مصر پرگل شروع شد و بدون گل ادامه یافت. هم مصر (۴:۲۶) و هم ایران (۱۳:۱۳) سریعترین گلهای تاریخ جامجهانی خود را در این بازی به ثمر رساندند.
در همینه زمینه :
