سفیر بعد از 46سال هنوز سرپاست
حسن جلایر،تهیهکننده «سفیر» از این فیلم میگوید
شقایق عرفی نژاد | روزنامهنگار
بیش از 4دهه از تولید «سفیر» میگذرد؛ فیلمی که بسیاری آن را نخستین اثر بزرگ عاشورایی سینمای پس از انقلاب میدانند. با وجود گذشت سالها این فیلم همچنان در روزهای محرم روی آنتن میرود و نسلهای مختلف با آن ارتباط برقرار میکنند. حسن جلایر، تهیهکننده فیلم معتقد است دلیل این ماندگاری را باید در نسبت عمیق جامعه ایرانی با فرهنگ عاشورا جستوجو کرد.او میگوید: «عاشورا برای مردم ایران فقط یک واقعه تاریخی نیست؛ بخشی از حافظه جمعی و هویت فرهنگی ماست. به همین دلیل آثاری که بتوانند با این حافظه ارتباط برقرار کنند، ماندگار میشوند.»

فیلم همچنان تازه است
بعد از انقلاب من در تلویزیون مسئولیت داشتم و نخستین مدیر گروه کودک و نوجوان تلویزیون بودم. در همین زمان فرصتی خدا در اختیار من گذاشت که این فیلم ساخته شود و در دل مردم جای گرفت و به همین دلیل است که تکرار هرسالهاش آزاردهنده نیست. این فیلم مثل روضهخوانی است. الان فیلم در اختیار صداوسیماست و بهعنوان پخشکننده مجوزش را دارند که پخش کنند. خوشحالم از این جهت که این فیلم همچنان زنده و تروتازه است و هر سال هم پخش میشود.
نسخه ترمیمشدهای در کار نیست
فیلم نسخه ترمیمشده ندارد. اصل نگاتیو در اختیار تلویزیون است. اگر به این فکر میکردند که این نگاتیو دچار آسیب میشود، یک اینترنگاتیو هم باید وجود میداشت تا بتوان آن را ترمیم کرد. اما گویا چنین چیزی وجود ندارد.
تولد یک پروژه در روزهای جنگ
یکماه مانده به شهریور۶۰ مقدمات ساخت این کار شروع شد. در آن زمان من مسئول امور سینمایی بنیاد مستضعفان و مدیر طرح و برنامه شبکهیک بودم. در همان دوران نطفه اصلی کار در تلویزیون بسته شد، ولی به دلایلی نشد. دوستان خودمان میگفتند الان خیلی زود است که راجع به مسائل مذهبی فیلم بسازیم. با یوسف کلاهدوز که قائممقام سپاه بود آشنایی داشتم. او من را دید که خیلی افسردهام. وقتی این حالتم را دید گفت تلویزیون را رها کن، من از بودجه سپاه به تو میدهم. برو این کار را انجام بده. درحقیقت این عامل بود که باعث شد کار فرهنگی سپاه هم شکل بگیرد.
بودجه 7میلیون تومانی فیلم
در آن زمان هر فیلم سینمایی با ۲۰۰ تا ۳۰۰هزار تومان ساخته میشد. من به شهید کلاهدوز گفتم آقا، بهنظر من 3میلیون تومان هزینه کار است. گفت از سپاه به تو میدهم. بدون اینکه قراردادی بنویسیم کار شروع شد و بعد هم آن فاجعه عظیم پیش آمد؛ آقای کلاهدوز و سران ارتش موقع برگشت از خوزستان در آن هواپیمای مشهور سقوط کردند و شهید شدند ما در استودیو گلستان دکور زده بودیم که این خبر رسید. این آدم وقتی رفت خسارت عظیمی به ما خورد. با همین احوال به سپاه مراجعه کردم.
قائممقام و مدیر دفتر شهید کلاهدوز تا رفتیم از پشت میزش بلند شد و هنوز ما حرفی نزده بودیم که دیدیم برآورد 3میلیون تومانی این فیلم در سال۶۰ تبدیل به 7میلیون تومان شده که خودش بودجه را در اختیارمان گذاشت.
درها برای ما باز شد و این فیلم را با ۷میلیون تومان بودجه ساختیم.در آن زمان هر فیلم سینمایی با ۲۰۰ تا ۳۰۰هزار تومان ساخته میشد. من به شهید کلاهدوز گفتم آقا، بهنظر من 3میلیون تومان هزینه کار است. گفت از سپاه به تو میدهم. بدون اینکه قراردادی بنویسیم کار شروع شد و بعد هم آن فاجعه عظیم پیش آمد؛ آقای کلاهدوز و سران ارتش موقع برگشت از خوزستان در آن هواپیمای مشهور سقوط کردند و شهید شدند ما در استودیو گلستان دکور زده بودیم که این خبر رسید. این آدم وقتی رفت خسارت عظیمی به ما خورد. با همین احوال به سپاه مراجعه کردم.
قائممقام و مدیر دفتر شهید کلاهدوز تا رفتیم از پشت میزش بلند شد و هنوز ما حرفی نزده بودیم که دیدیم برآورد 3میلیون تومانی این فیلم در سال۶۰ تبدیل به 7میلیون تومان شده که خودش بودجه را در اختیارمان گذاشت.
درها برای ما باز شد و این فیلم را با ۷میلیون تومان بودجه ساختیم.