گزارش
3 دهه تعزیهخوانی زنان بوشهری
میپرسند زنان از چه زمانی تعزیهخوان شدند؟ میگویند از زمانی که حضرت زینبس در دربار شام سخنرانی کرد
راحله عبدالحسینی| روزنامه نگار
در آیین تعزیه بوشهر شبیهخوانان نقش حضرت زینب(س) یا حضرت سکینه(س) بانوانی هستند که سالها برای اجرای نقششان تمرین کردهاند و دیگر مردان بهجای آنان شبیهخوانی نمیکنند. صحبت از بوشهر است که تنها اجرای زنان تعزیهخوان درآیینهای عاشورایی در آن رواج دارد.
بوشهر، طلایهدار اجرای تعزیه بانوان در کشور
زنان بوشهری بیش از 3دهه است جای خود را در نمایش آیینی تعزیه باز کردهاند و عهدهدار اجرای نقشهای اصلی شدهاند، اتفاقی که سبب شد تعزیه در بوشهر شکل واقعیتر و باورپذیرتری به خود بگیرد. زهرا فخاری که حالا 44ساله است، هنوز به سن تکلیف نرسیده بود که در نقش کودکان اهلبیت(ع) در اجرای تعزیه حضور داشت و از 13سالگی هم شبیهخوانی حضرت سکینه(س) را کار کرده. او به همشهری میگوید: «پدرم حاجحسن فخاری از تعزیهخوانان قدیمی بوشهر است و برای اینکه زنان بتوانند در تعزیه نقشخوانی کنند از مراجع تقلید کسب تکلیف کرد و مراجع حضور بانوان در تعزیه را بلامانع اعلام کردند. من جزو نخستین بانوان بوشهری هستم که در تعزیه خوانش داشتم و نقشهای متفاوتی را شبیهخوانی کردم؛ یعنی فقط در حاشیه تعزیه یا در نقش لالاییخوان نبودم و اشعار نقش را شبیهخوانی کردم.» پس از زهرا فخاری بانوان بوشهری دیگری هم در این عرصه فعالیت خود را آغاز کردند و هر وقت فردی با تعجب به آنان میگفت زنان از چه زمانی تعزیهخوان شدند، میگفتند از زمانی که حضرت زینب(س) در دربار شام سخنرانی کرد. فخاری در تعزیه شهادت امام علی(ع) نقش امکلثوم (س)، در تعزیه حضرت زهرا(س) نقش فضه و در تعزیه حضرت حمزه هم نقش خواهر حمزه را اجرا کرده است.
شبیهخوانی بانوان در تعزیه
املیلا مادر حضرت علیاکبر(ع)،
رباب مادر حضرت علیاصغر(ع)،
شهربانو مادر حضرت سجاد(ع)،
حضرت سکینه دختر امامحسین(ع)،
مادر حضرت قاسم بن الحسن(ع)
و اموهب از مهمترین نقشهایی است
که بانوان در تعزیه و مجالس مختلف شبیهخوانی بوشهر اجرا میکنند.
استقبال از تعزیه خوانی بانوان
زهرا فخاری، تعزیه خوان بوشهری درباره حضور بانوان در تعزیه میگوید: «بوشهریها از همان اول از اجرای بانوان استقبال کردند و معتقد بودند حضور بانوان در تعزیه تأثیرگذاری بیشتری دارد، اما در برخی استانها به ما اجازه اجرا ندادند.»
او که از ماه رمضان تا امروز برای نقش حضرت رباب در تعزیه دهه محرم امسال در حال تمرین است، ادامه میدهد: «موقع اجرا نوع حرکات، گفتارها و پوشش بانوان خیلی مهم است. بانوان تعزیهخوان تلاش میکنند حس و حال واقعی نقش را به مخاطبان منتقل کنند.» او که تحصیلات حوزوی هم دارد، تأکید میکند که بانوان تعزیهخوان بوشهر فقط به اجرای تعزیه اکتفا نکردهاند و سطح علمی خود را
ارتقا دادهاند.
فخاری میگوید که برای آغاز دهه محرم و اجرای تعزیه ثانیهشماری میکند و ادامه میدهد: «همواره در اجرای تعزیه نظر لطف ائمه(ع) شامل حال من بوده است. گاهی در هنگام اجرا اشعار طولانی شبیهخوانی را از یاد بردهام، اما بلافاصله به لطف ائمه(ع) به یاد آوردهام.»
در همینه زمینه :
