گزارش
عزم تازه برای استمرار حملونقل رایگان
عضو شورای شهر در تلویزیون همشهری تاکید کرد دولت حامی رایگانشدن حملونقل عمومی است و این طرح دوباره پیگیری میشود
مریم باقرپور | روزنامهنگار
طرح رایگانشدن مترو و اتوبوس از نهم اسفند سال گذشته همزمان با شروع جنگ تحمیلی شروع شد و پس از آن با پیگیری شهرداری تهران و همراهی شورای شهر ادامه داشت تا اینکه نایبرئیس شورای شهر طرحی برای رایگانشدن دائمی حملونقل عمومی مطرح کرد، اما این طرح پس از چند جلسه بررسی در شورای شهر رد شد و درنهایت پیشنهادکنندگان روز گذشته طرح خود را پس گرفتند. اما دلیل مخالفان طرح چه بوده و تکلیف اتوبوس و متروی رایگان چه میشود؟ احمد صادقی، رئیس کمیته شفافیت و شهر هوشمند شورای اسلامی شهر تهران با حضور در تلویزیون همشهری به سؤالهای مختلف در این باره پاسخ داد.
استقبال شهردار تهران از طرح حملونقل رایگان
از اسفندماه که جنگ تحمیلی سوم به مردم ما تحمیل شد، شهرداری تهران ابتکار بسیار خوبی داشت و تصمیم گرفتند مترو را رایگان کنند. این تصمیم در شورای شهر تهران مطرح شد و به تأیید رسید، اما شورای شهر زمان محدودی برای این موضوع تعیین کرد. پس از پایان این مدت، نایبرئیس شورا تأکید کردند که با توجه به دستاوردهای این طرح، آن را تمدید و بهصورت کلی به صحن شورا پیشنهاد کنیم.
دستاوردهای مثبت طرح
مهمترین دستاورد طرح کاهش ناترازی انرژی و سوخت است که اکنون در کشور با آن مواجه هستیم. رایگانشدن حملونقل عمومی توانست تأثیر مثبتی بر مصرف سوخت خودروهای شخصی و مسافربرها داشته باشد و فشار کمتری به دولت وارد کند. نمایندگان دولت و وزارت نفت هم در جلساتی که با شهرداری تهران داشتند، به این موضوع اذعان کردهاند و پیشنهادهایی ارائه دادهاند. این طرح همچنین تأثیر مثبتی بر ترافیک تهران دارد، چون هرچه استفاده از خودروهای شخصی کمتر شود، ترافیک روانتر خواهد شد و درنتیجه کیفیت هوای تهران نیز بهبود مییابد. از طرفی با توجه به شرایط اقتصادی کنونی، محاسبات نشان داده که هر فردی که روزانه از مترو و اتوبوس استفاده میکند، حداقل ماهانه یکمیلیون تومان هزینه رفتوآمد دارد. این مبلغ برای خانواده چهارنفره با درآمد ۲۰ تا ۲۵میلیون تومان، رقم قابل توجهی است. درنتیجه اگر مترو رایگان شود، تأثیرات بسزایی بر معیشت خانوادهها خواهد داشت؛ بهویژه آنکه طرح شامل دهکهای پایین جامعه میشود و حداقل ۵۰درصد از جمعیت تهران را در بر میگیرد.
دلایل موافقت و مخالفت شورا با طرح
هدف ما تنها ارائه یک طرح خوب در زمان جنگ بود که میتوانست دستاوردهای مثبتی داشته باشد و انقلابی در حوزه حملونقل عمومی ایجاد کند. ده نفر از اعضای شورا هم آن را امضا کردند، گرچه نقدی به ما وارد شد که چرا در زمان انتخابات طرح شده و موضوع سیاسی است. درنهایت همان تفکر که در ابتدا ما را متهم به کار سیاسی کرد، باعث شد این طرح خوب با همه دستاوردهایش به سرانجام نرسد و ما مجبور شدیم طرح را پس بگیریم و از دستور خارج کنیم.
خروج 15دسته از حمایت
در کل دنیا بحث رایگانشدن حملونقل عمومی حمایتی یا تشویقی مطرح است. ایرادی که به ما گرفتند این بود که استدلال کافی برای رایگانکردن ندارید. ما گفتیم اشکالی ندارد، بیایید گروههایی را که باید حمایت شوند جدا کنیم، مانند دهکهای اول تا پنجم. اینها بسته حمایتی ما از افرادی بود که درآمد کمی داشتند و معیشتشان با مشکل مواجه بود. اما در صحن شورا گفتند فقط دهکهای یک تا 3 و آن هم ۹۰درصد. موضوع بعدی بحث مشوقها بود. ما گفتیم افرادی که در پرداخت عوارض خوشحساب هستند، میتوانند از مترو بهطور رایگان استفاده کنند. این طرح میتوانست ۲۰درصد مردم را تشویق کند که عوارض پرداخت کنند و حدود ۵همت درآمد برای شهرداری تهران ایجاد میکرد. هدف ما این بود که با استفاده از تجارب موفق جهانی و تطبیق آنها با شرایط کنونی کشور و شهر، به کاهش ناترازی سوخت کمک کنیم و تأثیر مثبتی بر مصرف سوخت و آلودگی هوا داشته باشیم. متأسفانه با این مخالفتها طرح ما بیخاصیت شد و نتوانستیم از ۱۵دسته مختلف شامل معلمان، دهکهای پایین، کارمندان شهرداری و خانوادههای پرجمعیت حمایت کنیم.
افتخار طرح برای دولت و شهرداری میماند
در جریان بررسی طرح در صحن شورای شهر و تشکیل 2دسته مخالفان و موافقان، آقای عارف، معاون اول رئیسجمهور از شهرداری تهران بازدید کردند. هدف ایشان از بازدید، تقدیر از مدیران شهرداری بهدلیل خدمت در جنگ تحمیلی و اقدامات انجامشده در حدود ۱۰۰روز گذشته بود. آقای عارف موضوعاتی را دستهبندی کردند و اولین موضوعی که مطرح کردند، رایگانشدن مترو بود. ایشان فرمودند که طرح حملونقل رایگان میتواند به کاهش ناترازی سوخت کمک کند و درنتیجه این موضوع بهگونهای در حال تبدیلشدن به دستور دولتی است. ما هم بسیار مایل بودیم که تصویب این طرح بهعنوان هدیه شورای شهر تهران به مردم توسط اعضای شورای شهر انجام شود، اما متأسفانه بهدلیل خواست برخی اعضا این موضوع محقق نشد.
با مترو و اتوبوس رایگان، پروژهها تعطیل نمیشود
یکی از اعضای شورای شهر گفته بود اگر مترو و اتوبوس رایگان شود، پروژههای عمرانی ما تعطیل میشود، درحالیکه ما در بودجه۱۴۰۵ حدود ۱۲۰همت برای پروژههای عمرانی شهر تهران پیشبینی کردهایم و حتی در بدترین شرایط جنگی نیز پروژههای عمرانی را تعطیل نکردهایم. اگر فرض کنیم که درآمد شهرداری 2ونیم همت کاهش یابد، آیا واقعاً میتواند بر ۱۲۴همت بودجه عمرانی شهر تهران تأثیر بگذارد؟ این اظهارات کاملاً غیرمنطقی بهنظر میرسد.
حملونقل رایگان، انقلابی در مدیریت شهری
هر کسی که در این مدت به ما رسیده، از این طرح تشکر کرده است؛ چه کسانی که در قالب این طرح گنجانده شده بودند و چه کسانی که در آن قرار نگرفته بودند. این طرح میتوانست انقلابی در حوزه مدیریت شهری ایجاد کند، چون به رایگانشدن مترو محدود نمیشد. ما درواقع بهگونهای افراد را برای مشارکت در اداره شهر تشویق میکردیم. تاکنون این تشویقها بهخوبی انجام نشده است و اگر هم بوده، در ادوار مختلف مدیریت شهری به نحو مطلوبی اجرا نشده است. از طرفی باید بین افرادی که عوارض خود را به شهر پرداخت میکنند و کسانی که پرداخت نمیکنند، تفاوت قائل شویم. همچنین باید بین افرادی که در سرای محله و هیأت امنا کمک میکنند و کسانی که کمک نمیکنند، تمایز وجود داشته باشد. برای شهروندانی که پسماندهای خشک خود را از پسماند تر جدا میکنند، باید مشوقهایی درنظر گرفته شود. درنتیجه چرا باید کسانی که مشارکت میکنند از رایگانشدن بلیت مترو و اتوبوس بهرهمند نشوند؟ این یک انقلاب در مدیریت شهری است و میتواند به افزایش مشارکت شهروندان کمک کند.
پیگیری موافقان ادامه دارد
من فکر میکنم هنوز هم فرصتی وجود دارد که ما دوباره به این طرح برگردیم. البته ریاست محترم شورای شهر تهران، جناب آقای چمران نقش مهمی در نزدیککردن این طرح به هدف و هماهنگکردن سلیقههای مختلف در صحن شورا دارد. امیدوارم که ما بتوانیم دوباره این طرح را مطرح کنیم و درخواستم از رئیس محترم شورای شهر این است که با ما همراهی کند. نه اینکه حتماً بهنظرات ما رأی بدهند، بلکه تلاش کنند تا به اهداف تعیینشده دست یابیم.
