گزارش
«النینو» هم حریف خشکسالی نمیشود
کارشناسان از حاکم شدن پدیده النینو و سوپر النینو در منطقه خبر میدهند
مجیدجباری | روزنامهنگار
«سوپر النینو»، «ترسالی بزرگ» و «بارشهای سیلابی پاییزی» این روزها آنقدر در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی تکرار میشوند که گویا قرار است پرونده خشکسالی در ایران بسته شود. حتی اگر پاییز پربارش هم در راه باشد، واقعیت اقلیمی ایران تغییری نکرده است. کشور ما همچنان در قلب کمربند خشک زمین قرار دارد و منابع پایدار آب هنوز زیر بار بدهی سنگین 6سال خشکسالی، کاهش شدید سفرههای زیرزمینی و سوء مدیریت منابع آبی کمر راست نکرده است.
بدهی انباشته به منابع آبی
یک متخصص آب و هواشناسی با اشاره به برخی پیشبینیها درباره احتمال افزایش بارشهای پاییزی میگوید: حتی اگر ال نینو یا سوپر النینو بر الگوهای جوی منطقه اثر بگذارد، باز هم بخش بزرگی از بدهی انباشته ایران به منابع آبی باقی خواهد ماند و تنها ممکن است بخشی از این کمبود جبران شود.
نیما فرید مجتهدی، در گفتوگو با همشهری توضیح میدهد: امسال از نظر بارش، سال نسبتا خوبی برای کشور بود و تا سوم خرداد 1405میزان بارش کشور حدود 3درصد بالاتر از متوسط بلندمدت ثبت شده است که در سالهای اخیر کمتر شاهد چنین شرایطی بودیم. با اینکه طبیعت در بسیاری از نقاط ایران نشانههای این افزایش بارش را نمایان کرده، اما این شرایط در سراسر کشور یکسان نیست.
رشد تاریخی بارش در هرمزگان
بهگفته این متخصص آب و هواشناسی، بیشترین افزایش بارش در میان استانها مربوط به هرمزگان با رشد ۷۷درصدی بوده که رقمی کمسابقه و تاریخی برای این استان بهحساب میآید. با این حال، همزمان ۱۷استان کشور همچنان با کاهش بارش روبهرو هستند و تهران با ۳۸درصد کاهش بارندگی، یکی از خشکترین شرایط را تجربه میکند. نیما فرید مجتهدی ادامه میدهد: تمرکز کمبارشی در محدوده استانهای همجوار رشتهکوه البرز، از نکات قابل توجه الگوی بارشی امسال است. حتی گیلان و مازندران نیز شرایط کم بارشی را پشت سر گذاشتهاند. او میافزاید: روزهای ابری و بارشهای رگباری در بسیاری از مناطق کشور، تصویری نمادین از یک بهار پربارش ایجاد کرده، اما همین شرایط به ظاهر مطلوب، باعث شکلگیری موجی از خوشبینی و در کنار آن، شایعات گسترده اقلیمی شده است. تیترها درباره پایان خشکسالی یا آغاز ترسالی بزرگ بیش از آنکه ریشه علمی داشته باشند، متأثر از فضای روانی جامعه هستند.
حس امنیت کاذب
این متخصص آب و هواشناسی توضیح میدهد: هنوز جمعبندی قطعی و جامعی درباره روند بارش ایران وجود ندارد، اما آنچه مشخص است، تأثیر جدی تغییر اقلیم و گرمایش جهانی بر فلات ایران است. نیما فرید مجتهدی با اشاره به اینکه ایران بهدلیل قرار گرفتن در منطقه جنب حارهای، ذاتا اقلیمی خشک دارد و همین ویژگی، کشور را در برابر تغییرات اقلیمی آسیب پذیرتر میکند، میافزاید: خطرناکترین پیامد یک سال نسبتا پربارش، ایجاد حس امنیت کاذب در جامعه و دستگاههای اجرایی است. چنین حسی میتواند سیاستهای صرفهجویی و مدیریت مصرف را تضعیف کند. ضمن اینکه اگر قرار باشد ترسالی پیشبینیشده فایدهای برای کشور داشته باشد، باید از آن برای بازسازی منابع از دست رفته، کاهش فشار بر سفرههای زیرزمینی و اصلاح الگوی مصرف استفاده شود، نه افزایش مصرف و بهرهبرداری از منابع آب.
النینو نتیجه عکس هم دارد
کارشناسان میگویند: مطالعات اقلیمی نشان میدهد در بسیاری از سالهای النینو، بهویژه ال نینوهای متوسط تا قوی، احتمال افزایش بارش پاییزه و زمستانه در غرب، جنوب غرب و دامنههای زاگرس بیشتر میشود. با این حال تأثیر النینو در همه مناطق ایران یکسان نیست و حتی در برخی مناطق میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
همزمان ۱۷استان کشور با کاهش بارش روبهرو هستند و تهران با ۳۸درصد کاهش بارندگی، یکی از خشکترین شرایط را تجربه میکند
در همینه زمینه :
