از شمایل‌های فیلم جنگی

علیرضا محمودی؛ روزنامه‌نگار


سینمای جنگی ایران بازیگرانی مخصوص به‌خود دارد، بازیگرانی که تنها در فیلم‌های جنگی حاضر شده‌اند و درخشیده‌اند. حضور این چهره‌ها در فیلم‌های جنگی نه به واسطه سابقه بازیگری و نه به‌خاطر تمایل آنها به شهرت بود. تنها دلیلی که حضور این بازیگران را در فیلم‌های جنگی توضیح می‌دهد، ضرورتی بود که در آن دوران برای بازی چهره‌های بدون سابقه بازیگری در حوزه هنری و نهاد‌های انقلابی برای تولید فیلم‌ها درنظر گرفته می‌شد. یکی از بازیگران فیلم‌های جنگی در دهه 1360خسرو ضیایی است که در 4فیلم این دوران نقش اول را بازی کرده است:« بلمی به‌سوی ساحل» (1364) ساخته شادروان رسول ملاقلی‌پور،«گذرگاه» (1365) ساخته شهریار بحرانی، « انسان و اسلحه»(1367) و «تابستان58» (1368) ساخته مجتبی راعی؛ همه از محصولات حوزه هنری. او در فیلم‌های بلمی بسوی ساحل، گذرگاه و انسان و اسلحه توانست نقش یک رزمنده سلحشور را به خوبی بازی کند. واکنش‌های هیجانی مخاطبان که با کف و سوت کنش‌های او را همراهی می‌کردند دلیل اصلی موفقیت ضیایی در این نقش‌ها بود. در فیلم تابستان 58 او نقش یک عضو جهاد سازندگی در سیستان و بلوچستان را در نخستین سال بعد از انقلاب را بازی کرد، فیلمی که پرونده ضیایی را برای همیشه بایگانی کرد. طرفداران ضیایی در سینمای دهه 1360هرگز صدای بازیگر مورد علاقه خود را نشنیدند. شادروانان ایرج ناظریان، منوچهر اسماعیلی، بهرام زند و منوچهر والی‌زاده به جای او حرف زده‌اند. از ستاره فیلم‌های حوزه در دهه 1360کسی خبر ندارد. عطا سلمانیان، بازیگر هم‌بازی او در چند فیلم در گفت‌وگویی گفته بود:  «خسرو ضیایی که در این یکی دو تا کار نقش اصلی بود، به‌علت چهره خوبی که داشت انتخاب شد. خودش مهندس صنایع بود. در سپاه در بخش ش. م. ر. کار می‌کرد. زمان جنگ، مسئول یک واحد ش. م. ر. در پادگان محمد رسول‌الله(ص)، ‌نزدیک تهرانپارس بود.»  خسرو ضیایی با فیلم‌های جنگی ایرانی پیوند خورده است، فیلم‌هایی که چهره و حضور او را به‌عنوان شمایل رزمنده دفاع‌مقدس اول برای همیشه ثبت کرده‌اند.‌‌