وقتی گورستان متروکه، فرهنگسرا شد

تهران در دهه‌های گذشته، همزمان با افزایش جمعیت، با مشکلات و ناهنجاری‌های متعددی روبه‌رو بود. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، در بسیاری از نقاط شهر، فضاها و اماکنی وجود داشت که ساکنان اطراف آن از آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی محیط رنج می‌بردند. پس از پیروزی انقلاب، رویکرد تازه‌ مدیریت شهری با هدف تغییر چهره تهران، به تغییر و برچیده شدن بسیاری از این اماکن انجامید. در این مسیر، بخشی از فضاهای مسئله‌ساز تعطیل یا ساماندهی شدند و برنامه‌هایی برای بهبود محیط شهری، افزایش امنیت و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان به اجرا درآمد. امروز اگر سری به محدوده محله خاوران بزنید، یکی از بزرگ‌ترین تغییرات پایتخت را در چند دهه اخیر مشاهده خواهید کرد. جایی که امروز با درختان برافراشته‌اش مثل نگینی سبز در دل محله می‌درخشد و از هر گوشه آن صدای خنده و بازی کودکان به گوش می‌رسد، روزگاری یکی از گورستان‌های قدیمی پایتخت بوده. به‌عبارت دیگر، هسته جدیدتر گورستان گلچین یا همان گورستان مسگرآباد به بخشی از زمین‌های فرهنگسرای خاوران و بخش قدیمی‌تر آن نیز به بوستان فداییان اسلام تبدیل شده و دیگر خبری از آسیب‌های اجتماعی آزار‌دهنده در حوالی آن اراضی نیست.
گورستان گلچین در سال ۱۳۰۴ و بیرون از محدوده تهران آن روزگار ساخته شد تا محل دفن اموات پایتخت باشد. با افتتاح بهشت‌زهرا(س) در سال ۱۳۴۹، این گورستان تعطیل و زمین‌های آن رها شد. به‌مرور، این محدوده متروک به محلی برای آسیب‌های اجتماعی تبدیل شد تا اینکه شهرداری تهران در اواخر
دهه ۶۰ تصمیم گرفت کاربری آن را تغییر دهد و بخشی از فضا را به فعالیت‌های فرهنگی اختصاص دهد. ساخت فرهنگسرای خاوران در سال ۱۳۷۲ آغاز شد و یک سال بعد مجموعه‌ای فرهنگی در محل گورستان سابق شکل گرفت. این مجموعه امروز با معماری ایرانی ـ اسلامی و امکاناتی مانند کتابخانه، نگارخانه و سالن آمفی‌تئاتر، به یکی از مراکز مهم فرهنگی جنوب شرق تهران برای کودکان، نوجوانان و جوانان تبدیل شده است.