گزارش
جهاد صرفهجویی
حرکتهای خودجوش مردمی برای کاهش استفاده از لوازم پلاستیکی یکبار مصرف روی دیگری از وطندوستی ایرانیان شد
رابعه تیموری | روزنامهنگار
در اینروزها که مردم کشورمان جانانه پای وطن ایستادهاند، سعی میکنند زخمهایی را که جنگ تحمیلی سوم بر پیکر ایران نشانده پیدا کنند و روی آن مرهمی بگذارند. یکی از این زخمها آسیبی است که حمله دشمن صهیونی- آمریکایی به زیرساختهای پتروشیمی کشور وارد کرده و لزوم صرفهجویی در مصرف لوازم پلاستیکی و فرآوردههای صنعت پتروشیمی را بهوجود آورده است. راهاندازی پویشهایی با عنوان «برای وطن-نه به کیسه پلاستیکی» و «لیوانشخصی» قدمهایی است که برای کاهش مصرف ظروف یکبار مصرف برداشته شده و نقطه شروع آنها هم تجمعات مردمی بوده تا اهمیت صرفهجویی در استفاده از مواد پلاستیکی یکبار مصرف، برای چرخیدن چرخ صنعت پتروشیمی کشور مشخص شود. اگر چه ضرورتهای شرایط کنونی و نیاز کشور باعث این حرکت ملی شده، آثار آن به این روزها و گذر از تنگناهای جنگ محدود نمیشود و فراگیری این پویش، تلاشهای چندینساله فعالان محیطزیست را برای نجات زمین و کاهش مواد تجزیهناپذیر به ثمر میرساند.
توزیع لقمه با کیسه پارچهای
در پوسترهایی که برای ترویج پویش لیوان شخصی در گروههای مجازی منتشر شده، تصاویری خاص به چشم میخورد که در آنها، پرچم سه رنگ ایران روی لیوانهای شخصی شرکتکنندگان در تجمعات نقش بسته است. پیامهای کوتاه مکمل این تصاویر هم قابل توجه است: «صرف هزینهها در جایی بهتر... کاهش آلودگی و زباله در خیابانها...» مطرح کردن دغدغه موکبدارها هم نقطه ختم این پیامهاست: «هزینه خرید لیوان کمرشکن شده... »
در پویش «برای وطن- نه به کیسه پلاستیکی» مزایای کاهش مصرف مواد پلاستیکی یکبار مصرف در ابعاد بزرگتری موردتوجه قرارگرفته و با استفاده از تصاویر و المانهای مختلف، تأثیر این مواد آلودهکننده محیطزیست بر خاک، کشاورزی و محیطزیست کشورمان یادآوری شده است.
در بسیاری از گروههای مجازی مردمی بدون استفاده از این پوسترهای اطلاعرسان و دلیل و برهانهای رسمی هم برای کاهش استفاده از پلاستیک، همدلی و تلاش بیتکلف و مؤثری شکل گرفته است. در یکی از این گروهها با پیامی از بانوان خواسته شده: «از آنجا که صرفهجویی در محصولات پتروشیمی ازجمله ظروف یکبار مصرف و کیسه نایلون، نیاز جدی فعلی کشور است، تصمیم داریم که برای بستهبندی ۲۵لقمه، از کیسهها و ساکهای پارچهای استفاده کنیم و از مسئولان توزیع لقمهها درخواست کنیم که هر روز کیسه پارچهای را برای استفاده روزهای بعد، به ما برگردانند. پس از شما عزیزان درخواست میشود ساکهای پارچهای بیاستفاده در منزل خود را به ما برسانید؛ به شرطی که گنجایش ۲۵ لقمه را داشته باشد.»
صرفهجویی؛ وظیفهای ملی
دعوت مردم به شرکت در این پویشهای ملی فقط از طریق فضای مجازی انجام نمیشود و علاوه بر آنکه در بسیاری از موکبها پوسترهای اطلاعرسان به چشم میخورد، سخنرانان تجمعات شبانه هم در گپوگفت خود با مردم حاضر در میادین شهر، از این نیاز مبرم و ضروری کشور صحبت میکنند. یکی از این سخنرانان محمدحسینپویانفر، مداح و ذاکر اهلبیت(ع) است که این روزها ویدئوی گفت و شنودش با شرکتکنندگان تجمعات شبانه در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است: «مردان ما میدان رو دست گرفتن، ولی اونی که غوغا کرد، خواهران ما بودند که خیابان را فتح کردند. امروز یه عرصه سوم و مهمتری وجود داره که اگر از اون دو عرصه مهمتر نباشه، کماهمیتتر نیست و اونم عرصه صرفهجویی حداکثری یعنی جهاد صرفهجوییه. همانطوری که ملت توی میدان و خیابان سربلند بودند از این به بعد باید در میدان صرفهجویی هم سربلند باشند.»
قدمهای کوچک و بزرگ
بسیاری از افرادی که پیش از این هم دغدغه حفظ محیطزیست را داشتند، با راه افتادن این پویشهای ملی و فراگیرشدن دغدغه صرفهجویی در مصرف فرآوردههای صنعت پتروشیمی، در تجمعات شبانه پیشتاز و مروج این پویشها شدهاند. سارینا مهدوی یکی از این افراد است که در گروه بانوان شهر ری از هممحلیهای خود خواسته هر شب لیوان شخصی همراه خود داشته باشند تا علاوه بر کاهش زبالهها و زحمت رفتگران شهر، در هزینه موکبها هم صرفهجویی شود. او میگوید: «یک شب که نذری خود را در یکی از موکبها پخش کردم، با دیدن حجم لیوانهای پلاستیکی یکبار مصرفی که در نایلونهای زباله انباشته شده بودند، به فکر افتادم که اینروزها بهترین زمانی است که میتوانیم توجه همه را به مضرات استفاده از مواد پلاستیکی جلب کنیم. » زهرا امیری هم که در فعالیتهای محیطزیستی دستی بر آتش دارد، آگاهتر شدن مردم درباره اثرات کاهش پلاستیک در حفظ زمین را یک اتفاق خوب میداند و میگوید: «من و تعدادی از بانوان فعال محیطزیست با توزیع پوسترهای اطلاعرسان در تجمعات سعی میکنیم فواید استفاده نکردن از ظروف یکبار مصرف را برای خانمها توضیح دهیم. »
از تجمعات شبانه تا مکانهای عمومی
اگر چه تجمعات مردمی نقطه شروع پویشهای محیطزیستی در روزهای اخیر بودهاند، آثار راهاندازی پویشها در مکانهای عمومی دیگری مانند نانواییها، مساجد و فروشگاهها هم به چشم میخورد.
علی حاجیزاده، عضو هیأت امنای مسجد رسول اکرم(ص) در جنوب تهران است. او میگوید: «از وقتی مردم متوجه شدند که صرفهجویی آنها در مصرف پلاستیک گرهی از کار کشورشان باز میکند، تعداد زیادی از آنها موقع برگزاری نماز جماعت ظهر و عصر با کیسههای پارچهای به مسجد میآیند و از نایلونهایی که برای گذاشتن کفشها کنار در ورودی مسجد گذاشتهایم، استفاده نمیکنند.» حاجیزاده و دیگر اعضای هیأت امنا به فکر افتادهاند که با تهیه تعدادی کیسه پارچهای و برزنتی برای مسجد، صرفهجویی در مصرف نایلون را به رسم و فرهنگ همیشگی مسجد تبدیل کنند.
امینالله علمداری هم که از نانوایان محله راهآهن است، روی کاغذی که پشت شیشه نانوایی گذاشته نوشته است: «برای سلامت خودتان لطفا تقاضای نایلون نکنید، نایلون نداریم!» او تصمیم گرفته مشتریانش را به استفاده از کیسههای پارچهای تشویق کند و میگوید: «من قبلا برای استفاده مشتریان نایلون تهیه میکردم، اما قیمت نایلون بسیار بالا رفته و اگر مردم برای خرید نان از کیسه پارچهای استفاده کنند، علاوه بر آنکه برای کشورشان قدمی برمیدارند، نان سالمتری مصرف میکنند و در هزینههایشان صرفهجویی میشود.»
در همینه زمینه :
