پرواز به سوی پیروزی

علیرضا محمودی؛ روزنامه‌نگار

در میان انواع چرخه‌های فیلم‌‌سازی‌ که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در دهه1360 پدید آمد، چرخه فیلم‌های جنگی از نمونه‌های بارز تولید صنعتی براساس مقتضیات بومی و ویژگی‌های فرهنگی است. فیلم‌های جنگی ایرانی براساس اتفاق پیش‌آمده برای کشور که وقوع جنگ تحمیلی از سوی عراق بود و براساس یک نیاز واقعی ساخته شدند. بخش دولتی از فیلم‌های مورد نظر خود حمایت می‌کرد، اما بخش خصوصی نیز تولیدات قابل توجهی عرضه کرد. چه تولیدات بخش دولتی که در آن نهادها مانند استودیو عمل می‌کردند و چه فیلم‌های تولیدشده در بخش خصوصی، توانستند جنگ را وارد سازوکار تجاری سینما کنند و سینماهای پشت جبهه در زمان جنگ و صلح را فعال و صنعت سینما را زنده نگه دارند و موفقیت‌های تجاری و صنعتی قابل توجهی به‌دست آورند. این موفقیت بعد از ارتباط ارگانیک تولید و مصرف، محصول تنوع گونه‌ای/ زیرژانری کم‌نظیری در سینمای ایران است. سینمای جنگی ایرانی تنها ژانری است که نمونه‌های قابل توجهی در انواع زیرژانر‌ها و تلفیق‌های بین‌ژانری دارد. برای مثال می‌توان به فیلم‌های اردوگاهی با خط روایی فرار از اسارت اشاره کرد. خط روایی این فیلم‌ها از تلفیق متنوعی از الگو‌‌‌های فیلم فرار از اسارت با تریلر‌های سیاسی، رزمی، کماندویی، کمدی و روانشناختی ساخته شده‌اند. به فهرست این فیلم‌ها دقت کنید تا متوجه جریان پویای این زیرژانر در سینمای ایران شوید: در سال1362 «بازداشتگاه» ساخته کوپال مشکوه، در سال1363 «زندان دوله تو» ساخته رحیم رحیمی‌پور، در سال1372 «پرواز از اردوگاه» ساخته حسن کاربخش، در سال1378« رنجر» ساخته احمد مرادپور، در سال1387 «اخراجی‌ها2‌» ساخته مسعود ده‌نمکی، در سال1387 «نفوذی» ساخته احمد کاوری و در سال1401 «شماره10»ساخته حمید زرگرنژاد.