گرانی خودرو؛ اختلال عرضه یا تب هیجانی؟!

بهزاد رنجبر | روزنامه‌نگار

در شرایطی که بسیاری از متقاضیان واقعی خرید خودرو توان ورود به بازار را از دست داده‌اند، روند صعودی قیمت‌ها همچنان ادامه دارد.‌بررسی میدانی نشان می‌دهد از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، قیمت خودروها بین 10 تا 45درصد افزایش داشته است. بخشی از دلایل رشد به کمبود قطعات و افزایش قیمت نهاده‌های تولید با توجه به شرایط اخیر کشور و بخشی دیگر به‌وجود هیجان در بازار برمی‌گردد.

نگرانی؛ بخشی از علت گرانی
گاهی ترس از گرانی، خود عامل گرانی می‌شود. افزایش ناگهانی تقاضا و هجوم خریداران به بازار، حتی بدون تغییر واقعی در عرضه، قیمت‌ها را افزایش می‌دهد. تجربه نشان داده متقاضیان واقعی نیز به‌دلیل هیجان و ترس از دست‌دادن فرصت خرید، دست به خرید می‌زنند.‌ این تقاضای هیجانی و سرمایه‌ای، فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.‌همچنین گره‌خوردن بازار خودرو به‌ روند مذاکرات سیاسی، وضعیت واردات و چشم‌انداز نرخ ارز باعث شده هر خبر مثبت یا منفی به سرعت بر قیمت‌ها به‌صورت هیجانی اثر بگذارد.

افزایش هزینه‌های تولید و مشکل تامین قطعه
بخشی از دلایل رشد قیمت خودرو به تامین قطعات و افزایش هزینه‌های تولید بازمی‌گردد. حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو، در این‌باره معتقد است افزایش قیمت خودرو در شرایط فعلی بیش از آنکه ناشی از انتظارات تورمی باشد، حاصل واقعیت‌های تورمی در اقتصاد است. به‌گفته وی، هزینه نهاده‌های تولید و قطعات اصلی خودرو به‌دلیل مشکلات ایجادشده برای صنایع بالادستی مانند پتروشیمی و فولاد و دشواری‌های واردات، افزایش قابل توجهی داشته است.‌تحلیلگران معتقدند که عرضه خودرو از سوی خودروسازان متناسب با نیاز بازار نیست. انباشت خودروهای ناقص در پارکینگ‌ها به‌دلیل نبود قطعات کلیدی و مدیریت عرضه برای اصلاح قیمت‌های کارخانه‌ای، باعث شده که بازار در وضعیت گرسنگی قرار بگیرد.

چشم‌انداز بازار 
در مجموع، درصورت تشدید تنش‌های منطقه‌ای نمی‌توان انتظار داشت قیمت خودرو کاهش یابد اما درصورتی که سطح تنش‌ها کاهش یابد و اخبار سیاسی مثبت به بازار مخابره شود می‌توان امیدوار بود که قیمت خودرو با نزول سنگینی مواجه شود.  ‌همچنین اگر شرایط تا حدی توسط دولت مدیریت شود، می‌توان انتظار داشت بازار حتی با فرض تشدید تنش‌ها به‌صورت نسبی به تعادل برسد.