مکرون فهمید؛ برخی مسئولان ما نفهمیدند!

این سخن نه از سوی یک نظریه‌پرداز ایدئولوژیک مسلمان مطرح شده و نه از جانب یک منتقد تندرو؛ بلکه گوینده آن امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه است؛ آن هم با لحنی صریح و بی‌پرده. او تصریح می‌کند که ادعای رایج در رسانه‌های اجتماعی درباره «آزادی بیان»، چیزی جز «مزخرفی کامل» نیست.
به‌گفته او، این الگوریتم‌ها هستند که گفتمان آنلاین را شکل می‌دهند؛ فرمول‌های پنهانی‌ای که تعیین می‌کنند کاربر چه چیزی را ببیند یا نبیند، از چه موضوعی خشمگین شود، از چه چیزی بترسد و به چه امری دل ببندد. در عین حال، مردم هیچ آگاهی روشنی از چگونگی طراحی این الگوریتم‌ها و مسیری که آنان را به آن سوق می‌دهند، ندارند.
اهمیت این اظهارات آنجاست که از زبان رئیس‌جمهور فرانسه بیان می‌شود؛ نشانه‌ای روشن از آنکه دولت‌ها به جدی بودن مسئله پی برده‌اند. از استرالیا و اسپانیا گرفته تا آلمان، ترکیه و کشورهای اسکاندیناوی، همگی در مسیر تدوین قوانین محدودکننده برای فضای مجازی کودکان و نوجوانان گام برداشته‌اند؛ زیرا دریافته‌اند این فضا بی‌طرف و خنثی نیست، بلکه نقش تربیتی دارد، جهت می‌دهد و حتی اراده می‌سازد.
فضای مجازی، جهانی بی‌حکمرانی نیست؛ پشت آن کلان‌داده، هوش مصنوعی و الگوریتم‌ها قرار دارند که ذهن و احساس انسان‌ها را هدایت می‌کنند. در چنین شرایطی، سخن گفتن از آزادی مطلق، ساده‌انگارانه است. به تعبیر مکرون، اگر ندانیم با چه پدیده‌ای مواجه هستیم، گفت‌وگو از آزادی در این فضا بیشتر به یک شوخی بزرگ شباهت دارد؛ واقعیتی که برخی آن را دریافته‌اند و برخی دیگر هنوز از آن غافل مانده‌اند.